હરભક્તસ્ય લોકસ્ય ત્રિલોક્યાં નાસ્તિ દુર્લભમ્ ૧૨.
હરાના ભક્તને ત્રણેય લોકમાં કશું અપ્રાપ્ય નથી.
લયઃ સદાશિવે નિત્યમતર્યો ગોઽયમુચ્યતે ૧૨.
સદાશિવમાં લય પામવું હંમેશા સર્વોચ્ચ ધ્યેય કહેવાય છે.
પંચભિશ્ચાર્ચનં ભૂતૈર્વિશિષ્ટફલદં ધ્રુવમ્ ૧૨.
પાંચ તત્વોથી પૂજા કરવાથી નિશ્ચયે શ્રેષ્ઠ ફળ મળે છે.
ઈશાનમારાધ્ય જપન્પ્રણવં મુક્તિપાપ્નુયાત્ ૧૨.
ઈશાનની આરાધના કરીને અને પ્રણવ જપવાથી મુક્તિ મળે છે.
પાપોપહતબુદ્ધીનાં શિવે વાર્તાપિ દુર્લભા ૧૨.
પાપથી બુદ્ધિ દૂષિત થયેલને શિવની વાત પણ દુર્લભ છે.
દુર્લભં જાહ્નવીસ્નાનં શિવે ભક્તિઃ સુદુર્લભા ૧૨.
ગંગામાં સ્નાન દુર્લભ છે અને શિવભક્તિ તો અત્યંત દુર્લભ છે.
અલ્પપુણ્યૈશ્ચ દુષ્પ્રાપં પુરુષોત્તમપૂજનમ્॥ ૧૨.
જેઓના પુણ્ય ઓછા છે, તેમને પુરુષોત્તમની પૂજા દુષ્કર છે.
લક્ષેણ ધનુષાં યોગસ્તદર્ધેન હુતાશનઃ ૧૨.
લક્ષ ધનુષથી સંયોગ થાય છે અને તેના અડધાથી અગ્નિ સાથે સંયોગ થાય છે.
ઇતિ દમુક્તમખિલં મયા તવ મહીપતે ૧૨.
હે રાજા, મેં તને બધું કહી દીધું છે.
ન દુર્લભં ન દુષ્પ્રાપં ન ચાસાધ્યં મહાત્મનામ્ ૧૨.
મહાન આત્માઓ માટે કશું દુર્લભ નથી, કશું દુષ્પ્રાપ્ય નથી અને કશું અસાધ્ય નથી.
નંદીશ્વરસ્ય તેનૈવ વપુષા શિવપૂજનાત્ ૧૨.
નંદીશ્વરએ જે રૂપ ધારણ કર્યું હતું, એ જ રૂપથી અને શિવની ભક્તિથી—
શ્વેતસ્ય ચ મહીપસ્ય શ્રીકંઠં ચ નમસ્યતઃ ૧૨.
અને શ્વેત નામના રાજાએ શ્રીકંઠને વંદન કરીને—
યદિચ્છયા વિશ્વમિદં જાયતે વ્યવતિષ્ઠતે ૧૨.
શિવજીની ઇચ્છાથી આ આખું જગત જન્મે છે અને ટકે છે.
એતદ્રહસ્યમિદમેવ નૃણાં પ્રધાનં કર્તવ્યમત્ર શિવપૂજનમેવ ભૂપ ૧૨.
હું તને સાચું રહસ્ય કહું છું, રાજા, માણસો માટે અહીં સૌથી મોટું કર્તવ્ય એ છે કે શિવની પૂજા કરવી.
ઇતિ તસ્ય મુનીંદ્રસ્ય ભૂપતિઃ શુશ્રુવાન્વચઃ ૧૩.
એ રીતે તે મહાન મુનિના વચન રાજાએ ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ્યા.
લિંગમારાધયિષ્યેઽદ્ય સર્વસિદ્ધિપ્રદં નૃણામ્ ૧૩.
આજે હું એ લીંગની પૂજા કરીશ, જે માણસોને સર્વે સિદ્ધિઓ આપે છે.
તદ્ભૂપતિવચઃ શ્રુત્વા બકો ગૃધ્રોઽથ કચ્છપઃ ૧૩.
રાજાના આ વચન સાંભળીને બક, ગૃધ્ર અને કચ્છપ—
સ ચ સર્વસુહૃદ્વિપ્રસ્તથેત્યેવાહ તાંસ્તદા ૧૩.
અને એ શ્રેષ્ઠ મિત્ર બ્રાહ્મણે પણ એ સમયે એને કહ્યું, 'જેમ તું ઇચ્છે છે તેમ જ થાઓ.'
શિવદીક્ષાવિધાનેન લિંગપૂજાં સમાદિશત્ તીર્થાદપ્યધિકં સ્થાને સતાં સાધુસમાગમઃ॥ ૧૩.
શિવદીક્ષા વિધિ પ્રમાણે તેણે લીંગપૂજાની today સૂચના આપી; સજ્જનોની સાથે મળવું તો તીર્થ કરતાં પણ શ્રેષ્ઠ છે.
પચેલિમફલઃ સદ્યો દુરંતકલુપાપહઃ ૧૩.
એનું ફળ તરત મળે છે અને ભારે પાપો પણ દૂર થાય છે.
ય એકાંતતયાત્યંતમંતર્ગતતમોપહઃ ૧૩.
જે એકાગ્રતાથી ભજે છે, એ પોતાના અંતરના અંધકારને પૂરેપૂરું દૂર કરી શકે છે.
સર્વે વરાઃ સુધાકારાઃ શર્કરામધુષડ્રસાઃ ૧૩.
સર્વે શ્રેષ્ઠ વસ્તુઓ—અમૃત, ખાંડ, મધ અને વિવિધ મીઠા રસો—
આરેભિરે ક્રિયાયોગં માર્કંડનૃપપૂર્વકાઃ તીર્થયાત્રાનુષંગેન લોમશાલોકનોત્સુકઃ॥ ૧૩.
માર્કંડેય અને રાજા આગેવાન બની, તીર્થયાત્રા દરમ્યાન લોમશને જોવા ઉત્સુક થઈને, તેમણે વિધિપૂર્વક પૂજા શરૂ કરી.
મુખ્યા પુરુષયાત્રા હિ તીર્થયાત્રાનુષંગતઃ ૧૩.
માણસનું મુખ્ય યાત્રા તો એ જ છે, જેમાં તીર્થયાત્રા જોડાયેલી હોય.
કૃતાર્હણાતિથ્યવિધિં વિશ્રાંતં માં ચ ફાલ્ગુન ૧૩.
યોગ્ય રીતે મહેમાનગતિના વિધિ કર્યા પછી, હું પણ આરામ કર્યો, ફાલ્ગુન.
શાપભ્રષ્ટા વયં બ્રહ્મંશ્ચત્વારોઽપિ સ્વકર્મણા ૧૩.
હે બ્રાહ્મણ, અમે ચારેય આપણા પોતાના કર્મથી શાપના કારણે પદચ્યૂત થયા છીએ.
ઇયં હિ નિષ્ફલા ભૂમિઃ શપલં ભારતં મુને॥ ૧૩.
આ ધરતી તો નિષ્ફળ છે; હે મુનિ, ભારત પણ ચંચળ છે.
તત્રાપિ ક્વચિદેકત્ર સર્વતીર્થફલં વદ ૧૩.
ત્યાં પણ, કોઈક એક જગ્યાએ, બધા તીર્થોનું ફળ મળે છે એવું કયાં છે, એ મને કહો.
સંવર્તં પરિપૃચ્છધ્વં સ વો વક્ષ્યતિ તત્ત્વતઃ ૧૩.
તમે સંવર્તને પૂછો, તે તમને સાચું કહેશે.
કુત્રાસૌ વિદ્યતે યોગી નાજ્ઞાસિષ્મ વયં ચ તમ્ ૧૩.
એ યોગી ક્યાં છે? અમને તો એના વિશે ખબર નહોતી.