તસ્માદ્યુદ્ધેન મરણં ન કાંક્ષે ક્ષણભંગુરમ્ દાતુમર્હસિ મે નાથ કૈવલ્યં કેવલં પરમ્॥ ૧૪.
માટે હું યુદ્ધમાં થતું મૃત્યુ, જે ક્ષણભંગુર છે, એ ઈચ્છતો નથી; હે પ્રભુ, તમે મને માત્ર સર્વોચ્ચ મુક્તિ આપો.
તથેતિ દૈત્યપ્રવરો નિપાતિતઃ પરેણ પુંસા પરમાર્થદેન ૧૪.
'તેમ જ થાઓ' એમ કહી, દૈત્યોમાં શ્રેષ્ઠ એવા કાલનેમિ પરમાર્થ આપનાર પરમ પુરુષ દ્વારા સંહારવામાં આવ્યો.
કાલનેમિર્હતો દૈત્યો દેવા જાતા હ્યકટકાઃ ૧૪.
કાલનેમિ દૈત્ય મારાયો અને દેવતાઓ નિર્ભય બન્યા.
તિરોધાનં ગતઃ સદ્યો ભગવાન્કમલેક્ષણઃ ૧૪.
કમળ જેવી આંખો ધરાવનાર ભગવાન તરત જ અદૃશ્ય થઈ ગયા.
પતિતાનાં ક્લીબરૂપાણાં ભગ્નાનાં ભીતચેતસામ્ ૧૪.
જે પડેલા હતા, નિષ્ફળ થયા હતા, તૂટી ગયા હતા અને ડરથી ભરાયેલા હતા—
અર્થશાસ્ત્રપરો ભૂત્વા મહેંદ્રો દુરાતિક્રમઃ ૧૪.
એમણે મહેન્દ્રે, જે અપરાજિત છે, રાજનીતિના જ્ઞાનમાં મન લગાવ્યો.
એવં નિહન્ય્માનાનામસુરાણાં શચીપતેઃ ૧૪.
આ રીતે, શચીપતિ દ્વારા અસુરોનો વિનાશ થતો રહ્યો—
યુદ્ધહતાશ્ચ યે વીરા હ્યસુરા રણમણ્ડલે ૧૪.
અને જે અસુરો યુદ્ધના મેદાનમાં માર્યા ગયા, તે બધા વીર હતા—
યે ભીતાંશ્ચ પ્રપન્નાંશ્ચઘાતયંતિ મદોદ્ધતાઃ ૧૪.
અને જે ઘમંડમાં આવી, ડરેલા અને શરણમાં આવેલા લોકોને પણ મારી નાખે છે—
તસ્માત્ત્વયા ન કર્ત્તવ્યં મનસાપિ વિહિંસનમ્ ૧૪.
માટે, તારે મનથી પણ કોઈને દુઃખ ન પહોંચાડવું.
સુરસેનાન્વિતઃ સદ્ય આગતો હિ ત્રિવિષ્ટપમ્ બભૂવુર્મુદિતાઃ સર્વે યક્ષગંધર્વકિંનરાઃ॥ ૧૪.
દેવસેનાની સાથે, તે તરત જ સ્વર્ગમાં પહોંચ્યો; બધા યક્ષ, ગંધર્વ અને કિન્નર આનંદિત થયા.
તદા ઇંદ્રોઽમરાવત્યાં હસ શચ્યાઽભિષેચિતઃ॥ ૧૪.
પછી ઇન્દ્રને અમરાવતીમાં શચીએ આનંદપૂર્વક અભિષેક કર્યો.
દેવર્ષિપ્રમુખૈશ્ચૈવ બ્રહ્મર્ષિપ્રમુખૈસ્તથા ૧૪.
દેવર્ષિ અને બ્રહ્મર્ષિમાં શ્રેષ્ઠ એવા મહાન ઋષિઓએ પણ એ રીતે પ્રસન્નતા વ્યક્ત કરી.
તદા મહોત્સવો વિપ્રા દેવલોકે મહાનભૂત્ તથાનકાશ્ચ ભેર્યશ્ચ નેદુર્દુંદુભયઃ સમમ્॥ ૧૪.
એ સમયે, હે બ્રાહ્મણો, દેવલોકમાં વિશાળ ઉત્સવ ઉજવાયો; અને સાથે સાથે નફરીઓ અને ઢોલ પણ ગાજી ઉઠ્યા.
ગાયકાશ્ચૈવ ગંધર્વાઃ કિન્નરાશ્ચાપ્સપોગણાઃ ૧૪.
ગાયક, ગંધર્વો, કિન્નરો અને અપ્સરાઓના સમૂહોએ પણ સંગીત ગાયું.
એવં વિજયમાપન્નઃ શક્રો દેવેસ્વરસ્તદા ૧૪.
એ રીતે, એ સમયે દેવોના રાજા ઇન્દ્રે વિજય પ્રાપ્ત કર્યો.
ગતાસવો મહાત્માનો બલિપ્રમુખતો હ્યમી ૧૪.
બલીને આગેવાન રાખીને એ મહાન આત્માઓએ પ્રાણ ત્યાગ્યા હતા.
ગતઃ શિષ્યૈઃ પરિવૃતસ્તસ્માદ્યુદ્ધં ન વેદ તત્ ૧૪.
શિષ્યોની વચ્ચે રહીને તે ત્યાંથી ચાલ્યો ગયો, તેથી તેને એ યુદ્ધ વિશે ખબર નહોતી.
કથિતં વૈ મહદ્ધૃત્તમસુરાણાં ક્ષયાવહમ્ ૧૪.
હવે અસુરોના મહાન અને અડગ વિનાશની વાત કહી દેવામાં આવી છે.
શિષ્યૈઃ પરિવૃતો ભૂત્વા મૃતાંસ્તાનસુરાનપિ ૧૪.
શિષ્યોની વચ્ચે રહીને તેણે મૃત્યુ પામેલા અસુરોને પણ જીવિત કરી દીધા.
નિદ્રાપાયગતા યદ્વદુત્થિતાસ્તે તદાઽસુરાઃ ૧૪.
જેમ ઊંઘમાંથી જાગીને લોકો ઊઠે છે, એમ એ અસુરો પણ એ સમયે ફરી ઊઠી ગયા.
જીવિતેન કિમદ્યૈવ મમ નાસ્તિ પ્રયોજનમ્ ૧૪.
હવે મને જીવવાનો શું લાભ? આજે તો મને એનું કોઈ કામ નથી.
બલિનોક્તં વચઃ શ્રુત્વા શુક્રો વચનમબ્રવીત્ ૧૪.
બલિના આ વચન સાંભળી, શુક્રે પણ પોતાનું વચન કહ્યું.
યે શસ્ત્રેણ હતાઃ સદ્યો મ્રિયમાણા વ્રજંતિ વૈ ૧૪.
જે લોકો શસ્ત્રથી તરત જ મારાયા, તેઓ મૃત્યુ પામતાં જ આગળ વધે છે.
એવમાશ્વાસયામાસ બલિનં ભૃગુનંદનઃ ૧૪.
ભૃગુના વંશજએ બલિને એ રીતે શાંતવના આપી.
તથા દૈત્ય ગતાઃ સર્વે ભૃગુણા ચ પ્રચોદિતાઃ ૧૪.
એ રીતે, ભૃગુએ પ્રેરણા આપી ત્યારે બધા દૈત્યો પણ ચાલ્યા ગયા.
રાજ્યં પ્રાપ્તો હિ દેવેંદ્રઃ કથિતસ્તે ગુરું વિના ૧૫.
ઇન્દ્રે તો ગુરુ વિના રાજય મેળવ્યું, જેમ તમે સાંભળ્યું છે.
કેન પ્રણોદિતશ્ચેંદ્રો બભૂવ ચિરમાસને ૧૫.
કોણે ઇન્દ્રને પ્રેરણા આપી કે તે લાંબા સમય સુધી સિંહાસન પર રહ્યો?
ગુરુણાપિ વિના રાજ્યં કૃતવાન્સ શચીપતિઃ ૧૫.
શચીપતિએ ગુરુ વિના પણ રાજય સંભાળ્યું.
વિશ્વકર્મસુતો વિપ્રા વિશ્વરૂપો મહાનૃપઃ ૧૫.
હે બ્રાહ્મણો, વિશ્વકર્માનો પુત્ર વિશ્વરૂપ એક મહાન રાજા હતો.