ગુરોર્વચનમાજ્ઞાય દૈત્યેંદ્રો વાક્યમબ્રવીત્ સ્વર્ગે વસંતુ સુચિરં નાત્ર કાર્યા વિચારણા॥ ૧૮.
ગુરુના આદેશ સાંભળીને દૈત્યોના સ્વામીએ કહ્યું: 'તેઓ સ્વર્ગમાં લાંબા સમય સુધી રહે, અહીં કોઈ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.'
પ્રહસ્યો વાચ ભગવાન્ભાર્ગવાણાં મહાતપાઃ ૧૮.
ભૃગુ કુળના મહાન તપસ્વીએ હસીને કહ્યું:
યત્ત્વયોક્તં ચ વચનં બલે મમ ન રોચતે ૧૮.
હે બલિ, તું જે શબ્દો બોલ્યા તે મને ગમ્યા નથી.
અશ્વમેધશતેનૈવ યજ ત્વં જાતવેદસમ્ ૧૮.
તુ જાતવેદસ માટે સો અશ્વમેધ યજ્ઞ કર.
તથેતિ મત્વા સ બલિર્મહાત્મા હિત્વા તદાનીં ત્રિદિવં મનસ્વી ૧૮.
‘જેમ હોય તેમ’ એમ વિચાર કરીને, મહાન આત્માવાળા બલિએ મનથી સ્વર્ગ છોડી દીધું.
તન્નર્મદાયા ગુરુકુલ્યસંજ્ઞકં તીરે મહાતીર્થમુદારશોભમ્ ૧૮.
નર્મદા નદીના કિનારે, ગુરુકુલ્યસંજ્ઞક નામના મહાન અને સુંદર તીર્થ પર પહોંચ્યો.
તતોઽશ્વમેધૈર્બહુભિર્વિચક્ષણો ગુરુપ્રયુક્તઃ સ મહાયશાબલિઃ ૧૮.
પછી, ગુરુના આદેશથી, પ્રસિદ્ધ બલિએ ઘણા અશ્વમેધ યજ્ઞ કર્યા.
કૃત્વા બ્રાહ્મણમાચાર્યમૃત્વિજઃ ષોડશાઽભવન્ ૧૮.
બ્રાહ્મણને આચાર્ય બનાવ્યા પછી, યજ્ઞમાં સોળ રિત્વિજ હતા.
યજ્ઞાનામૂનમેકેન શતં દીક્ષાપરેણ હિ ૧૮.
એક દીક્ષા દ્વારા તેણે યજ્ઞોની મૂળ સિદ્ધિ મેળવી, અને બીજી દીક્ષા દ્વારા તેણે સો યજ્ઞો પૂર્ણ કર્યા.
યાવદ્યજ્ઞશતં પૂર્ણં તસ્ય રાજ્ઞો ભવિષ્યતિ ૧૮.
એ રાજાને સો યજ્ઞોની પૂર્ણતા પ્રાપ્ત થશે.
વ્રતેન તેન સંતુષ્ટો ભગવાન્હરિરીશ્વરઃ ૧૮.
તે વ્રતથી ભગવાન હરિ, સર્વશક્તિમાન, પ્રસન્ન થયા.
અદિત્યાઃ કશ્યપેનૈવ ઉપનીતસ્તદા પ્રભુઃ ૧૮.
પછી આદિત્યોમાં કશ્યપ દ્વારા ભગવાનને દીક્ષા આપવામાં આવી.
દત્તં યજ્ઞોપવીતં ચ બ્રહ્મણા પરમેષ્ઠિના ૧૮.
બ્રહ્મા, સર્વોચ્ચ સર્જનહાર, દ્વારા યજ્ઞોપવિત આપવામાં આવ્યું.
મેખલા ચ સમાનીતા અજિનં ચ મહાદ્ભુતમ્ ૧૮.
મેખલા અને એક અદ્ભુત અજિન પણ લાવવામાં આવ્યા.
તત્ર ભિક્ષા સમાનીતા ભવાન્યા ચાર્થસિદ્ધયે ૧૮.
ત્યાં ભવાની દ્વારા કાર્યની Siddhi માટે ભિક્ષા લાવવામાં આવી.
અભિવંદ્ય શ્રીશો વામનો હ્દિતિં તથા યાજ્ઞિકસ્ય બલેરાહ ચ્છલનાર્થં સ્વયં પ્રભુઃ॥ ૧૮.
શ્રી વામનએ અદિતિને વંદન કર્યા અને યજ્ઞકર્તા બલિને છલ માટે પોતે બોલ્યા.
તદા મહેશઃ સ જગામ સ્વર્ગં પ્રકંપયન્ગાં પ્રપદા ભરેણ ૧૮.
પછી મહેશ્વર સ્વર્ગ તરફ ગયા, તેમના પગલાંના ભારથી ધરતી કંપી ઉઠી.
ગીર્ભિર્યથાર્થાભિરભિષ્ટુતો જનૈર્મુનીશ્વરૈર્દેવગણૈર્મહાત્મા ૧૮.
લોકો, મહાન ઋષિઓ અને દેવતાઓના સમૂહે સાચા શબ્દોથી મહાત્માને સ્તુતિ કરી.
ઉદ્ગાપયન્સામ યતો હિ સાક્ષાચ્ચકાર દેવો બટુરૂપવેષઃ ૧૮.
સામવેદના મંત્રો ગાઈને દેવએ બટુનો રૂપ અને વસ્ત્ર ધારણ કર્યા.
દદર્શ તં મહાયજ્ઞમશ્વમેધં બલેસ્તદા ૧૮.
પછી બલીએ એ મહાયજ્ઞ, અશ્વમેધ યજ્ઞને જોયો.
બ્રહ્મરૂપેણ મહતા વ્યાપ્તમાસીદ્દિગંતરમ્ ૧૮.
બ્રહ્માના વિશાળ રૂપથી એ યજ્ઞ સર્વ દિશાઓમાં વ્યાપી ગયો હતો.
તચ્છ્રુત્વા ચ બલિઃ પ્રાહ શંડામર્ક્કૌ ચ બુદ્ધિમાન્ ૧૮.
આ સાંભળી બુદ્ધિશાળી બલીએ શંડ અને અમરકને કહ્યું.
તથેતિ મત્વા ત્વરિતાવુત્થિતૌ તૌ તદા દ્વિજાઃ ૧૮.
‘તથાસ્તુ’ એમ વિચારી, એ બે બ્રાહ્મણો તત્કાલ ઊભા થયા.
દદૃશાતે મહાત્માનં શ્રીહરિં બટુરૂપિણમ્ ૧૮.
તેમણે મહાત્મા શ્રીહરીને બટુના રૂપમાં જોયા.
બ્રહ્મચારી સમાયાત એક એવ ન ચાપરઃ કિમર્થં તન્ન જાનીમો જાનીહિ ત્વં મહામતે॥ ૧૮.
એક બ્રહ્મચારી આવ્યો છે, બીજો કોઈ નથી; એનું કારણ અમને ખબર નથી—હે મહામતિ, તું જાણ.
એવમુક્તે તુ વચને તાભ્યાં સ ચ મહામનાઃ ૧૮.
એ બંનેએ એવા શબ્દો કહ્યા ત્યારે, એ મહાન મનવાળા—
સ દદર્શ મહાતેજા વિરોચનસુતો મહાન્ ૧૮.
વિરોચનનો પુત્ર, જે અત્યંત તેજસ્વી હતો, એણે તેને જોયો.
આનયિત્વા બટું સદ્યઃ સંનિવેશ્યઃ નિજાસને ૧૮.
એ તરત જ યુવાન તપસ્વીને લાવી, પોતાના આસન પર બેસાડ્યો.
વિનમ્રકંધરો ભૂત્વા ઉવાચ શ્લક્ષ્ણયા ગિરા ૧૮.
માથું નમાવીને, એણે મૃદુ શબ્દોમાં વાત કરી.
તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય વિરોચનસુતસ્ય વૈ ૧૮.
વિરોચનના પુત્રના વચન સાંભળીને,