ચતુર્દ્દશી તથા શંભોઃ પ્રિયા નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ ઉપોષ્યા સા તિથિઃ શ્રેષ્ઠા શિવસાયુજ્યકારિણી॥ ૩૩.
ચૌદમો તિથિ પણ શંભુને પ્રિય છે, એમાં કોઈ શંકા નથી. એ તિથિ ઉપવાસ સાથે મનાવવી શ્રેષ્ઠ છે અને શિવસાંયુજ્ય આપે છે.
શિવરાત્રિતિથિઃ ખ્યાતા સર્વપાપપ્રણાશિની ૩૩.
શિવરાત્રિ તિથિ સર્વ પાપોનો નાશ કરતી જાણીતી છે.
બ્રાહ્મણી વિધવા કાચિત્પુરા હ્યાસીચ્ચ ચંચલા ૩૩.
ક્યારેક એક બ્રાહ્મણ વિધવા હતી, જે સ્વભાવથી ચંચળ હતી.
તસ્યાં તસ્ય સુતો જાતઃ શ્વપચસ્ય દુરાત્મનઃ ૩૩.
એના ગર્ભમાંથી એક દુષ્ટ આત્માવાળો, શ્વપચ જાતિનો પુત્ર જન્મ્યો.
મહાપાપપ્રયોગાચ્ચ પાપમારભતે સદા ૩૩.
મહાપાપી કાર્યોમાં જોડાઈને એ હંમેશા પાપ કરતો.
મૃગયુશ્ચ દુરાત્માસૌ કર્મચણ્ડાલ એવ સઃ શિવરાત્ર્યાં ચ સંપ્રાપ્તો હ્યુષિતઃ શિવસન્નિધૌ॥ ૩૩.
એ દુષ્ટ આત્મા શિકારી હતો અને કર્મથી ચંડાળ હતો; શિવરાત્રિએ એ શિવની હાજરીમાં રહ્યો.
શ્રવણં શૈવશાસ્ત્રસ્ય યદૃચ્છાજાતમંતિકે ૩૩.
સૌભાગ્યથી, એ પાસે શૈવ શાસ્ત્રનું પઠન સાંભળ્યું.
સ એકત્રોષિતો દુષ્ટઃ શિવરાત્ર્યાં તુ જાગરાત્ ૩૩.
એ દુષ્ટ માણસ શિવરાત્રિએ એક જગ્યાએ જાગતો રહ્યો.
ભુક્ત્વા પુણ્યતામાઁલ્લોકાનુષિત્વા શાશ્વતીઃ સમાઃ ૩૩.
પુણ્યના લોકોમાં આનંદ માણીને અને ત્યાં અનંત વર્ષો સુધી રહીને,
નામ્ના વિચિત્રવીર્યોઽસૌ સુભગઃ સંદુરી પ્રિયઃ ૩૩.
પછી એનું નામ વિચિત્રવીર્ય થયો, એ ભાગ્યશાળી, સારા સ્વભાવનો અને સૌને પ્રિય હતો.
શિવે ભક્તિં પ્રકુર્વાણઃ શિવકર્મપરોઽભવત્ રાત્રૌ જાગરણં યત્નાત્કરોતિ શિવસન્નિધૌ॥ ૩૩.
એ શિવમાં ભક્તિ રાખતો, શિવના કાર્યોમાં રત રહ્યો; રાત્રે એ શિવની હાજરીમાં જાગવા માટે પ્રયત્ન કરતો.
શિવસ્ય ગાથા ગાયંસ્તુ આનંદાશ્રુકણાન્મુહુઃ ૩૩.
શિવની સ્તુતિ ગાતા, એ વારંવાર આનંદથી આંખમાં અશ્રુ લાવતો.
આયુષ્યં ચ ગતં તસ્ય શિવધ્યાનપરસ્ય ચ ૩૩.
શિવની ધ્યાનમાં તત્પર રહેલા તેનું આયુષ્ય પૂર્ણ થયું.
સંસેવિતું સુખપ્રાપ્ત્યૈ હ્યેક એવ સદાશિવઃ ૩૩.
સુખ મેળવવા માટે હંમેશા માત્ર સદાશિવની સેવા કરવી જોઈએ.
જ્ઞાનાત્સર્વમનુપ્રાપ્તં ભૂતસામ્યં નિરંતરમ્ વિના શિવેન યત્કિંચિન્નાસ્તિ વસ્ત્વત્ર ન ક્વચિત્॥ ૩૩.
જ્ઞાનથી બધું પ્રાપ્ત થાય છે; સર્વ ભૂતોમાં સતત સમતા મળે છે. શિવ સિવાય ક્યાંય કંઈ જ નથી.
એવં પૂર્ણં નિષ્પ્રપંચં જ્ઞાનં પ્રાપ્નોતિ દુર્લભમ્ ૩૩.
આ રીતે, સંપૂર્ણ અને સર્વ પ્રપંચથી મુક્ત એવું દુર્લભ જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય છે.
મુક્તિં સાયુજ્યતાં પ્રાપ્તઃ શિવરાત્રેરુપોષણાત્ ૩૩.
શિવરાત્રિનું વ્રત પાળવાથી મુક્તિ અને શિવમાં એકતાનું ફળ મળે છે.
દાક્ષાયણીવીયો ગાચ્ચ જટાજૂટેન વિસ્તરાત્ વીરભદ્રેતિ વિખ્યાતો દક્ષયજ્ઞવિનાશનઃ॥ ૩૩.
દાક્ષાયણીમાંથી જન્મેલો, વિશાળ જટાજૂટ ધરાવતો, દક્ષયજ્ઞનો વિનાશક, વીરભદ્ર તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો.
શિવરાત્રિવ્રતેનૈવ તારિતા બહવઃ પુરા ૩૩.
પ્રાચીન સમયમાં અનેક લોકો માત્ર શિવરાત્રિ વ્રતથી મુક્તિ પામ્યા હતા.
માંધાતા ધુન્ધુમારિશ્ચ હરિશ્ચન્દ્રાદયો નૃપાઃ ૩૩.
માંધાતા, ધુંધુમારી, હરિશ્ચંદ્ર અને અન્ય રાજાઓ પણ.
તતો ગિરીશો ગિરિજાસમેતઃ ક્રીડાન્વિતોઽસૌ ગિરિરાજમસ્તકે ૩૩.
પછી ગિરિશ અને ગિરિજાની સાથે, આનંદમાં મગ્ન, ગિરિરાજના શિખરે હતા.
રાજ્યં ચકાર કૈલાસ દવદવા જગત્પતિઃ ૩૪.
જગતના સ્વામી કૈલાસના રાજ્યમાં અગ્નિ જેવો તેજ ધરાવતો રાજ કરે છે.
ઋષિભિઃ સહિતો રુદ્રો દેવૈરિન્દ્રાદિભિઃ સહ ૩૪.
રુદ્ર ઋષિઓ અને ઇન્દ્ર સહિતના દેવતાઓ સાથે હાજર છે.
ઇંદ્રો દેવગણૈઃ સાર્દ્ધં સેવાધર્મપરોઽભવત્ ૩૪.
ઇન્દ્ર અને દેવગણો સાથે સેવા અને ધર્મમાં તત્પર થયા.
સૂપાન્નકર્તા સતતં જાતવદા નિરન્તરમ્ ૩૪.
સદા ભોજન અને સૂપ બનાવનાર, સતત દયાળુ અને ઉદાર હતો.
વિદ્યાધરાશ્ચ બહવસ્તથા ચાપ્સરસાં ગણાઃ ૩૪.
અनेक વિદ્યાધર અને અપ્સરાસોની ટોળીઓ પણ ત્યાં હાજર હતી.
પુત્રૈર્ગણેશસ્કંદાદ્યૈસ્તથા ગિરિજયા સહ ૩૪.
પુત્રો ગણેશ, સ્કંદ અને અન્ય સાથે, ગિરિજાની સાથે.
યેનાંધકો મહા દૈત્યઃ સ દેવાનામરિર્મહાન્ ૩૪.
જેના દ્વારા મહાદૈત્ય અંધક, દેવતાઓનો મહાન શત્રુ, મારવામાં આવ્યો.
હત્વા ગજાસુરં યેન ઉત્કૃત્ત્ય ચર્મ વૈ કૃતમ્ વિષ્ણુના પાલ્યભૂતેન રેજે સર્વાંગસુન્દરઃ॥ ૩૪.
જેના દ્વારા ગજાસુરને મારવામાં આવ્યો, તેની ચામડી ઉતારી પહેરવામાં આવી; વિષ્ણુ દ્વારા રક્ષિત, તે સર્વાંગે સુંદર ચમકતો હતો.
તં દ્રષ્ટુકામો ભગવાન્નારદો દિવ્ય ર્શનઃ ૩૪.
દિવ્ય માળા ધારણ કરનાર ભગવંત નારદે તેને જોવા ઇચ્છા વ્યક્ત કરી.