દાનં ચતુર્વિધં દાનમુત્સર્ગઃ કલ્પિતં તથા ૨.
દેનાં ચાર પ્રકાર છે, અને ત્યાગ પણ એ રીતે નિર્ધારિત છે.
વાપીકૂપતડાગાનાં વૃક્ષવિદ્યાસુરૌકસામ્ ૨.
કૂવો, તળાવ, સરોવર, વૃક્ષો, જ્ઞાન અને દેવો માટેના ઘરો—
ઉપજીવન્નિમાન્યશ્ચ પુણ્યં કોઽપિ ચરેન્નરઃ ૨.
જે આથી જીવન ગુજરવે અને આનો સન્માન કરે, એ માણસ પુણ્ય કરે છે.
તદેષામેવ સર્વેષાં વિપ્રસંસ્થાપનં પરમ્ ૨.
આ બધામાં બ્રાહ્મણોની સ્થાપના સૌથી શ્રેષ્ઠ છે.
દેવતાયતનં યાવદ્યાવચ્ચ બ્રાહ્મણગૃહમ્ ૨.
દેવમંદિરથી લઈને બ્રાહ્મણના ઘર સુધી—
એતત્સ્વલ્પં હિ વાણિજ્યં પુનર્બહુફલપ્રદમ્ ૨.
આ તો થોડું વેપાર છે, પણ ઘણું ફળ આપે છે.
તસ્માદિદં ત્વહમપિબ્રવીમિ સુરસત્તમાઃ ૨.
તેથી, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, હું હવે તમને આ કહું છું.
ઇતિ સારસ્વતપ્રોક્તાં તથા પદ્મભુવેરિતામ્ ૨.
આ રીતે સરસ્વતી અને કમળમાંથી જન્મેલા દ્વારા કહેવામાં આવ્યું.
તતઃ સભાવિસર્ગાંતે સુરમ્યે મેરુમૂર્ધનિ ૨.
પછી સભા અને વિસર્જનના અંતે, સુંદર મેરુની ટોચ પર—
સત્યમાહ વિરંચિસ્તુ સ કિમર્થં તુ જીવતિ ૨.
બ્રહ્માએ સાચું કહ્યું: 'તો એ શું માટે જીવતો છે?'
તદહં દાનપુણ્યં હિ કરિષ્યામિ કથં સ્ફુટમ્ ૨.
તો, હું દાનનું પુણ્ય સ્પષ્ટ રીતે કેવી રીતે કરું?
અનર્હતે યદ્દદાતિ ન દદાતિ તથાર્હતે ૨.
જે અયોગ્યને આપે છે અને યોગ્યને નથી આપતો—
દેશેકાલે ચ પાત્રે ચ શુદ્ધેન મનસા તથા ૨.
યોગ્ય સ્થાન અને સમય પર, યોગ્ય પાત્રને, શુદ્ધ મનથી—
તમોવૃતસ્તુ યો દદ્યાત્ક્રોધાત્તથૈવ ચ ૨.
જે અંધકારથી ઘેરાઈને અથવા ક્રોધથી આપે છે—
બાલત્વેઽપિ ચ સોઽશ્રાતિ યદ્દત્તં દમ્ભકારણાત્ ૨.
યૌવનમાં પણ, જો દાન દંભ માટે હોય, તો એ આનંદ નથી પામતો.
વૃદ્ધત્વે હિ સમશ્રાતિ નરો વૈ નાત્ર ભવિષ્યતિ શુભાર્જિતં પ્રયુઞ્જીત શ્રદ્ધયા શાઠ્યવર્જિતઃ॥ ૨.
વૃદ્ધાવસ્થામાં પણ એ આનંદ નથી પામતો; માણસ એવો નથી થતો. જે પુણ્ય રીતે મેળવ્યું હોય, એ શ્રદ્ધાથી અને દગાબાજી વગર ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
તદેતન્નિર્ધનત્વાચ્ચ કથં નામ ભવિષ્યતિ ૨.
આ ગરીબીના કારણે, આ બધું કેવી રીતે શક્ય બનશે?
નાધનસ્યાસ્ત્યયં લોકો ન પરશ્ચ કથંચન ૨.
ગરીબ માટે આ દુનિયા કે પરલોક, કઈ રીતે પણ નથી.
દારિદ્ર્યં પાતકં લોકે કસ્તચ્છંસિતુમર્હતિ ૨.
દુનિયામાં ગરીબી પાપ છે—કોણ એ સહન કરી શકે?
યઃ કૃશાશ્વઃ કૃશધનઃ કૃશભૃત્યઃ કૃશાતિથિઃ ૨.
જેના ઘોડા દુબળા છે, સંપત્તિ ઓછી છે, સેવકો ઓછા છે અને મહેમાન પણ ઓછા છે—
અર્થવાન્દુષ્કુલીનોઽપિ લોકે પૂજ્યતમો નરઃ ૨.
ધનવાન માણસ—even if his family is ordinary—is દુનિયામાં સૌથી વધુ માન પામે છે.
જ્ઞાનવૃદ્ધાસ્તપોવૃદ્ધા યે ચ વૃદ્ધા બહુશ્રુતાઃ ૨.
જેઓ જ્ઞાનમાં, તપમાં અને વયમાં આગળ છે, અને જેઓ ઘણું સાંભળ્યા છે—
યદ્યપ્યયં ત્રિભુવને અર્થોઽસ્માકં પરાગ્નહિ ૨.
ભલે ત્રણેય લોકમાં અમારે માટે ધન દુશ્મન જેવી આગ છે—
અથવૈતત્પુરા સર્વં ચિંતયિષ્યામિ સુસ્ફુટમ્ ૨.
ત્યારે પણ, હું આ બધું સ્પષ્ટ રીતે પહેલેથી વિચાર કરીશ.
સ ચિંતયિત્વેતિ બહુપ્રકારં દેશાંશ્ચ ગ્રામાન્નગરાણિ ચાશ્રમાન્ ૨.
પછી, અનેક રીતે પ્રદેશો, ગામો, શહેરો અને આશ્રમોનું વિચાર કરીને—
એવં સ્થાનાનિ પુણ્યાનિ યાનિયાનીહ વૈ ભુવિ ૩.
પૃથ્વી પર જેટલા પવિત્ર સ્થળો છે—
વિચરન્મેદિનીં સર્વાં પ્રાપ્તોઽહમાશ્રમં ભૃગોઃ ૩.
સંપૂર્ણ ધરતી પર ફર્યા પછી, હું ભૃગુના આશ્રમમાં આવી પહોંચ્યો છું.
મહાપુણ્યા પવિત્રા ચ સર્વતીર્થમયી શુભા ૩.
આ સ્થાન બહુ પવિત્ર, શુદ્ધ, શુભ અને સર્વ તીર્થોથી ભરેલું છે.
તત્રાવગાહનાત્પાર્થ મુચ્યતે જંતુરંહસા ૩.
પાર્થ, ત્યાં સ્નાનથી જીવ પાપમાંથી મુક્ત થાય છે.
ઇયં બ્રહ્માંડપિણ્ડસ્ય સ્થાને તસ્મિન્પ્રકીર્તિતા ૩.
આ સ્થાન બ્રહ્માંડના કેન્દ્ર તરીકે ઓળખાય છે.