પિતરિ પ્રીતિમાપન્ને સર્વાઃ પ્રીણંતિ દેવતાઃ ૬.
પિતા ખુશ થાય ત્યારે બધા દેવતાઓ પણ ખુશ થાય છે.
નિષ્કૃતિઃ સર્વપાપાનાં પિતા યદભિનંદતિ ૬.
પિતાની પ્રસન્નતા બધા પાપોનું પ્રાયશ્ચિત છે.
ક્લિશ્યન્નપિ સુતઃ સ્નેહં પિતા સ્નેહં ન મુંચતિ ૬.
પુત્ર દુઃખી હોય તો પણ પ્રેમ રાખે છે; પિતા ક્યારેય પ્રેમ છોડતો નથી.
પિતા નાલ્પતરં સ્થાનં ચિંતયિષ્યામિ માતરમ્ ૬.
હું માતાને પિતાથી ઓછું સ્થાન ક્યારેય માનું નહીં.
અસ્ય મે જનની હેતુઃ પાવકસ્ય યથારણિઃ ૬.
મારી જન્મની કારણ માતા છે, જેમ અગ્નિ અરણિમાંથી થાય છે.
માતૃલાભે સનાથત્વમનાથત્વં વિપર્યયે ૬.
માતા હોય ત્યારે આશ્રય મળે છે; ન હોય ત્યારે નિરાશ્રયતા આવે છે.
શ્રિયા હીનોઽપિ યો ગેહે અંબેતિ પ્રતિપદ્યતે ૬.
ઘરમાં માતા મળે તો, ધન વગર પણ સંતોષ મળે છે.
અપિ વર્ષશતસ્યાંતે સ દ્વિહાયનવચ્ચરેત્ ૬.
સૌ વર્ષ પછી પણ, પુત્રે બે વર્ષના બાળકની જેમ વર્તવું જોઈએ.
રક્ષયેચ્ચ સુતં માતા નાન્યઃ પોષ્યવિધાનતઃ ૬.
માતા જ પોતાના બાળકને સાચવે છે; પોષણની ફરજથી બીજું કોઈ સાચવી શકતું નથી.
તદા શુન્યં જગત્તસ્ય યદા માત્રા વિયુજ્યતે ૬.
જ્યારે બાળક માતાથી અલગ થાય છે, ત્યારે તેની દુનિયા ખાલી થઈ જાય છે.
નાસ્તિ માતૃસમં ત્રાણં નાસ્તિ માતૃસમા પ્રપા ૬.
માતાની જેમ રક્ષણ કોઈ આપી શકતું નથી; માતા જેવી શરણ કોઈ નથી.
અંગાનાં વર્ધનાદંબા વીરસૂત્વે ચ વીરસૂઃ ૬.
માતા બાળકના અંગોનું વૃદ્ધિ કરે છે અને વીર પુત્રને જન્મ આપે છે, એટલે વીરોની માતા કહેવાય છે.
દેવતાનાં સમાવાપમેકત્વં પિતરં વિદુઃ મર્ત્યાનાં દેવતાનાં ચ પૂગો નાત્યેતિ માતરમ્॥ ૬.
દેવતાઓની એકતા પિતા તરીકે જાણી જાય છે, પણ મનુષ્યો અને દેવતાઓમાં કોઈ પણ સમૂહ માતાથી વધારે નથી.
પતિતા ગુરવસ્ત્યાજ્યા માતા ચ ન કથંચન ૬.
ગુરુ પતિત હોય તો તેને છોડવામાં આવે, પણ માતાને ક્યારેય છોડી શકાય નહીં.
એવં સ કૌશિકીતીરે બલિં રાજાનમીક્ષતીમ્ ૬.
કૌશિકી નદીના કાંઠે, તેણે રાજાને બલિ આપતા જોયા.
વિમૃશ્ય ચિરકાલં હિ ચિંતાંતં નાભ્યપદ્યત ૬.
લાંબા સમય સુધી વિચાર કર્યા પછી પણ, તેણે પોતાના વિચારનો અંતિમ નિર્ણય સ્વીકાર્યો નહીં.
ગાયન્ગાખામુપાયાતઃ પિતુસ્તસ્યાશ્રમાંતિકે ૬.
તે ગાઈને, પિતાના આશ્રમ પાસે પહોંચ્યો.
અતસ્તાભ્યઃ ફલં ગ્રાહ્યં ન સ્યાદ્દોષેક્ષણઃ સુધીઃ ૬.
એથી, બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિએ તેમનાથી ફળ સ્વીકારવું જોઈએ અને તેમાં કોઈ દોષ નથી.
દુઃખિતશ્ચિંતયન્પ્રાપ્તો ભૃશમશ્રૂણિ વર્તયન્ ૬.
દુઃખી થઈને, વિચારતો, તે ઘણાં આંસુ વહાવીને ત્યાં પહોંચ્યો.
હત્વા નારીં ચ સાધ્વીં ચ કો નુ માં તારયિષ્યતિ ૬.
સ્ત્રી અને સતીને મારીને, હવે મને કોણ બચાવશે?
યદ્યયં ચિરકારી સ્યાત્સ માં ત્રાયેત પાતકાત્ ૬.
જો આ વ્યક્તિ લાંબા સમયથી સહન કરે છે, તો કદાચ તે મને પાપમાંથી બચાવી શકે.
યદદ્ય ચિરકારી ત્વં તતોઽસિ ચિરકારિકઃ ૬.
આજે તું લાંબા સમયથી સહન કરતો છે, એટલે તને લાંબા સહનશીલ કહેવાય છે.
આત્માનં પાતકે વિષ્ટં શુભાહ્વ ચિરકારિક ૬.
શુભ નામે લાંબા સહનશીલ, તું પોતે પાપમાં ડૂબેલો છે.
ચિરકારિકં દદર્શાથ પુત્રં માતુરુપાંતિકે ૬.
તેને પોતાની માતા પાસે લાંબા સહનશીલ પુત્ર દેખાયો.
શસ્ત્રં ત્યક્ત્વા સ્થિતો મૂર્ધ્ના પ્રસાદાયોપચક્રમે ૬.
શસ્ત્ર છોડી, તે માથું ઝુકાવીને કૃપા માટે ઊભો રહ્યો.
પત્નીં ચૈવ તુ જીવંતીં પરામભ્યગમન્મુદમ્ ૬.
અને તે જીવતી પત્ની પાસે, ખૂબ આનંદ સાથે ગયો.
બુદ્ધિરાસીત્સુતં દૃષ્ટ્વા પિતુશ્ચરણયોર્નતમ્ ૬.
પિતાના પગ પાસે નમતો પુત્ર જોઈને મેધાતિથિનું મન દ્રવાયું.
તતઃ પિત્રા ચિરં સ્મૃત્વા ચિરં ચાઘ્રાય મૂર્ધનિ ૬.
પછી પિતાએ પુત્રને લાંબા સમય સુધી યાદ કર્યો અને તેના માથા પર લાંબા સમય સુધી સુઘાંયું.
ચિરં મુદાન્વિતઃ પુત્રં મેધાતિથિરથાબ્રવીત્ ૬.
મેધાતિથિ આનંદથી ભરાઈને, લાંબા સમય પછી પોતાના પુત્રને કહ્યું.
ચિરાય યત્કૃતં સૌમ્ય ચિરમસ્મિન્ દુઃખિતઃ ૬.
હે સૌમ્ય, લાંબા સમયથી શું થયું છે અને અહીં કઈ વાતે દુ:ખ મળ્યું છે?