ઉદ્વોઢા ચાધુના નાહમુચિતઃ શાપભાજનમ્ ૮.
હવે હું એનો પતિ છું, એટલે શાપનો પાત્ર બનતો નથી.
યો દત્ત્વા કન્યકાં વાચા પશ્ચાદ્ધરતિ દુર્મતિઃ ૮.
જે માણસ વચનથી દીકરી આપે અને પછી પાછી ખેંચે, એ દુષ્ટ મનનો કહેવાય.
તદાકર્ણ્ય વ્યવસ્યાસૌ તથ્યં મદ્વચનં હૃદા ૮.
આ સાંભળી, તેણે મારા વચનને હૃદયથી સાચું માન્યું.
ન મે સ્યાદન્યથા વાણી ઉલૂકસ્ત્વં ભવિષ્યતિ ૮.
મારા મુખમાંથી નીકળેલું વચન ખોટું નહીં થાય; હવે તું ઘુવડ બનશે.
યદેંદ્રદ્યુમ્નવિજ્ઞાને સહાયસ્તંવ ભવિષ્યસિ ૮.
તમે ઇન્દ્રદ્યુમ્નને ઓળખવામાં તેનો સાથી બનશો.
તદ્વાક્યસમકાલં ચ કૌશિકત્વમિદં મમ ૮.
એ જ સમયે મેં આ કૌશિક રૂપ ધારણ કર્યું હતું.
બિલ્વીદલૌરિતિ પુરા શશિશેખરસ્ય સંપૂજનેન મમ દીર્ઘતરં કિલાયુઃ ૮.
પહેલાં, શશિશેખર ભગવાનની બિલ્વ પાનથી પૂજા કરીને, મારું આયુષ્ય ઘણું વધ્યું હતું.
ઇતીદમુક્તમખિલં પૂર્વજન્મસમુદ્ભવમ્ ૯.
આ રીતે, અગાઉના જન્મના ઉદ્ભવ વિશે બધું કહી દેવામાં આવ્યું.
ઇત્યુક્ત્વા વિરતે તસ્મિન્પુરૂહૂતસનામનિ ૯.
આવું કહીને, પુરૂહૂતના મિત્ર ચૂપ રહી ગયા.
યદર્થં વયમાયાતાસ્તન્ન સિદ્ધં મહામતે ૯.
હે વિદ્વાન, જે કામ માટે અમે આવ્યા છીએ, તે હજી પૂરું થયું નથી.
ઇંદ્રદ્યુમ્નાપરિજ્ઞાને ભદ્રકોઽયં મુમૂર્ષતિ ૯.
આ ભદ્રક ઇન્દ્રદ્યુમ્નને ઓળખી શકતો નથી અને મૃત્યુ પામે છે.
મિત્રકાર્યે વિનિર્વૃત્તે મ્રિયમાણં નિરીક્ષતે ૯.
મિત્રનું કામ પૂરું થતાં, તેણે મૃત્યુ પામતા મિત્રને જોયો.
તદેતાવનુયાસ્યામિ મ્રિયમાણાવહં દ્વિજ ૯.
માટે, હે દ્વિજ, હું પણ આ મૃત્યુ પામનારને અનુસરીશ.
પ્રતિજ્ઞાતમનિષ્પાદ્ય મિત્રસ્યાભ્યાગતસ્ય ચ ૯.
આપેલા વચનને, ખાસ કરીને આવેલ મિત્ર માટે, અધૂરૂં રાખવું યોગ્ય નથી.
તસ્માદ્વહ્નિં પ્રવેક્ષ્યામિ સાર્ધમાભ્યામસંશયમ્ ૯.
માટે, હું પણ તેના સાથે નિઃશંકપણે અગ્નિમાં પ્રવેશીશ.
ઇત્યુક્તવત્યુલૂકોઽસૌ નાડીજંઘે સગદ્ગદમ્ ૯.
આ રીતે કહીને, ઉલૂકાએ પોતાના કંપતા પગે, ધીરજ તૂટી ગયેલી વાણીમાં કહ્યું—
મયિ જીવતિ મિત્રે મે ભવાન્મરણમેતિ ચ ૯.
મારા જીવતા, મારા મિત્ર, તમે કેવી રીતે મૃત્યુ તરફ જઈ શકો?
અસ્ત્યુપાયો મહાનત્ર ગન્ધમાદનપર્વતે ૯.
ગંધમાદન પર્વત પર આ માટે એક મોટું ઉપાય છે.
સ વિજ્ઞાસ્યતિ વોઽભીષ્ટમિંદ્રદ્યુમ્નં મહીપતિમ્ ૯.
ત્યાં તે તમારો ઇચ્છિત ઇન્દ્રદ્યુમ્ન રાજાને ઓળખાવી દેશે.
માર્કંડેયો બકશ્ચૈવ પ્રયયુર્ગંધમાદનમ્ ૯.
માર્કંડેય અને બગલો પછી ગંધમાદન પર્વત તરફ ગયા.
સ્વકુલાયાત્પ્રહૃષ્ટોઽસૌ ગૃધ્રઃ સંમુખમાયયૌ ૯.
પછી પોતાનાં ગૂંજનમાંથી આનંદિત ગૃધ્ર સીધો આગળ આવ્યો.
ઉલૂકં ગૃધ્રરાજશ્ચ કાર્યં પપ્રચ્છ તં તથા ૯.
ગૃધ્રરાજાએ ઉલૂકાને એ કાર્ય વિશે પૂછ્યું.
મુનેરપિ તૃતીયોઽયં મિત્રં ચાર્થોયમુદ્યતઃ ૯.
મુનિનું આ ત્રીજું મિત્ર છે અને એ મિત્રતાના હિત માટે અહીં આવ્યો છે.
વહ્નિં પ્રવેક્ષ્યતે વ્યક્તમયં તદનુ વૈ વયમ્ ૯.
આ સ્પષ્ટ છે કે એ અગ્નિમાં પ્રવેશ કરશે અને પછી અમે પણ એ જ કરીશું.
તચ્ચેજ્જાનાસિ તં બ્રૂહિ ચતુર્ણાં દેહિ જીવિતમ્ ૯.
જો તને આ ખબર હોય તો કહો અને અમ ચારેયને જીવતદાન આપ.
ષટ્પંચાશદ્વ્યતીતા મે કલ્પા જાતસ્ય કૌશિક ૯.
હે કૌશિક, મારા જન્મથી છપન કલ્પો વીતી ગયા છે.
તચ્છ્રુત્વા વિસ્મયાવિષ્ટ ઇંદ્રદ્યુમ્નોઽપિ દુઃખિતઃ ૯.
આ સાંભળીને ઇન્દ્રદ્યુમ્ન આશ્ચર્ય અને દુઃખથી ભરાઈ ગયો.
શ્રૃણુ ભદ્રૈ પુરા જાતો મર્કટોઽહં ચ ચાપલઃ ૯.
હે ભદ્ર, સાંભળ; પહેલાં હું વાંદરો બની જન્મ્યો હતો અને બહુ ચંચળ હતો.
તત્રાગ્રે દેવદેવસ્ય વનમધ્યે શિવાલયે ૯.
ત્યાં દેવોના દેવના સમક્ષ, જંગલની વચ્ચે, શિવમંદિરમાં,
ચતુર્દશીદિને હસ્તનક્ષત્રે હર્ષણાભિધે ૯.
ચૌદસના દિવસે, હસ્ત નક્ષત્રમાં, જેને હર્ષણ કહે છે,