ત્વં હિ રાજા ત્રિલોકેશો નાન્યો ભવિતુમર્હસિ ૧૮.
તમે તો ત્રણેય લોકના રાજા છો, બીજું કોઈ એ પદ માટે યોગ્ય નથી.
સમં વા ચાધિકો વાપિ યો ગચ્છેત્પુરુષઃ સ્મૃતઃ ૧૮.
માણસોમાં જે કોઈ સમાન કે વધુ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે,
દૈત્યાનાં ચ વરિષ્ઠા યે હિરણ્યકસિપાદયઃ ૧૮.
દૈત્યોમાં હિરણ્યકશિપુ જેવા શ્રેષ્ઠ લોકો છે.
શરીરં ભક્ષિતં યસ્ય જુષાણસ્ય તપો મહત્ ૧૮.
જેનું શરીર મહાન તપસ્યા કરતા ભક્ષાઈ ગયું,
અભવત્તસ્ય તજ્જ્ઞાત્વા સુરેંદ્રો હ્યગમત્પુરા ૧૮.
એ જાણીને, દેવતાઓના સ્વામી એ સમય પહેલા જ ચાલ્યા ગયા.
તત્સન્નિધૌ હતાઃ સર્વે અસુરા દૈત્યશત્રુણા ૧૮.
એની હાજરીમાં, દૈત્યોના દુશ્મન દ્વારા બધા અસુરો માર્યા ગયા.
નારદેન પુરા રાજન્કિંચિત્કાર્યં ચિકીર્ષુણા દૈત્યેંદ્રેણ ચ તત્સર્વં તપસૈવ વશીકૃતમ્॥ ૧૮.
રાજા, એક વખત નારદે કોઈ કાર્ય કરવા ઇચ્છ્યું, પણ દૈત્યરાજાએ તપસ્યા દ્વારા બધું પોતાના કાબૂમાં લીધું.
તસ્યાઃ પુત્રો મહાતેજા યેન નીતોઽભવત્સભામ્ નામ્ના વિરોચનો વિદ્વાનિંદ્રો યેન મહાત્મના॥ ૧૮.
એના પુત્ર, જે અત્યંત તેજસ્વી હતો, એના દ્વારા સભામાં પ્રવેશ થયો; તેનું નામ વિરોચન હતું, અને મહાત્મા ઇન્દ્રને એણે ત્યાં લાવ્યો.
દાનેન તોષિતો રાજન્સ્વેનૈવ શિરસા તદા ૧૮.
રાજા, એ સમયે એ પોતાનું માથું દાન કરીને પ્રસન્ન થયો.
યશોદીપેન મહતા દગ્ધાઃ શલભવત્સુરાઃ ૧૮.
એની મહાન યશની દીવટીએ, દેવતાઓને પંખીની જેમ દહાવી દીધા.
શ્રુતમસ્તિ મયા સર્વં ચરિતં તવ સુવ્રત ૧૮.
સુવ્રત, તારા બધા કાર્યો મેં સાંભળ્યા છે.
ઉટજાર્થે ચ મે દેહિ ભૂમીં ભૂમિભૃતાંવર ૧૮.
ઉટજ માટે, હે ભૂમિધર શ્રેષ્ઠ, મને જમીન આપો.
હે બટો પંડિતો ભૂત્વા યદુક્તં વચનં પુરા ૧૮.
હે બટુ, પંડિત બનીને, જે વચન પહેલાં બોલાયા,
વદ શીઘ્રં મહાભાગ કિયન્માત્રાં મહીં તવ ૧૮.
હે મહાભાગ, ઝડપથી કહો, તને કેટલી જમીન જોઈએ છે.
તદાહ વામનો વાક્યં સ્મયન્મધુરયા ગિરા ૧૮.
પછી વામનદેવે મીઠી હાસ્યભરી વાણીથી વાત કરી.
સંતુષ્ટા યે હિ વિપ્રાસ્તે નાન્યે વેષધરા હ્યમી ૧૮.
સંતોષી બ્રાહ્મણો સાચા છે; માત્ર વેશ ધારણ કરનારા સાચા નથી.
નિર્મત્સરા જિતકોધાવદાન્યા હિ મહામતે ૧૮.
મહાન બુદ્ધિવાળા, તેઓ ઈર્ષ્યા વગર, ક્રોધને જીતેલા અને ઉદાર છે.
મનસ્વી ત્વં બહુત્વાચ્ચ દાતાસિ ભુવનત્રયે ૧૮.
તમે મનુષ્યમાં શ્રેષ્ઠ છો અને તમારી સમૃદ્ધિથી ત્રણેય લોકમાં દાન આપો છો.
બહુત્વે નાસ્તિ મે કાર્યં મહ્યા વૈ સુરસૂદન ૧૮.
હે દેવોને સંહારનાર, મને સમૃદ્ધિની જરૂર નથી.
ત્રિપદં પૂર્યતેઽસ્માકં વસ્તું નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ તાવત્સંખ્યા પ્રદાતવ્યા યદિ દાતાસિ ભો બલે॥ ૧૮.
અમને ત્રણ પગલાં પૂરતા છે; એમાં કોઈ શંકા નથી. જો તમે દાતા છો, તો એટલું જ આપો, હે બલિ.
પ્રહસ્ય તમુવાચેદં બલિર્વૈરોચનાત્મજઃ ૧૮.
વિરોચનપુત્ર બલિ હસીને એમને કહ્યું.
મદીયાં વૈ મહાભાગ મયા દત્તાં ગૃહામ વૈ ૧૮.
હે મહાભાગ, મેં જે આપ્યું છે, એ મારા તરફથી સ્વીકારો.
યાચકો હ્યલ્પકો વાસ્તુ દાતા સર્વં વિમૃશ્ય વૈ ૧૮.
યાચક નાના હોય કે મોટા, દાતા બધું વિચારીને દાન આપે.
આત્મૌપમ્યેન સર્વત્ર યો દદાતિ હ્યુદારધીઃ ૧૮.
જે ઉદારમન છે, તે બધે પોતાને સરખાવીને દાન આપે.
બટો દદામ્યહં તેઽદ્ય સસૈલવનકાનનામ્ ૧૮.
હે યુવાન બ્રાહ્મણ, આજે હું તને પર્વતો, વન અને ઉદ્યાનોથી સજેલી પૃથ્વી આપું છું.
પુનઃ પ્રોવાચ સ બટુર્વિરોચનસુતં પ્રતિ ૧૮.
પછી એ યુવાન બ્રાહ્મણે ફરી વિરોચનપુત્રને કહ્યું.
બટોસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા અસુરેન્દ્રો બલિસ્તદા ગૃહ્યતાં ચ મયા દત્તાં પદૈસ્ત્રિભિરલંકૃતામ્॥ ૧૮.
બ્રાહ્મણે એ વાત સાંભળી, ત્યારે અસુરરાજ બલિએ કહ્યું: 'મારા દ્વારા ત્રણ પગલાંથી સજેલી જે પૃથ્વી આપી છે, એ સ્વીકારો.'
ઇત્યુક્તો વામનઃ પ્રાહ પ્રહસન્નસુરં પ્રતિ ૧૮.
એ રીતે કહેતાં, વામનદેવ હસીને અસુરને જવાબ આપ્યો.
તથેતિ મત્વા બલિના સુપૂજિતઃ સ વામનઃ કશ્યપનંદનો મહાન્ ૧૮.
‘તેથી જવું’ એમ વિચાર કરીને, બલિ દ્વારા યોગ્ય રીતે સન્માન પામેલા મહાન વામનદેવ, કશ્યપપુત્ર, સંતોષી થયા.
તં પૂજયિત્વા સ બલિર્યાવદ્દાતું સમુદ્યતઃ ૧૮.
બલિએ એમનું સન્માન કરીને, આપવાનું તૈયાર થયો.