ત્રિવિક્રમાત્પરો હ્યાત્મા નામ્ના ત્રિવિક્રમોઽભવત્ ૧૯.
ત્રિવિક્રમને પણ પાર કરનાર પરમાત્મા, 'ત્રિવિક્રમ' નામથી ઓળખાયો.
પદદ્વયેન વા પૂર્ણં જગદેતચ્ચરાચરમ્ પુનશ્ચ બટુરૂપોઽસાવુપવિશ્ય નિજાસને॥ ૧૯.
માત્ર બે પગથી તેમણે આ આખું જગત, ચાલતું અને અચળ, આવરી લીધું; પછી બટુક રૂપે પોતાના આસન પર બેઠા.
તદા દેવાઃ સગંધર્વા મુનયઃ સિદ્ધચારણાઃ ૧૯.
ત્યારે દેવો, ગંધર્વો, ઋષિઓ, સિદ્ધો અને ચારણો સાથે એકત્ર થયા.
તત્ર બ્રહ્મા સમાગત્ય સ્તુતિં ચક્રે પરાત્મનઃ ૧૯.
ત્યાં બ્રહ્મા આવ્યા અને પરમાત્માની સ્તુતિ કરી.
એભિઃ સર્વૈઃ પરિવૃતો વામનો બલિસદ્મનિ ૧૯.
આ બધા વચ્ચે વામન બલિના ઘરમાં હતો.
દૈત્યોઽસૌ બાલિશો ભૂત્વા દત્તાનેન મહી મમ ૧૯.
એ દૈત્ય, બાળસ્વરૂપ બની, આ ધરતી મને આપી દીધી.
પદમેકં પ્રતિશ્રુત્ય ન દદાતિ હિ દુર્મતિઃ ૧૯.
એક પગ આપવાનો વચન આપીને પણ, એ દુર્વૃત્ત એ આપતો નથી.
ઇત્યુક્તો ગરુડસ્તેન વામનેન મહાત્મના ૧૯.
વામન, મહાન આત્મા, એ રીતેGarudaને કહ્યું.
રે બલે કિં ત્વયા મૂઢ કૃતમસ્તિ જુગુપ્સિતમ્ ઔદાર્યેણ હિ કિં કાર્યમલ્પકેન ત્વયાધુના॥ ૧૯.
રે બલી, તું મૂર્ખ, શું લાજવાયું કામ કર્યું છે? હવે તારી ઓછી ઉદારતા有什么 ફાયદો?
ઇત્યુક્તો બલિરાવિષ્ટઃ સ્યમાનઃ ખગેશ્વરમ્ ૧૯.
એ રીતે કહેતાં, બલી, હસતો અને આવેશમાં, પંખીઓના રાજાને બોલ્યો.
સમર્થોસ્મિ મહાપક્ષ ગૃપણો ન ભવામ્યહમ્ ૧૯.
હું સક્ષમ છું, મહા પાંખધારી, હું કંજૂસ નથી.
અસમર્થો હ્યહં તાત કૃતોઽનેન મહાત્મના ૧૯.
હા, પ્યારા, આ મહાન આત્મા દ્વારા હું અસમર્થ બની ગયો છું.
જાનન્નપિ ચ દૈત્યેંદ્ર ગુરુણાપિ નિવારિતઃ ૧૯.
જાણતાં છતાં, દૈત્યરાજ, અને ગુરુએ રોક્યા હોવા છતાં,
દાતવ્યં તત્પદં વિષ્ણોસ્તૃતીયં યત્પ્રતિશ્રુતમ્ ૧૯.
વિષ્ણુનો ત્રીજો પગ, જે વચન આપ્યો હતો, એ આપવો જ પડે.
ન દદાસિ તૃતીયં ચ પદં મે સ્વામિનઃ કથમ્ બબંધ વારુણૈઃ પાશૈર્વિરોચન સુતં તદા॥ ૧૯.
તું કેમ ત્રીજો પગ મને, તારા સ્વામી, નથી આપતો? ત્યારબાદ વિરોચનપુત્રને વારુણના બંધથી બાંધવામાં આવ્યો.
નિતરાં નિષ્ઠુરો ભૂત્વા ગરુડો જયતાં વરઃ ૧૯.
પછી વિજયીGaruda, ખૂબ જ કઠોર બની ગયો.
બાણમેકં સમારોપ્ય વામનસ્યાગ્રતઃ સ્થિતા ૧૯.
એ એક બાણ ચડાવી, વામન સામે ઊભો રહ્યો.
તદોવાચ મહાતેજાઃ પ્રહ્લાદો હ્યસુરાધિપઃ ૧૯.
પછી મહાતેજસ્વી, અસુરોના અધિપતિ, પ્રહલાદ બોલ્યા.
પ્રહ્લાદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા વામનો વાક્યમબ્રવીત્ એવમુક્તા ભગવતા વિંધ્યાવલિરભાષત॥ ૧૯.
પ્રહલાદના શબ્દો સાંભળીને વામન બોલ્યા; અને ભગવાને એમ કહ્યું ત્યારે વિંધ્યાવલી જવાબ આપી.
કસ્માદ્બદ્ધો મમ પતિર્ગરુડેન મહાત્મના તદોવાચ મહાતેજા બટુવેષધરો હિઃ॥ ૧૯.
મારા પતિને મહાન આત્મા ગરુડ દ્વારા શા માટે બાંધવામાં આવ્યા છે? ત્યારે તેજસ્વી, બ્રાહ્મણના રૂપમાં રહેલા, બોલ્યા.
અનેનૈવ પ્રદત્તા મે મહી ત્રિપદલક્ષણા ૧૯.
આ જ વ્યક્તિએ મને ત્રણ પગલાં જેટલી જમીન આપી છે.
અનેન મમ દાતવ્યં તૃતીયં પદમેવ ચ ૧૯.
એના દ્વારા મને ત્રીજું પગલું હજુ આપવાનું બાકી છે.
શ્રુત્વા ભગવતો વાક્યમુવાચ પરમં વચઃ ૧૯.
ભગવાનના શબ્દો સાંભળીને તેણે શ્રેષ્ઠ શબ્દો કહ્યા.
ક્રાંતં ત્રિભુવનં ચાદ્ય ત્વયા વિક્રમરૂપિણા ૧૯.
આજે, મહાન પગલાં ધરાવનાર, તમે ત્રણેય લોક પાર કરી લીધાં છે.
કિંચિન્ન દત્તા હિ વિભો દેવદેવ જગત્પતે ૧૯.
પણ, દેવોના દેવ, જગતના સ્વામી, હકીકતમાં કંઈ આપ્યું નથી.
પદાનિ ત્રીણિ મે ચાદ્ય દાતવ્યાનિ કુતોઽધુના તદોવાચ ચ સા સાધ્વી હ્યુરુક્રમમવસ્થિતા॥ ૧૯.
આજે, ત્રણ પગલાં મને આપવાના છે—હવે એ કેવી રીતે શક્ય છે? ત્યારે એ સતી, મહાપગલાં ધરાવનાર સામે સ્થિર રહીને બોલી.
ત્વયા કુતો વેયમુરુક્રમેણ ક્રાંતા ત્રિલોકી ભુવનૈકનાથ ૧૯.
ત્રણેય લોક, એકમાત્ર સ્વામી, તમે મહાપગલાંથી કેવી રીતે પાર કર્યા?
તસ્માદ્વિહાય તદ્વિષ્ણો ત્વમેવં કુરુ સંપ્રતિ દદાતિ મે પતિસ્તેદ્ય નાત્ર કાર્યા વિચારણા॥ ૧૯.
એને છોડી, હે વિષ્ણુ, હવે તમે એ કરો; મારા પતિ આજે તમને દાન આપે—અહીં વધુ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.
નિધેહિ મે પદં ત્વં હિ શીર્ષ્ણિ દેવવર પ્રભો ૧૯.
હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, હે પ્રભુ, તમારું પગ મારા પતિના માથા પર મૂકો.
તૃતીયં ચ જગન્નાથ કુરુ શીર્ષ્ણિ પતેર્મમ ૧૯.
અને, હે જગતના સ્વામી, ત્રીજું પગલું મારા પતિના માથા પર કરો.