વયસ્યાસંવૃચામેવં ખેલમાનાં યદૃચ્છયા ૯.
એ પોતાની સખીઓની પરવા કર્યા વિના, મનગમતું રમતી હતી.
સા ગૃહીતા મયા દીર્ઘં પ્રકુર્વાણા મહાસ્વનમ્ ૯.
મેં એને પકડી લીધી, અને એ લાંબા સમય સુધી જોરથી રડવા લાગી.
તતો વયસ્યાસ્તા દીના મુનિમાહુઃ પ્રધાવિતાઃ ૯.
પછી એની સખીઓ દુઃખી થઈને ઋષિ પાસે દોડી ગઈ અને કહ્યું.
રુદન્તીં ભગવન્નેતાં ત્રાહ્યુત્તિષ્ઠેતિ સર્વતઃ ૯.
એ બધે બોલી ઉઠી: 'હે ભગવન, એને બચાવો, ઊઠો!'
અગ્નિવેશ્યોઽભ્યગાત્તસ્યા વ્યોમન્યુપપદં ત્વરન્ ૯.
અગ્નિવેશ્ય તત્કાળ આકાશમાં ઝડપથી તેની પાસે પહોંચ્યા.
તતઃ પ્રકુપિતઃ પ્રાહ મુનિમામતિ દુઃસહમ્ અગ્નિવેશ્ય ઉવાચ ૯.
પછી અગ્નિવેશ્ય અત્યંત ક્રોધિત થઈને મને સહન ન થાય એવા કઠોર વચન બોલ્યા.
ગૃધ્રેણેવાઽધુના વ્યોમ્નિ તસ્માદ્ગધ્રો ભવ દ્રુતમ્ ૯.
આકાશમાં ગૃધ્ર જેવો, તું પણ હવે તરત જ ગૃધ્ર બની જા!
ત્વયા હૃતાધુનાસ્યૈતત્ફલમાપ્નુહિ દુર્મતે ૯.
તમે એને હરણ કરી છે, દુષ્ટબુદ્ધિ, હવે એનું ફળ ભોગવો.
પાદૌ પ્રગૃહ્ય ન્યપતં રુદન્નતિતરાં તદા ૯.
પગ પકડીને તે સમયે ખૂબ રડી પડ્યો અને જમીન પર પડી ગયો.
પ્રસાદં કુરુ તે શાપં વ્યાવર્તય તપોનિધે ૯.
મહેરબાની કરો, તમારો શ્રાપ પાછો ખેંચો, તપના ધન.
ભવંતિ સંતસ્તદ્ગૃધ્રો મા ભવેયં પ્રસીદ મે ૯.
દુઃખી થયેલા લોકો લોભી બની જાય છે; મને એવો લોભ ન થાય, કૃપા કરીને મારા પર દયા કરો.
પ્રસન્નઃ પ્રાહ નો મિથ્યા મમ વાક્યં ભવેત્ક્વચિત્ ૯.
મુનિ પ્રસન્ન થઈ બોલ્યા: મારા મોઢેથી ક્યારેય ખોટું બોલાવાનું નથી.
યદા યાસ્યસિ શાપસ્ય તદા મુક્તિમવાપ્સ્યસિ॥ ૯.
જ્યારે શ્રાપનો સમય પૂરો થશે, ત્યારે તું મુક્તિ પામશે.
ઇત્યુક્ત્વા સ મુનિઃ પ્રાયાદ્ગૃહીત્વા નિજકન્યકામ્ ૯.
આ રીતે કહીને, મુનિ પોતાની દીકરીને લઈને ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા.
એવં તદા દમનકોત્સવ ઈશ્વરસ્ય આંદોલનેન નૃપવેશ્મનિ મેઽવતારઃ ૯.
એ સમયે ભગવાનના ઇચ્છાથી દમનક ઉત્સવ થયો અને રાજાના મહેલમાં મારું અવતરણ થયું.
ગૃધ્રસ્યૈતદ્વચઃ શ્રુત્વા દુઃખવિસ્મયસંયુતઃ ૧૦.
ગૃધ્રના આ વચન સાંભળી તે દુઃખ અને આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગયો.
તતસ્તમાલોક્ય તથા મુમૂર્ષું કૌશિકાદિભિઃ ૧૦.
પછી, કૌશિક અને બીજાઓ સાથે, તેને મૃત્યુશૈયા પર જોઈને—
મૈવં કાર્ષીઃ શ્રુણુ ગિરં ભદ્રક ત્વં ચિરંતનઃ ૧૦.
આવું ન કર, મારા વચન સાંભળ, ભદ્ર, તું તો પ્રાચીન છે.
માનસે સરસિ ખ્યાતઃ કૂર્મોમંથરકાખ્યયા ૧૦.
મનના સરોવર માં હું મન્થરક નામે કાચબો તરીકે ઓળખાય છું.
તતઃ પ્રતીતાસ્તે ભૂપમુનિગૃધ્રબકાસ્તથા ૧૦.
પછી રાજા, મુનિ, ગૃધ્ર અને બક બધાને વિશ્વાસ આવી ગયો.
સરસ્તીરે સ્થિતઃ કૂર્મસ્તાન્નિરીક્ષ્ય વિદૂરગાન્ ૧૦.
કાચબો સરોવર કિનારે ઊભો રહીને દૂરથી આવેલા બધાને નિહાળતો હતો.
કૌશિકોઽથ તમાહેદં પ્રહસ્ય વચનં સ્વયમ્ ૧૦.
પછી કૌશિકે હસીને પોતે જ તેને આ રીતે કહ્યું:
અગ્નિર્દ્વિજાનાં વિપ્રશ્ચ વર્ણાનાં રમણઃ સ્ત્રિયામ્ ૧૦.
અગ્નિ દ્વિજોને માટે છે, બ્રાહ્મણ બધાં વર્ણો માટે છે, સ્ત્રીઓ આનંદ માટે છે.
વિહાય તમિમં ધર્મમાતિથ્યવિમુખઃ કથમ્ ૧૦.
આ ધર્મ છોડીને, કોઈ આતિથ્યની અવગણના કેવી રીતે કરી શકે?
ચિરંતનો હિ જાનામિ કર્ત્તુમાતિથ્યસત્ક્રિયામ્ ૧૦.
હું તો બહુ જૂનો છું, અને મને આતિથ્યની યોગ્ય રીતો સારી રીતે ખબર છે.
સુમહત્કારણં ચાત્ર શ્રૂયતાં તદ્વદામિ વઃ ૧૦.
અહીં એક મોટું કારણ છે, સાંભળો, હું તમને એ કહું છું.
અભ્યાગતસ્ય કસ્યાપિ સર્વસત્કારસદ્વ્રતી ૧૦.
જે કોઈ મહેમાન આવે છે, તેનું સન્માન અને યોગ્ય વ્યવહાર કરવો, એ સર્વેમાં શ્રેષ્ઠ છે.
ઇંદ્રદ્યુમ્નો મહીપાલો બિભોમ્યસ્માદલંતરામ્ ૧૦.
ઇન્દ્રદ્યુમ્ન રાજા આ બાબતમાં બધાથી ઘણો આગળ છે.
યજ્ઞપાવકદગ્ધા મે પૃષ્ઠિર્નાદ્યાપિ નિર્વ્રણા ૧૦.
યજ્ઞની અગ્નિએ મારું શરીર દાઝી નાખ્યું છે, અને આજ સુધી એ ઘા સાજા થયા નથી.
આસુતીવલમાધાય ભુવિ ધક્ષ્યતિ સંપ્રતિ ૧૦.
ભૂમિમાં ભ્રૂણ મૂકીને, હવે તેને દહન કરવા જઇ રહ્યા છે.