સૃષ્ટેર્લવો હિ સંજાતો લવાચ્ચ ક્ષણમેવ ચ ૩૩.
સર્જનના એક ભાગમાંથી 'લવ' થાય છે, અને 'લવ'માંથી એક ક્ષણ થાય છે.
નિમિષાણાં ચ ષષ્ટ્યા વૈ ફલ ઇત્યભિધીયતે ૩૩.
આંખની સાઠ પલકીઓથી 'ફળ' બને છે, એવું કહેવાય છે.
પક્ષાભ્યાં માસ એવ સ્યાન્માસા દ્વાદશ વત્સરઃ ૩૩.
બે પક્ષથી એક મહિનો થાય છે, અને બાર મહિના એક વર્ષ બને છે.
પ્રતિપદ્દિનમારભ્ય પૌર્ણમાસ્યંતમેવ ચ ૩૩.
પ્રથમ દિવસે શરૂ કરીને, પૂર્ણિમા સુધી.
પૂર્ણચંદ્રમસી યા તુ સા પૂર્ણા દેવતાપ્રિયા ૩૩.
પૂરણા ચાંદણી રાત, જે દેવતાઓને ખૂબ પ્રિય છે, એ સંપૂર્ણ ગણાય છે.
અગ્નિષ્વાત્તાદિપિતૄણાં પ્રિયાતીવ બભૂવ હ તેષાં મધ્યે વિશેષો યસ્તં શ્રૃણુધ્વં દ્વિજોત્તમાઃ॥ ૩૩.
અગ્નિશ્વાત્ત પિતૃઓને એ રાત ખાસ ગમતી હતી; એમાં એક વિશેષતા છે, એ સાંભળો, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો.
યોગાનાં વા વ્યતીપાત ઊડૂનાં શ્રવણસ્તથા ૩૩.
યોગોમાં વ્યતીપાત અને તારાઓમાં શ્રવણ પણ જાણી લેવા યોગ્ય છે.
સંક્રાંતયસ્તથાજ્ઞેયાઃ પવિત્રા દાનકર્મણિ ૩૩.
સંક્રાંતિઓ પણ દાન અને પુણ્યકર્મ માટે પવિત્ર ગણાય છે.
પઞ્ચમી નાગરાજસ્ય કુમારસ્ય ચ ષષ્ઠિકા ૩૩.
પાંચમો તિથિ નાગરાજનો છે અને છઠ્ઠો તિથિ કુમારનો છે.
બ્રહ્મણો દશમી જ્ઞેયા રુદ્રસ્યૈકાદશી તથા ૩૩.
દસમો તિથિ બ્રહ્માનો છે અને એકાદશી રુદ્રનો છે.
ચતુર્દ્દશી તથા શંભોઃ પ્રિયા નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ ઉપોષ્યા સા તિથિઃ શ્રેષ્ઠા શિવસાયુજ્યકારિણી॥ ૩૩.
ચૌદમો તિથિ પણ શંભુને પ્રિય છે, એમાં કોઈ શંકા નથી. એ તિથિ ઉપવાસ સાથે મનાવવી શ્રેષ્ઠ છે અને શિવસાંયુજ્ય આપે છે.
શિવરાત્રિતિથિઃ ખ્યાતા સર્વપાપપ્રણાશિની ૩૩.
શિવરાત્રિ તિથિ સર્વ પાપોનો નાશ કરતી જાણીતી છે.
બ્રાહ્મણી વિધવા કાચિત્પુરા હ્યાસીચ્ચ ચંચલા ૩૩.
ક્યારેક એક બ્રાહ્મણ વિધવા હતી, જે સ્વભાવથી ચંચળ હતી.
તસ્યાં તસ્ય સુતો જાતઃ શ્વપચસ્ય દુરાત્મનઃ ૩૩.
એના ગર્ભમાંથી એક દુષ્ટ આત્માવાળો, શ્વપચ જાતિનો પુત્ર જન્મ્યો.
મહાપાપપ્રયોગાચ્ચ પાપમારભતે સદા ૩૩.
મહાપાપી કાર્યોમાં જોડાઈને એ હંમેશા પાપ કરતો.
મૃગયુશ્ચ દુરાત્માસૌ કર્મચણ્ડાલ એવ સઃ શિવરાત્ર્યાં ચ સંપ્રાપ્તો હ્યુષિતઃ શિવસન્નિધૌ॥ ૩૩.
એ દુષ્ટ આત્મા શિકારી હતો અને કર્મથી ચંડાળ હતો; શિવરાત્રિએ એ શિવની હાજરીમાં રહ્યો.
શ્રવણં શૈવશાસ્ત્રસ્ય યદૃચ્છાજાતમંતિકે ૩૩.
સૌભાગ્યથી, એ પાસે શૈવ શાસ્ત્રનું પઠન સાંભળ્યું.
સ એકત્રોષિતો દુષ્ટઃ શિવરાત્ર્યાં તુ જાગરાત્ ૩૩.
એ દુષ્ટ માણસ શિવરાત્રિએ એક જગ્યાએ જાગતો રહ્યો.
ભુક્ત્વા પુણ્યતામાઁલ્લોકાનુષિત્વા શાશ્વતીઃ સમાઃ ૩૩.
પુણ્યના લોકોમાં આનંદ માણીને અને ત્યાં અનંત વર્ષો સુધી રહીને,
નામ્ના વિચિત્રવીર્યોઽસૌ સુભગઃ સંદુરી પ્રિયઃ ૩૩.
પછી એનું નામ વિચિત્રવીર્ય થયો, એ ભાગ્યશાળી, સારા સ્વભાવનો અને સૌને પ્રિય હતો.
શિવે ભક્તિં પ્રકુર્વાણઃ શિવકર્મપરોઽભવત્ રાત્રૌ જાગરણં યત્નાત્કરોતિ શિવસન્નિધૌ॥ ૩૩.
એ શિવમાં ભક્તિ રાખતો, શિવના કાર્યોમાં રત રહ્યો; રાત્રે એ શિવની હાજરીમાં જાગવા માટે પ્રયત્ન કરતો.
શિવસ્ય ગાથા ગાયંસ્તુ આનંદાશ્રુકણાન્મુહુઃ ૩૩.
શિવની સ્તુતિ ગાતા, એ વારંવાર આનંદથી આંખમાં અશ્રુ લાવતો.
આયુષ્યં ચ ગતં તસ્ય શિવધ્યાનપરસ્ય ચ ૩૩.
શિવની ધ્યાનમાં તત્પર રહેલા તેનું આયુષ્ય પૂર્ણ થયું.
સંસેવિતું સુખપ્રાપ્ત્યૈ હ્યેક એવ સદાશિવઃ ૩૩.
સુખ મેળવવા માટે હંમેશા માત્ર સદાશિવની સેવા કરવી જોઈએ.
જ્ઞાનાત્સર્વમનુપ્રાપ્તં ભૂતસામ્યં નિરંતરમ્ વિના શિવેન યત્કિંચિન્નાસ્તિ વસ્ત્વત્ર ન ક્વચિત્॥ ૩૩.
જ્ઞાનથી બધું પ્રાપ્ત થાય છે; સર્વ ભૂતોમાં સતત સમતા મળે છે. શિવ સિવાય ક્યાંય કંઈ જ નથી.
એવં પૂર્ણં નિષ્પ્રપંચં જ્ઞાનં પ્રાપ્નોતિ દુર્લભમ્ ૩૩.
આ રીતે, સંપૂર્ણ અને સર્વ પ્રપંચથી મુક્ત એવું દુર્લભ જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય છે.
મુક્તિં સાયુજ્યતાં પ્રાપ્તઃ શિવરાત્રેરુપોષણાત્ ૩૩.
શિવરાત્રિનું વ્રત પાળવાથી મુક્તિ અને શિવમાં એકતાનું ફળ મળે છે.
દાક્ષાયણીવીયો ગાચ્ચ જટાજૂટેન વિસ્તરાત્ વીરભદ્રેતિ વિખ્યાતો દક્ષયજ્ઞવિનાશનઃ॥ ૩૩.
દાક્ષાયણીમાંથી જન્મેલો, વિશાળ જટાજૂટ ધરાવતો, દક્ષયજ્ઞનો વિનાશક, વીરભદ્ર તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો.
શિવરાત્રિવ્રતેનૈવ તારિતા બહવઃ પુરા ૩૩.
પ્રાચીન સમયમાં અનેક લોકો માત્ર શિવરાત્રિ વ્રતથી મુક્તિ પામ્યા હતા.
માંધાતા ધુન્ધુમારિશ્ચ હરિશ્ચન્દ્રાદયો નૃપાઃ ૩૩.
માંધાતા, ધુંધુમારી, હરિશ્ચંદ્ર અને અન્ય રાજાઓ પણ.