ધર્મવર્માણમસ્ત્વેવં પ્રાવોચમવધારય ૪.
ધર્મવર્માને હું આવું કહ્યું; આ વાત સારી રીતે સમજજો.
અલ્પત્વં વા બહુત્વં વા દાનસ્યાભ્યુદયાવહમ્ ૪.
દાન થોડું હોય કે વધારે, એ સુખ અને સમૃદ્ધિ લાવે છે.
તત્ર શ્રદ્ધાવિષયે શ્લોકા ભવન્તિ ૪.
શ્રદ્ધા વિષયે શ્લોકો છે.
ધર્મઃ સંપ્રાપ્યતે સૂક્ષ્મઃ શ્રદ્ધા ધર્મોઽદ્ભુતં તપઃ ૪.
સૂક્ષ્મ ધર્મ પ્રાપ્ત થાય છે; શ્રદ્ધા એ ધર્મ છે, અદ્ભુત તપ છે.
સર્વસ્વં જીવિતં ચાપિ દદ્યાદશ્રદ્ધયા યદિ ૪.
જો કોઈ શ્રદ્ધા વગર બધું—even જીવન— આપે,
શ્રદ્ધયા સાધ્યતે ધર્મો મહદ્ભિર્નાર્થરાશિભિઃ ૪.
ધર્મ શ્રદ્ધાથી સિદ્ધ થાય છે, ધનના ઢગાથી નહીં.
ત્રિવિધા ભવતિ શ્રદ્ધા દેહિનાં સા સ્વભાવજા ૪.
શ્રદ્ધા શરીરધારીમાં ત્રણ પ્રકારની હોય છે, અને એ પોતાનાં સ્વભાવથી જન્મે છે.
યજંતે સાત્ત્વિકા દેવાન્યક્ષરક્ષાંસિ રાજસાઃ ૪.
સાત્ત્વિક લોકો દેવતાઓની પૂજા કરે છે; રાજસ લોકો યક્ષ અને રાક્ષસોની.
તસ્માચ્છ્રદ્ધાવતા પાત્રે દત્તં ન્યાયાર્જિતં હિ યત્ ૪.
માટે, શ્રદ્ધાથી યોગ્ય પાત્રને જે દાન યોગ્ય રીતે મળે છે—
શક્તિવિષયે ચ શ્લોકા ભવંતિ મધ્વાસ્વાદો વિષં પશ્ચાદ્દાતુર્ધર્મોઽન્યથા ભવેત્॥ ૪.
શક્તિ વિષયે શ્લોકો છે: મધ પહેલા મીઠું લાગે છે, પછી ઝેર થાય છે; દાતા નો ધર્મ બીજું થઈ જાય છે.
શક્તે પરજને દાતા સ્વજને દુઃખજીવિનિ ૪.
બાહ્ય લોકો માટે તે ઉદાર છે, પણ પોતાના લોકો દુઃખમાં જીવે છે.
ભૃત્યાનામુપરોધેન યત્કરોત્યૌર્ધ્વદૈહિકમ્ ૪.
જ્યારે કોઈ પોતાના સેવકોને તકલીફ આપી મૃતકો માટે કંઈ કરે છે—
સામાન્યં યાચિતં ન્યાસમાધિર્દારાશ્ચ દર્શનમ્ ૪.
સામાન્ય વિનંતી, જમા કરેલું, ધ્યાન, પત્નીઓ અને મુલાકાત—
આપત્સ્વપિ ન દેયાનિ નવવસ્તૂનિ પંડિતૈઃ ૪.
બુદ્ધિમાન વ્યક્તિએ આ નવ વસ્તુઓ મુશ્કેલીમાં પણ આપવી નહીં.
ઇતિ તે ગદિતૌ રાજન્દ્વૌ હેતૂ શ્રૂયતામતઃ ૪.
મહારાજ, તમને બે કારણો કહેવામાં આવ્યા; હવે બાકી સાંભળો.
ધર્મમર્થં ચ કામં ચ વ્રીડાહર્ષભયાનિ ચ ૪.
ધર્મ, સંપત્તિ, ઇચ્છા, શરમ, આનંદ અને ભય—
પાત્રેભ્યો દીયતે નિત્યમનપેક્ષ્ય પ્રયોજનમ્ ૪.
યોગ્ય વ્યક્તિને હંમેશા દાન આપવામાં આવે છે, કારણની ચિંતા કર્યા વિના.
ધનિનં ધનલોભેન લોભયિત્વાર્થમાહરેત્ ૪.
ધનવાનને લોભથી લલચાવીને તેના પાસેથી ધન લેવું જોઈએ.
પ્રયોજનમપેક્ષ્યૈવ પ્રસંગાદ્યત્પ્રદીયતે ૪.
જે કંઈ આપવું હોય, કારણ ધ્યાનમાં રાખીને કે પ્રસંગે—
સંસદિ વ્રીડયાઽઽશ્રુત્ય આર્થિભ્યઃ પ્રદદાતિ ચ ૪.
સભામાં, શરમના કારણે, વિનંતી કર્યા વિના જ માંગનારને આપે છે.
દૃષ્ટ્વા પ્રિયાણિ શ્રુત્વા વા હર્ષવદ્યત્પ્રદીયતે ૪.
પ્રિય વસ્તુઓ જોઈને કે સાંભળીને, આનંદથી જે કંઈ આપે છે—
આક્રોશાનર્થહિંસાનાં પ્રતીકારાય યદ્ભવેત્ ૪.
અપમાન, નુકસાન કે હિંસા સામે જવાબ આપવા જે કંઈ આપે છે—
પ્રોક્તાનિ ષડધિષ્ઠાનાન્યંગાન્યપિ ચ ષટ્ચ્છ્રુણુ ૪.
આ છને આધાર કહેવાય છે; હવે છ સહાયક પણ સાંભળો.
દેશકાલૌ ચ દાનાનામંગાન્યેતાનિ ષડ્વિદુઃ ૪.
સ્થળ અને સમય, દાનના છ સહાયક તરીકે ઓળખાય છે.
અનિંદ્યાજીવકર્મા ચ ષડ્ભિર્દાતા પ્રશસ્યતે ૪.
જે દાતા નિંદનીય જીવનથી કમાય છે, તેને આ છ ગુણ માટે પ્રશંસા મળે છે.
અસત્યસંધો નિદ્રાલુર્દાતાયં તામસોઽધમઃ ૪.
અસત્ય, વિશ્વાસઘાતી અને આળસુ દાતા તામસિક અને નીચ ગણાય છે.
વિમુક્તો યોનિદોષેભ્યો બ્રાહ્મઃ પાત્રમુચ્યતે સત્કૃતિશ્ચાનસૂયા ચ તદા શુદ્ધિરિતિ સ્મૃતા॥ ૪.
જન્મના દોષથી મુક્ત બ્રાહ્મણ પાત્ર કહેવાય છે; આદર અને ઈર્ષ્યા ન હોવી શુદ્ધિ કહેવાય છે.
અપરાબાધમક્લેશં સ્વયત્નેનાર્જિતં ધનમ્ ૪.
અન્યને નુકસાન કર્યા વિના અને કષ્ટ વગર પોતાના પ્રયત્નથી મેળવેલું ધન—
તેનાપિ કિલ ધર્મેણ ઉદ્દિશ્ય કિલ કિંચન ૪.
તે પણ ધર્મ પ્રમાણે કંઈક કાર્ય કર્યું હોવાનું કહેવાય છે.
ન્યાયેન દુર્લભં દ્રવ્યં દેશે કાલેપિ વા પુનઃ ૪.
સાચા માર્ગે, કઠિનથી મળતું ધન ફરીથી કોઈ સ્થળે કે સમયે મેળવી શકાય છે.