ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સ્મૃતદેવાભવત્ક્રમાત્
એના વચન સાંભળી, તે ધીરે ધીરે દેવોને યાદ કરવા લાગી.
અહં બલવતો ભાર્યા ભવિષ્યામિ તપશ્ચિરમ્
હું લાંબી તપસ્યા પછી એ શક્તિશાળીનો પત્ની બનિશ.
વિરચ સ્ત્રીસ્વભાવં સ્વં શ્રુત્વા તદ્વાક્યમુત્થિતમ્
વિરચાએ જ્યારે પોતાની સ્ત્રીસ્વભાવની વાત સાંભળી,
જિઘૃક્ષતં સમાયાંતં વીક્ષ્ય તં મહિષાસુરમ્
તેણે મહિષાસુરને પોતાની તરફ આવતો અને તેને પકડવાની ઇચ્છા રાખતો જોયો,
મહામાયાં સમાલોક્ય જ્વલંતી પુરતઃ સ્થિતામ્ 1.3.1.10.
તેણે મહામાયાને સામે જ્વલંત અવસ્થામાં ઉભેલી જોઈ,
કુલભૂધરશૃંગાણિ શૃંગાભ્યાં મુહુરાક્ષિપન્
તે મહિષાસુર વારંવાર પોતાના શીંગથી મહાન પર્વતોની ચોટીઓ પર ઘા મારતો હતો,
અથ બ્રહ્મમુખા દેવાઃ પ્રણમ્ય વિવિધાયુધૈઃ
પછી બ્રહ્માજી સહિતના દેવતાઓએ નમન કરીને અનેક શસ્ત્રો અર્પણ કર્યા,
પંચહેતીર્હરિઃ પ્રાદાદ્દશ ચાપિ સદાશિવઃ
હરિએ પાંચ શસ્ત્રો આપ્યા અને સદા શિવે દસ શસ્ત્રો આપ્યા,
દિક્પાલાશ્ચ સુરાશ્ચાન્યે પર્વતાશ્ચ પયોધયઃ
દિશાના રક્ષકો, અન્ય દેવતાઓ, પર્વતો અને સમુદ્રોએ પણ શસ્ત્રો આપ્યા,
માયા સા બહુભિર્હસ્તૈર્જ્વલદાયુધસંચયૈઃ
એ મહામાયા અનેક હાથોમાં જ્વલંત શસ્ત્રોનો સમૂહ ધારણ કરીને ઉભી રહી,
આપૂરિતદિશાભોગા તેજસ્તત્સોઢુમક્ષમઃ
તેણે પોતાની તેજસ્વિતાથી દિશાઓ ભરાઈ ગઈ, એ તેજ સહન કરવું અશક્ય હતું,
અથ તેજો નિજં ઘોરં પ્રજ્વલત્સોઢુમક્ષમમ્
પછી એનું ભયાનક તેજ એટલું પ્રચંડ હતું કે કોઈ સહન કરી શક્યું નહીં,
ઉપાયેન નિહંતવ્યો દુષ્ટોઽયં મહિષાસુરઃ
કોઈક ઉપાયથી આ દુરાચારી મહિષાસુરનો નાશ કરવો જ પડશે,
દૂતોક્તિભિઃ સમાકૃષ્ય મૃદ્વીભિર્મર્મવૃત્તિભિઃ
દૂતના મીઠા અને અસરકારક શબ્દોથી તેને આકર્ષિત કરીને,
અધર્મવૃત્તિયુક્તાનાં ધર્મવાક્યપરિશ્રવાત્ 1.3.1.10.
અધર્મમાં લાગેલા લોકો માટે ધર્મના વચનો સાંભળવાથી,
અથવા ધર્મબુદ્ધિસ્સન્યદિ શાંતો ભવિષ્યતિ
અથવા જો મન ધર્મ તરફ વળે તો શાંતિ પ્રાપ્ત થાય છે,
તપસ્યદ્ભિઃ સદા કાર્યઃ કોપત્યાગઃ ફલાન્વિતઃ
તપસ્યા કરતા લોકો માટે ક્રોધનો ત્યાગ કરવો હંમેશા ફળદાયી છે,
ઇતિ સંચિંત્ય સા ગૌરી નામ્ના સુરગુરું મુનિમ્
આ રીતે વિચાર કરીને ગૌરીએ દેવતાઓના ગુરુ મુનિને નામે સંબોધન કર્યો,
ગચ્છ ત્વં માયયા યુક્તો મહર્ષે વાનરાનન
માયાથી યુક્ત મહામુનિ, વાનરમુખવાળા, તું જા,
મૈવ ત્વમરુણાદ્રીશમુપપીડય દુર્મતે
અરે દુર્વિચારવાળા, તું અરુણપર્વતના સ્વામીનું દુઃખ ન વધાર.
ન કલેરુપતાપોઽત્ર નાસુરૈરપિ પીડનમ્
અહીં કળિયુગની પીડા નથી અને અસુરો પણ કોઈ દુઃખ આપતા નથી.
પૂર્વજન્મકૃતૈઃ પુણ્યૈર્લબ્ધવીર્યમહોદયઃ
પહેલાંના જન્મના સારા કર્મોના ફળે તને મહાન બળ અને સમૃદ્ધિ મળી છે.
શિવેન દત્તા વિભવાસ્તવ પૂર્વતપોબલાત્
શિવજીની કૃપાથી અને તારા પૂર્વજ તપના બળે તને આ ધન મળ્યું છે.
અત્ર ધર્માત્મનાં વાસઃ શિવભક્તિમતાં સદા
અહીં હંમેશા સારા કર્મવાળા અને શિવભક્તોનો વાસ રહે છે.
ઐશ્વર્ય્યમતુલં પ્રાપ્તો બલમન્યદ્દુરાસદમ્ 1.3.1.10.
તને બેઉત્કૃષ્ટ ઐશ્વર્ય અને જીતવું મુશ્કેલ એવું બીજું બળ મળ્યું છે.
મયા કન્યા પુનર્દૃષ્ટા વિશેષાદબલા મતા
હું એ કન્યાને ફરી જોયી છું અને તે ખાસ નિર્વળ છે એમ માનવામાં આવે છે.
અથવા યુક્તિભેદૈસ્ત્વં શાસ્ત્રૈર્વા શિવસંમતૈઃ
અથવા તો, તું વિવિધ યુક્તિઓથી કે શિવમાને શાસ્ત્રો દ્વારા—
યેન લોકાન્સમસ્તાંસ્ત્વં બાધસે બલગર્વિતઃ
—જેનાથી તું તારા બળનો અભિમાન રાખીને બધા લોકોએ તકલીફ આપે છે.
આનીય સકલં સૈન્યમગ્રે સ્થાપય સાયુધમ્
તારું આખું સેન્ય હથિયારો સાથે લાવીને આગળ રાખ.
મચ્છસ્ત્ર પરિકૃત્તસ્ય સસૈન્યસ્ય તવાયુષઃ
મારા શસ્ત્રથી, જ્યારે તારી સાથે તારી સેના પણ નાશ પામશે—