એકદા પર્યટન્રાજા નામ્ના ચિત્રરથો મહાન્ ૧૭.
એક વખત મહાન રાજા ચિત્રરથ પૃથ્વી પર વિહાર કરી રહ્યો હતો.
સભાતલં મહેશસ્ય ગણૈશ્ચૈવ વિરાજિતમ્ ૧૭.
તેણે મહેશ્વરના સભાગૃહને જોયું, જે તેમના ગણોથી શોભાયમાન હતું.
નિરીક્ષ્ય દેવ્યા સહિતં સદાશિવં દેવ્યાન્વિતં વાક્યમિદં બભાષે॥ ૧૭.
દેવી સાથે સદા શિવને જોઈને, તેણે દેવીની હાજરીમાં આ શબ્દો કહ્યા.
વયં ચ શંભો વિષયાન્વિતાશ્ચ મંત્ર્યાદયઃ સ્ત્રીજિતાશ્ચાપિ ચાન્યે ૧૭.
હે શંભુ, અમે સૌ વિષયભોગમાં આસક્ત છીએ, મંત્રીઓ અને બીજા પણ, અને કેટલાક તો સ્ત્રીઓથી જીતાઈ ગયા છે.
એતદ્વાક્યં નિશમ્યાથ મહેશઃ પ્રહસન્નિવ ૧૭.
આ વચન સાંભળીને મહેશ્વર હળવાશથી સ્મિત કર્યા.
ભયં લોકાપવાદાચ્ચ સર્વેષામપિ નાન્યથા ૧૭.
લોકોની નિંદા અને ભયને કારણે, બધાના માટે આ જ સ્થિતિ રહે છે.
તથાપિ ઉપહાસો મે કૃતો રાજ્ઞા હિ દુર્જરઃ ૧૭.
છતાં પણ રાજાએ મારી મજાક ઉડાવી છે, જે સહન કરવું બહુ મુશ્કેલ છે.
રે દુરાત્મન્કથં ત્વજ્ઞ શંકરશ્ચોપહાસિતઃ ૧૭.
અરે દુષ્ટ, તું અજ્ઞાની હોવા છતાં શંકરને કેમ ઉપહાસ કર્યો?
સાધૂનાં સમચિત્તાનામુપહાસં કરોતિ યઃ ૧૭.
જે કોઈ સમદૃષ્ટિ ધરાવતા સારા લોકોની મજાક ઉડાવે છે—
એતે મુનીંદ્રાશ્ચ મહાનુભાવાસ્તથા હ્યમી ઋષયો વેદગર્ભાઃ ૧૭.
આ બધા મહાન ઋષિઓ છે, અને આ મહાન શક્તિ ધરાવતા મુનિઓ છે, જે વેદોથી પરિપૂર્ણ છે.
રે મૂઢ સર્વેષુ જનેષ્વભિજ્ઞસ્ત્વમેવ એવાદ્ય ન ચાપરે જનાઃ ૧૭.
અરે મૂર્ખ, આજના દિવસે બધા લોકોમાં માત્ર તું જ જાણકાર છે, બીજા કોઈ નથી.
એવં શપ્તસ્તયા દેવ્યા ભવાન્યા રાજસત્તમઃ ૧૭.
આ રીતે ભવાની દેવી દ્વારા રાજાનો શાપ થયો.
આસુરીં યોનિમાસાદ્ય વૃત્રોનામ્નાઽભવત્તદા ૧૭.
પછી તે અસુર કુળમાં જન્મી, વૃત્ર નામે પ્રસિદ્ધ થયો.
તપસા તેન મહતા અજેયો વૃત્ર ઉચ્યત ૧૭.
મહાન તપસ્યાના કારણે વૃત્રને અજેય માનવામાં આવે છે.
જહિ વૃત્રં મહાદૈત્યં દેવાનાં કાર્યસિદ્ધયે સોદ્યાપનવિધિં બ્રૂહિ પ્રદોષસ્ય ચ મેઽધુના॥ ૧૭.
દેવતાઓના કાર્યની સિદ્ધિ માટે એ મહાદૈત્ય વૃત્રને સંહાર; હવે મને સાંજના પૂજનની યોગ્ય રીત જણાવ.
કાર્તિકે માસિ સંપ્રાપ્તે મંદવારે ત્રયોદશી ૧૭.
કાર્તિક માસ આવે ત્યારે, સોમવારે આવતી તે ત્રયોદશી તિથિએ—
વૃષભો રાજતઃ કાર્યઃ પૃષ્ઠે તસ્ય સુપીઠકમ્ ૧૭.
ચાંદીના વાછરડા બનાવવો જોઈએ, અને તેના પીઠ પર સુંદર આસન રાખવું.
પંચવક્ત્રં દશભુજમર્દ્ધાંગે ગિરિજાં સતીમ્ ૧૭.
પવિત્ર ગિરિજાને પાંચ મુખ, દસ હાથ અને તેજસ્વી શરીરવાળી દર્શાવવી.
સવૃષં તામ્રપત્રે ચ વસ્ત્રેણ પરિગુંઠિતે ૧૭.
વાછરડા સાથે, તાંબાની થાળીમાં, અને વસ્ત્રથી ઢાંકી રાખવી.
વિધિના જાગરં કુર્યાદ્રાત્રૌ શ્રદ્ધાસમન્વિતઃ ૧૭.
વિધીપૂર્વક, શ્રદ્ધા સાથે રાત્રે જાગરણ કરવું જોઈએ.
ગોક્ષીરસ્નાનં દેવેશ ગોક્ષીરેણ મયા કૃતમ્ ૧૭.
હે દેવતાઓના સ્વામી, મેં તમને ગાયના દૂધથી સ્નાન કરાવ્યું છે.
દધ્ના ચૈવ મયા દેવ સ્નપનં ક્રિયતેઽધુના ૧૭.
હે દેવ, હવે હું દહીંથી તમારું અભિષેક કરી રહ્યો છું.
સર્પિષા ચ મયા દેવ સ્નપનં ક્રિયતેઽધુના ૧૭.
હે દેવ, હવે હું ઘીથી તમારું અભિષેક કરી રહ્યો છું.
ઇદં મધુ મયા દત્તં તવ પ્રીત્યર્થમેવ ચ ૧૭.
આ મધ મેં માત્ર તમારી પ્રસન્નતા માટે અર્પણ કર્યું છે.
સિતયા દેવદેવેશ સ્નપનં ક્રિયતેઽધુના ૧૭.
હવે સીતાજી સાથે દેવોના દેવનું અભિષેક કરવામાં આવે છે.
એવં પંચામૃતેનૈવ સ્નપનીયો વૃષધ્વજઃ અનેનૈવ ચ મંત્રેણ ઉમાકાંતસ્ય તૃષ્ટયે॥ ૧૭.
આ રીતે, વૃષધ્વજનું અભિષેક પાંચ અમૃતોથી અને આ જ મંત્રથી ઉમાના પ્રિયના સંતોષ માટે કરવું જોઈએ.
અર્ઘ્યોઽસિ ત્વમુમાકાંત અર્ઘેણાનેન વૈ પ્રભો ૧૭.
હે ઉમાના પ્રિય, તમે અર્ઘ્ય સ્વરૂપ છો; આ અર્ઘ્યથી, હે પ્રભુ.
મયા દત્તં ચ તે પાદ્યં પુષ્પગંધસમન્વિતમ્ ૧૭.
હું તમને ફૂલો અને સુગંધથી યુક્ત પાદ્ય અર્પણ કર્યું છે.
વિષ્ટરં વિષ્ટરેણૈવ મયા દત્તં ચ વૈ પ્રભો ૧૭.
હે પ્રભુ, મેં યોગ્ય આસનથી તમને બેઠાડ્યું છે.
આચમનીયં મયા દત્તં તવ વિશ્વેશ્વર પ્રભો ૧૭.
હે વિશ્વેશ્વર પ્રભુ, મેં તમને આચમન માટેનું પાણી અર્પણ કર્યું છે.