ભવદ્ભિશ્ચ ન ચાપ્યત્ર વક્તાનાં કસ્યચિત્ક્વચિત્ ૧૩.
અને તમે પણ અહીં, બોલનારાઓમાં કોઈએ ક્યાંય કંઈ કહ્યું નથી.
દેવાચાર્યેણ સંત્યક્તો ભ્રાત્રા મે કારણાં તરે ૧૩.
દૈવી ગુરુ અને મારા ભાઈએ મને કોઈ કારણસર ત્યજી દીધો હતો.
અવિદ્યાંતર્ગતૈર્યજ્ઞકર્મભિર્ન પ્રયોજનમ્ ૧૩.
અજ્ઞાનમાં રહેનારા લોકોના યજ્ઞકર્મોનો કોઈ લાભ નથી.
સમિત્પુષ્પકુશપ્રાયૈઃ સાધનૈર્યદ્યચેતનૈઃ ૧૩.
સમિધ, ફૂલ અને કુશથી કરાતી, જડ સાધનોથી કરેલી પૂજા વ્યર્થ છે.
તદ્યૂયં તત્ર ગચ્છધ્વં શીઘ્રમેવ નૃપાનુગાઃ ૧૩.
એથી, રાજાના અનુયાયીઓ, તમે ત્યાં જલદી જાઓ.
સ હિ પૂર્વં મિથેઃ પુર્યાં વસન્નાશ્રમમુત્તમમ્ ૧૩.
કારણ કે, એ પહેલાં મિથિલા શહેરમાં રહેતો અને એનું ઉત્તમ આશ્રમ હતું.
ગાર્ગિ રક્ષ પયો ભદ્રે નકુલોઽયમુપેતિ ચ ૧૩.
ગાર્ગી, શુભે, દૂધની રક્ષા કર, કારણ કે નકુલ આવી રહ્યો છે.
ઇત્યુક્તો નકુલઃ ક્રુદ્ધઃ સ હિ ક્રુદ્ધઃ પુરાઽભવત્ ૧૩.
આ રીતે કહેતાં, નકુલ ગુસ્સે થયો, કારણ કે એ પહેલેથી જ ગુસ્સે હતો.
અહો વા ધિગ્ધિગિત્યેવ ભૂયો ધિગિતિ ચૈવ હિ ૧૩.
અરે ધિક્કાર છે, ધિક્કાર છે! ફરીથી, ખરેખર ધિક્કાર છે!
કથં તે નામ પાપાનિ પ્રકુર્વંતિ નરાધમાઃ ૧૩.
આ દુષ્ટ મનુષ્યો પાપ કાર્યો કેમ કરે છે?
નિમેષોઽપિ ન શક્યેત જીવિતે યસ્ય નિશ્ચિતમ્ ૧૩.
કોઈના જીવનનો એક પળ પણ નિશ્ચિત નથી.
ત્વં મુને મન્યસે ચેદં કુલીનોઽસ્મીતિ બુદ્ધિમાન્ ૧૩.
મુનિ, જો તમે એવું વિચારો કે 'હું કુળીન છું' અને બુદ્ધિશાળી હો,
કિમધીતં યાજ્ઞવલ્ક્ય કા યોગેશ્વરતા તવ ૧૩.
યાજ્ઞવલ્ક્ય, તું શું શીખ્યું છે? તને યોગમાં એવી કળા કયા પરથી મળી છે?
કસ્મિન્વેદં સ્મૃતૌ કસ્યાં પ્રોક્તમેતદ્બ્રવીહિ મે ૧૩.
આ શીખવણી કયા વેદ કે સ્મૃતિમાં લખાયેલી છે? મને સાચું કહેજે, કયા ગ્રંથમાં આ કહેવાયું છે?
કિમિદં નૈવ જાનાસિ યાવત્યઃ પરુષા ગિરઃ ૧૩.
તારા તીખા શબ્દો છતાં, તને આ વાત કેમ ખબર નથી?
કંઠે યમાનુગાઃ પાદં કૃત્વા તસ્ય સુદુર્મતેઃ ૧૩.
યમના અનુયાયીઓ દુષ્ટ મનના માણસના ગળા પર પગ મૂકે છે.
વાવદૂકાશ્ચ ધ્વજિનો મુષ્ણંતિ કૃપણાઞ્જનાન્ ૧૩.
ઘણા બોલકણા અને દંભી લોકો ધ્વજ બતાવીને ગરીબોને લૂંટે છે.
વજ્રસ્ય દિગ્ધશસ્ત્રસ્ય કાલકૂટસ્ય ચાપ્યુત ૧૩.
વજ્રથી મઢાયેલા શસ્ત્રો કે કાળકૂટના ઝેરથી ભરેલા હથિયારો,
કર્ણનાસિકનારાચાન્નિર્હરંતિ શરીરતઃ ૧૩.
કાન અને નાકમાં તીક્ષ્ણ બાણ ઘૂસાડી, શરીરમાંથી કાઢી લે છે.
યંત્રપીડૈઃ સમાક્રમ્ય વરમેષ હતો નરઃ ૧૩.
યંત્રોના દુઃખદાયક ઉપદ્રવથી પીડાયેલી વ્યક્તિ માટે મૃત્યુ જ સારું છે.
ત્વયા ત્વહં યાજ્ઞવલ્ક્ય નિત્યં પંડિતમાનિના ૧૩.
પણ, યાજ્ઞવલ્ક્ય, તું તો હંમેશા પોતાને પંડિત માને છે,
ઇતિ શ્રુત્વા વચસ્તસ્ય ભૃશં વિસ્મિતમાનસઃ ૧૩.
તેના શબ્દો સાંભળી, તેનું મન ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થયું.
નમોઽધર્માય મહતે ન વિદ્મો યસ્ય વૈ ભવમ્ ૧૩.
મહાન અધર્મને વંદન છે, જેના ઉદ્ભવ વિશે આપણે ખરેખર જાણતા નથી.
વિરંચિવિષ્ણુપ્રસમુખાઃ સોમેંદ્રપ્રમુખાસ્તથા ૧૩.
બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને બીજા બધા, સોમ અને ઇન્દ્ર પણ આગળ,
ધર્મજ્ઞોઽસ્મીતિ યો મોહાદાત્માનં પ્રતિપદ્યતે ૧૩.
જે મૂર્ખતાથી કહે છે કે 'હું ધર્મ જાણું છું',
કેચિદજ્ઞાનતો નષ્ટાઃ કેચિજ્જ્ઞાનમદાદપિ ૧૩.
કેટલાંક અજ્ઞાનથી ભટકી જાય છે, અને કેટલાંક તો જ્ઞાનથી પણ.
વેદસ્મૃતીતિહાસેષુ પુરાણેષુ પ્રકલ્પિતમ્ ૧૩.
આ વાત વેદ, સ્મૃતિ, ઇતિહાસ અને પુરાણોમાં સ્થાપિત છે.
સ પુરા શોચતે વ્યક્તં પ્રાપ્ય તચ્ચાંતકં ગૃહમ્ ૧૩.
એ માણસ અંતે, મૃત્યુના ઘરમાં પહોંચીને ચોક્કસ દુઃખી થાય છે.
નકુલં સકુલં બ્રૂયાન્ન કંચિન્મર્મણિ સ્પૃશેત્ ૧૩.
દરેકને અને તેમના કુટુંબને પ્રેમથી બોલવું જોઈએ, અને કોઈના નાજુક સ્થાનને ન સ્પર્શવું જોઈએ.
આલસ્યેનાપ્યનાચારાદ્વૃથાકાર્યેકમંગ તત્॥ ૧૩.
આળસ કે ખોટા વર્તનથી પણ, પ્રિય, એક પણ વ્યર્થ કામ કરવું યોગ્ય નથી.