વિસર્જ્જનીયશ્ચ પરો જિહ્વામૂલીય એવ ચ ૫.
વિસર્ગ અને જિહ્વામૂળીય પણ છે.
ઇતિ તે કથિતા સંખ્યા અર્થં ચૈષાં શ્રૃણુ દ્વિજ ૫.
તેની સંખ્યા તમને કહી છે; હવે તેનો અર્થ સાંભળો, દ્વિજ.
મિથિલાયાં પ્રવૃત્તોઽભૂદ્બ્રાહ્મણસ્ય નિવેશને ૫.
મિથિલામાં, એક બ્રાહ્મણના ઘરમાં, શરૂઆત થઈ.
યેન વિદ્યાઃ પ્રપઠિતા વર્તંતે ભુવિ યા દ્વિજ ૫.
જે દ્વારા પૃથ્વી પર રહેલી વિદ્યા, દ્વિજ, વાંચવામાં આવી.
ક્ષણમપ્યનવચ્છિન્નં પઠિત્વા ગેહવાનભૂત્ ૫.
એક ક્ષણ પણ વિક્ષેપ વિના ભણ્યા પછી, તે ગૃહસ્થ બન્યો.
જડવદ્વર્ત્તમાનઃ સ માતૃકાં પ્રત્યપદ્યત ૫.
મૂર્ખની જેમ વર્તતા, તેણે માતૃકાને ગ્રહણ કરી.
તતઃ પિતા ખિન્નરૂપી જડં તં સમભાષત ૫.
પછી તેના પિતા, દુ:ખી દેખાતા, એ મૂર્ખને બોલ્યા.
અથાન્યસ્મૈ પ્રદાસ્યામિ કર્ણાવુત્પાટયામિ તે॥ ૫.
હવે હું આ બીજાને આપી દઈશ, અથવા તારા કાન ફાડી નાખીશ.
તાત કિં મોદકાર્થાય પઠ્યતે લોભહેતવે ૫.
પુત્ર, આ શાસ્ત્ર મીઠાઈ માટે કે લોભ માટે કેમ પઠવામાં આવે છે?
એવં તે વદમાનસ્ય આયુર્ભવતુ બ્રહ્મણઃ ૫.
તમે જે રીતે બોલો છો, એ રીતે બ્રહ્માની આયુષ્ય તમારી થાય.
તાત સર્વં પરિજ્ઞેયં જ્ઞાનમત્રૈવ વૈ યતઃ ૫.
પુત્ર, બધું જ જાણવું જરૂરી છે, કારણ કે સાચું જ્ઞાન અહીં જ છે.
વિચિત્રં ભાષસે બાલ જ્ઞાતોઽત્રાર્થશ્ચ કસ્ત્વયા ૫.
બાળક, તું અજીબ રીતે બોલે છે; અહીંથી તું શું અર્થ સમજ્યો છે?
એકત્રિંશત્સહસ્રાણિ પઠિત્વાપિ ત્વયા પિતઃ ૫.
પિતા, તું એકત્રીસ હજાર શ્લોકો પઠી લીધા પછી પણ,
અયમયં ચાયમિતિ ધર્મો યો દર્શનોદિતઃ ૫.
આ ધર્મ છે, એ ધર્મ છે—વિવિધ દૃષ્ટિકોણથી ધર્મ બતાવવામાં આવ્યો છે.
ઉપદેશં પઠસ્યેવ નૈવાર્થજ્ઞોઽસિ તત્ત્વતઃ ૫.
તમે ઉપદેશ પઠો છો, પણ તત્વમાં તેનો સાચો અર્થ જાણતા નથી.
તત્તે બ્રવીમિ તદ્વાક્યં મોહમાર્તંડમદ્ભુતમ્॥ ૫.
એટલે હું તને એ વાક્ય કહું છું, જે મોહને દૂર કરનાર અદભુત સૂર્ય છે.
અકારઃ કથિતો બ્રહ્મા ઉકારો વિષ્ણુરુચ્યતે ૫.
‘અ’ અક્ષર બ્રહ્મા કહેવાય છે, ‘ઉ’ અક્ષર વિષ્ણુ કહેવાય છે.
અર્ધમાત્રા ચ યા મૂર્ધ્નિ પરમઃ સ સદાશિવઃ ૫.
મૂળ પર જે અર્ધમાત્રા છે, એ પરમ સદાશિવ છે.
ૐકારસ્ય ચ માહાત્મ્યં યાથાત્મ્યેન ન શક્યતે ૫.
ઓમકારનું સાચું મહાત્મ્ય સંપૂર્ણ રીતે કહી શકાય તેમ નથી.
પુનર્યત્સારસર્વસ્વં પ્રોક્તં તચ્છ્રૂયતાં પરમ્ ૫.
હવે ફરીથી એ સર્વોત્તમ સાર અને સંપૂર્ણતા સાંભળો, જે જણાવવામાં આવી છે.
સ્વાયંભુવશ્ચ સ્વારોચિરૌત્તમો રૈવતસ્તથા ૫.
સ્વાયંભુ, સ્વારોચિષ, ઉત્તમ અને રૈવત,
સાવર્ણિર્બ્રહ્મસાવર્ણી રુદ્રસાવર્ણિરેવ ચ ૫.
સાવર્ણિ, બ્રહ્મસાવર્ણિ અને રુદ્રસાવર્ણિ પણ,
રૌચ્યો ભૌત્યસ્તથા ચાપિ મનવોઽમી ચતુર્દશ ૫.
રૌચ્ય, ભૌત્ય અને આ ચૌદ મનુઓ,
કૃષ્ણઃ શ્યામસ્તથા ધૂમ્રઃ સુપિશંગઃ પિશંગકઃ ૫.
કૃષ્ણ, શ્યામ, ધૂમ્ર, સુપિશંગ અને પિશંગક,
વૈવસ્વતઃ ક્ષકારશ્ચ તાત કૃષ્ણઃ પ્રદૃશ્યતે ૫.
વૈવસ્વત, ક્ષકાર અને કૃષ્ણ, પુત્ર, દેખાય છે.
thumb|500px|સપ્તચક્ર કકારાદ્યાષ્ઠકારાંતા આદિત્યા દ્વાદશ સ્મૃતાઃ ૫.
‘ક’થી શરૂ થાય અને ‘અષ્ટ’ પર પૂરા થાય એવા બાર આદિત્યો યાદ કરવામાં આવે છે.
ભગો વિવસ્વાન્પૂષા ચ સવિતા દશમસ્તથા ૫.
ભગો, વિવસ્વાન, પૂષા અને સવિતા પણ દશમા છે.
જઘન્યજઃ સ સર્વેષામાદિત્યાનાં ગુણાધિકઃ ૫.
એ બધા આદિત્યોમાં સૌથી યુવાન છે, છતાં ગુણોમાં બધાને પછાડી જાય છે.
કપાલી પિંગલો ભીમો વિરુપાક્ષો વિલોહિતઃ ૫.
કપાલી, પિંગળ, ભીમ, વિરુપાક્ષ અને વિલોહિત—
ભકારાદ્યાઃ ષકારાંતા અષ્ટૌ હિ વસવો મતાઃ ૫.
‘ભ’થી શરૂ અને ‘ષ’થી અંતે આવતા આઠ વસુ માનવામાં આવે છે.