આજગ્મુસ્તત્ર દૈત્યાશ્ચ દશા ચંડપરાક્રમાઃ ૧૬.
એ જગ્યાએ દસ ભયાનક પરાક્રમી દૈત્ય આવ્યા.
તેષામગ્રેસરો જમ્ભઃ કુજમ્ભોનંતરસ્તથા ૧૬.
એમાં સૌથી આગળ જંભ હતો, પછી કુજંભ હતો.
મથનો જંભકઃ શુમ્ભો દૈત્યેંદ્રા દશ નાયકાઃ ૧૬.
મથન, જંભક, શુંભ—આ દસ દૈત્યરાજા નેતા હતા.
નાનાવિધપ્રહરણા નાનાશસ્ત્રાસ્ત્રપારગાઃ ૧૬.
વિવિધ શસ્ત્રો અને અસ્રો ધરાવતા, અનેક શસ્ત્રકલા જાણનારા—
ક્વચિચ્ચ રાક્ષસો ઘોરઃ પિશાચધ્વાંક્ષગૃધ્રકઃ ૧૬.
ક્યાંક કોઈ ભયાનક રાક્ષસ, પિશાચ, ગિધ અને કાગડાઓ પણ હતા.
કેતુના મકરેણાપિ સેનાનીર્ગ્રસનો બભૌ ૧૬.
મકર ચિહ્નવાળો ધ્વજ લઈને, ગ્રસન નામનો સેનાપતિ તેજસ્વી લાગતો હતો.
ખરો વિધુતલાંગૂલઃ કુજમ્ભસ્યાભવદ્ધ્વજે ૧૬.
કુજંભના ધ્વજ પર પાંજરું હલાવતો ગધેડો શોભતો હતો.
ગૃધ્રો વૈ કુંજરસ્યાસીન્મેષસ્યાભૂચ્ચ રાક્ષસઃ ૧૬.
કુંજરના ધ્વજ પર ગીધ અને મેષના ધ્વજ પર રાક્ષસ શોભતો હતો.
રાક્ષસી મથનસ્યાપિ ધ્વાંક્ષોઽભૂજ્જંભકસ્ય ચ ૧૬.
મથનાના ધ્વજ પર રાક્ષસી અને જંભકના ધ્વજ પર ગીધડો હતો.
અનેકાકારવિન્યાસાદન્યેષાં ચ ધ્વજા ભવન્ ૧૬.
બીજાઓના ધ્વજ અનેક પ્રકારના રૂપોથી શોભતા હતા.
ગ્રસનસ્ય રથો યુક્તો મહામેઘરવો બભૌ ૧૬.
ગ્રસનાનું રથ ગર્જનારા મેઘ જેવું ધ્વનિ કરતું અને તેજસ્વી લાગતું હતું.
કુજંભસ્ય રથો યુક્તઃ પિશાચવદનૈઃ ખરૈઃ ૧૬.
કુજંભનું રથ પિશાચ જેવા ચહેરાવાળા ગધેડાંઓથી જોડાયું હતું.
મેષસ્ય દ્વીપિભિર્ભીમૈઃ કુઞ્જરૈઃ કાલનેમિનઃ ૧૬.
મેષનું રથ ભયાનક હાથીઓએ અને કાલનેમિનું રથ પણ પ્રચંડ હાથીઓએ ખેંચ્યું હતું.
ચતુર્દંષ્ટ્રૈર્ગંધવદ્ભિશ્ચર્ભિર્મેઘસન્નિભૈઃ ૧૬.
તે હાથીઓ ચાર દાંતવાળા, સુગંધિત અને મેઘ જેવા ભયાનક હતા.
સિતચામરજાલેન શોભિતે પુષ્પદામનિ ૧૬.
સફેદ ચામરાની જાળથી શોભિત અને ફૂલોથી સજાવેલી જગ્યા પર તે રથ તેજ પામતું હતું.
કિંકિણીમાલિનં ચોષ્ટ્રમારૂઢોઽભૂચ્ચ જંભકઃ ૧૬.
જંભક ઘંટની માળાથી શોભાતા ઊંટ પર આરૂઢ થયો હતો.
અન્યે ચ દાનવા વીરા નાનાવાહનહેતયઃ ૧૬.
અન્ય દાનવ વીરોએ પણ વિવિધ વાહનો અને શસ્ત્રો ધારણ કર્યા હતા.
નાનાવિધોત્તરાસંગા નાનામાલ્યવિભૂષણાઃ ૧૬.
તેઓ વિવિધ ઉપરના વસ્ત્રો અને અનેક પ્રકારની માળાઓ તથા આભૂષણોથી સજ્જ હતા.
નાનાવાદ્યપરિસ્યંદસાગ્રેસરમહારથાઃ ૧૬.
વિવિધ વાદ્યોના ગુંજ સાથે મહાન રથોમાં શ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓ આગળ વધતા હતા.
તદ્બલં દૈત્યસિંહસ્ય ભીમરૂપં વ્યદૃશ્યત ૧૬.
દૈત્યસિંહની તે સેના ભયાનક રૂપે દેખાતી હતી.
સ ચ દૈત્યેશ્વરઃ ક્રુદ્ધઃ સમારૂઢો મહારથમ્ જગદ્ધંતું પ્રવૃત્તો વા પ્રતસ્થેઽસૌ સુરાન્પ્રતિ॥ ૧૬.
દૈત્યોના રાજા ક્રોધિત થઈ મહાન રથ પર આરૂઢ થયા અને દેવતાઓ સામે જગતના વિનાશ માટે આગળ વધ્યા.
એતસ્મિન્નંતરે વાયુર્દેવદૂતઃ સુરાલયમ્ ૧૬.
એજ સમયે દેવદૂત વાયુ દેવલોક તરફ ગયા.
સ ગત્વા તુ સભાં દિવ્યાં મહેંદ્રસ્ય મહાત્મનઃ ૧૬.
તેઓ મહાત્મા મહેન્દ્રની દિવ્ય સભામાં પ્રવેશ્યા.
તચ્છ્રુત્વા દેવરાજઃ સ નિમીલિતવિલોચનઃ ૧૬.
આ સાંભળી દેવરાજે આંખો મીંચી લીધી.
સંપ્રાપ્તોઽતિવિમર્દોઽયં દેવાનાં દાનવૈઃ સહ ૧૬.
દેવતાઓ અને દાનવો વચ્ચે ભારે યુદ્ધ શરૂ થયું છે.
એતચ્છ્રુત્વા ચ વચનં મહેંદ્રસ્ય ગિરાંપતિઃ ૧૬.
મહેન્દ્રના આ શબ્દો સાંભળીને પર્વતોના સ્વામી એ કહ્યું.
સામપૂર્વં સ્મૃતા નીતિશ્ચતુરંગામનીકિનીમ્ ૧૬.
પ્રથમ તો સમજાવટની રીત યાદ રાખવી અને ચારે પ્રકારની સેના ગોઠવવી જોઈએ.
સામ દાનં ચ ભેદશ્ચ ચતુર્થો દંડ એવ ચ ૧૬.
સમજાવટ, દાન, ફૂટ અને અંતે દંડ—આ ચાર ઉપાય છે.
તત્ર સામ પ્રયોક્તવ્યમાર્યેષુ ગુણવત્સુ ચ ૧૬.
સજ્જન અને ગુણવાન લોકોમાં સમજાવટનો ઉપાય કરવો યોગ્ય છે.
દણ્ડશ્ચાપિ પ્રયોક્તવ્યો નિત્યકાલં દુરાત્મસુ ૧૬.
પણ દુષ્ટોમાં હંમેશા દંડનો જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ.