પાતાલાન્નિર્ગતા દૈત્યા યે પુરાઽમૃતમંથને ૧૬.
જે દૈત્યો પહેલાં અમૃતમંથન વખતે પાતાળમાંથી બહાર આવ્યા હતા,
સર્વં મહીતલં વ્યાપ્તં તેનૈકેન મહાત્મના॥ ૧૬.
એ બધા મહાત્માએ આખી ધરતીને એકલાએ જ ઘેરી લીધી.
તદા સર્વેઽપિ ઋષયો વધ્યમાનાસ્તપસ્વિનઃ ૧૬.
ત્યારે બધા ઋષિઓ અને તપસ્વીઓ મારવામાં આવી રહ્યા હતા.
તથા ચેંદ્રાદયો દેવા ગંધર્વાઃ સમરુદ્ગણાઃ ૧૬.
એ જ રીતે ઇન્દ્ર અને બીજા દેવતાઓ, ગંધર્વો અને મરુતોની ટોળીઓ પણ હતા.
ભવદ્વધાર્થં જનિતસ્તપસા પરમેણ તુ ૧૬.
તમારા વિનાશ માટે, પરમ તપથી તે જન્મ્યો હતો.
તથાપિ યત્નઃ ક્રિયતાં યથા વધ્યો ભવેદસૌ ૧૬.
છતાં પણ, એ મરાય તે માટે પ્રયત્ન કરવો જોઈએ.
યદા ઇંદ્રો હિ હત્યાયા વિમુક્તઃ સ્થાપિતો દિવિ ૧૬.
જ્યારે ઇન્દ્ર પાપમાંથી મુક્ત થઈને સ્વર્ગમાં સ્થિર થયો હતો.
શસ્ત્રાણ્યસ્ત્રાણ્યનેકાનિ સંક્ષિપ્તાનિ હ્યબુદ્ધિતઃ ૧૬.
ઘણા શસ્ત્રો અને અસ્ત્રો અજાણતાં ફેંકી દેવામાં આવ્યા હતા.
તચ્છ્રુત્વા પ્રહસન્વાક્યં દેવાન્બ્રહ્મા તદાઽબ્રવીત્ ૧૬.
આ સાંભળી, બ્રહ્માએ હસીને દેવતાઓને કહ્યું.
ગત્વા દેવાસ્તદા સર્વે નાપશ્યન્સ્વં સ્વમાયુધમ્ ૧૬.
પછી બધા દેવતાઓ ગયા, પણ પોતપોતાનાં શસ્ત્રો શોધી શક્યા નહીં.
પુનર્બ્રહ્માણમાગાત્ય ઊચુઃ સર્વે મુનેર્વચઃ॥ ૧૬.
પછી તેઓ ફરી બ્રહ્માજી પાસે આવ્યા અને બધા ઋષિના શબ્દો કહ્યું.
બ્રહ્મોવાચ તદા દેવાન્સર્વેષાં કાર્યસિદ્ધયે ૧૬.
બ્રહ્માએ ત્યારે બધા દેવતાઓને તેમના કાર્યની સિદ્ધિ માટે કહ્યું.
તચ્છ્રુત્વા બ્રાહ્મણો વાક્યં શક્રો વચનમબ્રવીત્॥ ૧૬.
બ્રાહ્મણના વચન સાંભળી, શક્રે પોતાનું વચન કહ્યું.
વિશ્વરૂપો હતો દેવ દેવાનાં કાર્યસિદ્ધયે ૧૬.
દેવ, વિશ્વરૂપ દેવતાઓના કાર્ય માટે મારવામાં આવ્યો હતો.
તથા પુરોધસા ચૈવ નિઃશ્રીકસ્તત્ક્ષણાત્કૃતઃ ૧૬.
અને પુરોહિત પણ એ ક્ષણે ગરીબ બની ગયો હતો.
દધીચં ઘાતયિત્વા વૈ તસ્યાસ્થીનિ બહૂન્યપિ ૧૬.
દધીચીને મારીને, તેની ઘણી હડ્ડીઓ લેવામાં આવી.
ત્વષ્ટ્રા હિ જનિતો યો વૈ વૃત્રો નામૈષ દૈત્યરાટ્ શક્રેણોક્તં નિશમ્યાથ બ્રહ્મા વાક્યમુવાચ હ॥ ૧૬.
ત્વષ્ટ્રથી જે દૈત્યરાજ વૃત્ર જન્મ્યો, એનું નામ વૃત્ર છે; શક્રના વચન સાંભળી, બ્રહ્માએ પણ કહ્યું.
અર્થશાસ્ત્રપરેણૈવ વિધિના તમબોધયત્ હંતુકામં જિઘાંસીયાન્ન તેન બ્રહ્મહા ભવેત્॥ ૧૬.
ન્યાયશાસ્ત્ર પ્રમાણે તેણે તેને સમજાવ્યું; જે મારવાનો ઇચ્છુક હોય, તે આ રીતે બ્રાહ્મણહંતો બનતો નથી.
દધીચસ્ય વધાદ્બ્રહ્મન્નહં ભીતો ન સંશયઃ ૧૬.
હે બ્રાહ્મણ, દધીચિના વધથી મને કોઈ ડર નથી, એમાં શંકા નથી.
અતો ન કાર્યમસ્માભિર્બ્રાહ્મણાનાં તુ હેલનમ્ ૧૬.
આથી, આપણે બ્રાહ્મણો પ્રત્યે અવમાન કરવું નહીં.
અદૃષ્ટં પરમં ધર્મ્યં વિધિના પરમેણ હિ ૧૬.
અદૃશ્ય, સર્વોચ્ચ અને ધર્મમય કાર્ય સર્વોચ્ચ નિયમ પ્રમાણે કરવામાં આવ્યું હતું.
નિઃસ્પૃહં તસ્ય તદ્વાક્યં શ્રુત્વા બ્રહ્મા હ્યુવાચ તમ્ ૧૬.
તે નિર્લોભ વચન સાંભળીને બ્રહ્માજીએ તેને કહ્યું.
યાચસ્વ તસ્ય ચાસ્થીનિ દધીચેઃ કાર્યગૌરવાત્ ૧૬.
તમે દધીચિના હાડકાં મહત્વના કામ માટે માંગી લો.
તથેતિ ગત્વા તે સર્વે દધીચસ્યાશ્રમં શુભમ્ ૧૬.
'તેમ' કહીને તેઓ બધા દધીચિના પવિત્ર આશ્રમમાં ગયા.
માર્જારમૂષકાશ્ચૈવ પરસ્પરમુદાન્વિતાઃ ૧૬.
મંદિરમાં બિલાડીઓ અને ઉંદરો આનંદથી સાથે મળીને રહેતા હતા.
તથા જાત્યશ્ચ વિવિધાઃ ક્રીડાયુક્તાઃ પરસ્પરમ્ ૧૬.
એ જ રીતે, અનેક જાતિના પ્રાણીઓ પણ એકબીજા સાથે રમતા હતા.
એવંવિધાન્યનેકાનિ હ્યશ્ચર્યાણિ તદાશ્રમે ૧૬.
આશ્રમમાં આવા અનેક આશ્ચર્યજનક દૃશ્યો જોવા મળ્યા.
અથાસને મુનિશ્રેષ્ઠં દદૃશુઃ પરમાસ્થિતમ્ ૧૬.
પછી તેમણે મહાન ઋષિને ઊંડા ધ્યાનમાં બેઠેલા જોયા.
વિભાવસું દ્વિતીયં વા સુવર્ચસહિતં તદા ૧૬.
એ સમયે વિભાવસુ અથવા બીજો તેજસ્વી પણ ત્યાં હાજર હતો.
તં પ્રણમ્ય તતો દેવા વચનં ચેદમબ્રુવન્ ૧૬.
તેમને વંદન કરીને દેવતાઓએ પછી આ રીતે કહ્યું.