પરં સ બલવાન્કાંતો ન કદાપિ પ્રસીદતિ
એ અત્યંત શક્તિશાળી અને સુંદર છે, છતાં ક્યારેય પ્રસન્ન થતો નથી.
અપૂર્વપ્રભુણા તેન નવોપકરણં મહત્
અદ્વિતીય સત્તાથી, તેણે એક નવું અને મોટું ભેટપાત્ર લાવ્યું.
ભાજનરપિ સાદ્યસ્કૈર્ન્યસ્તઃ પક્વૈશ્ચ શાલિભિઃ
પાત્રમાં તાજા અનાજ અને રાંધેલા ભાત સાથે મૂકાયું.
અપૂર્વદૃષ્ટવિભવૈઃ કાર્યં સ્યાદુપકારણમ્
અદભુત સંપત્તિથી, કામ સહાયથી પૂરું થાય છે.
ઇતિ તાસાં વચઃ શ્રુત્વા વિહસન્મહિષોઽભ્યધાત્ મદીયા સકલાં ભૂતિં શૃણુ બાલે તપસ્વિનિ ।। 1.3.1.10.
આવું તેમનું વચન સાંભળી મહિષાસુર હસતાં બોલ્યો: 'બાળે, તપસ્વિ, મારી બધી સંપત્તિ સાંભળ.'
મહિષોઽહં મહાવીરો દૈત્યેન્દ્રઃ સુરવંદિતઃ
હું મહિષ, મહાન વીર, દૈત્યરાજ અને દેવો દ્વારા પૂજિત છું.
અનન્યવીરસદ્ભાવો મય્યેવ ભુજશુષ્મણા
અનન્ય વીરતા માત્ર મારી બાંયની તાકાતમાં જ છે.
ભજ માં તવ ભર્ત્તારં પ્રાણિનાં તપસઃ ફલમ્
મને તારો પતિ સ્વીકાર, કારણ કે તપનું ફળ જીવંત પ્રાણીઓ માટે પતિરૂપે હું છું.
સૃજામિ તપસા ચાહં વિશ્વકર્માણમાદિતઃ
હું તપસ્યાથી શરૂઆતથી વિશ્વકર્મા સર્જું છું.
નવભિર્નિધિભિઃ પ્રાપ્તૈઃ પાર્શ્વસ્થૈર્નિત્યદા મમ
નવ ખજાનાં જે હંમેશાં મળે છે અને મારા પાસે રહે છે.
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સ્મૃતદેવાભવત્ક્રમાત્
એના વચન સાંભળી, તે ધીરે ધીરે દેવોને યાદ કરવા લાગી.
અહં બલવતો ભાર્યા ભવિષ્યામિ તપશ્ચિરમ્
હું લાંબી તપસ્યા પછી એ શક્તિશાળીનો પત્ની બનિશ.
વિરચ સ્ત્રીસ્વભાવં સ્વં શ્રુત્વા તદ્વાક્યમુત્થિતમ્
વિરચાએ જ્યારે પોતાની સ્ત્રીસ્વભાવની વાત સાંભળી,
જિઘૃક્ષતં સમાયાંતં વીક્ષ્ય તં મહિષાસુરમ્
તેણે મહિષાસુરને પોતાની તરફ આવતો અને તેને પકડવાની ઇચ્છા રાખતો જોયો,
મહામાયાં સમાલોક્ય જ્વલંતી પુરતઃ સ્થિતામ્ 1.3.1.10.
તેણે મહામાયાને સામે જ્વલંત અવસ્થામાં ઉભેલી જોઈ,
કુલભૂધરશૃંગાણિ શૃંગાભ્યાં મુહુરાક્ષિપન્
તે મહિષાસુર વારંવાર પોતાના શીંગથી મહાન પર્વતોની ચોટીઓ પર ઘા મારતો હતો,
અથ બ્રહ્મમુખા દેવાઃ પ્રણમ્ય વિવિધાયુધૈઃ
પછી બ્રહ્માજી સહિતના દેવતાઓએ નમન કરીને અનેક શસ્ત્રો અર્પણ કર્યા,
પંચહેતીર્હરિઃ પ્રાદાદ્દશ ચાપિ સદાશિવઃ
હરિએ પાંચ શસ્ત્રો આપ્યા અને સદા શિવે દસ શસ્ત્રો આપ્યા,
દિક્પાલાશ્ચ સુરાશ્ચાન્યે પર્વતાશ્ચ પયોધયઃ
દિશાના રક્ષકો, અન્ય દેવતાઓ, પર્વતો અને સમુદ્રોએ પણ શસ્ત્રો આપ્યા,
માયા સા બહુભિર્હસ્તૈર્જ્વલદાયુધસંચયૈઃ
એ મહામાયા અનેક હાથોમાં જ્વલંત શસ્ત્રોનો સમૂહ ધારણ કરીને ઉભી રહી,
આપૂરિતદિશાભોગા તેજસ્તત્સોઢુમક્ષમઃ
તેણે પોતાની તેજસ્વિતાથી દિશાઓ ભરાઈ ગઈ, એ તેજ સહન કરવું અશક્ય હતું,
અથ તેજો નિજં ઘોરં પ્રજ્વલત્સોઢુમક્ષમમ્
પછી એનું ભયાનક તેજ એટલું પ્રચંડ હતું કે કોઈ સહન કરી શક્યું નહીં,
ઉપાયેન નિહંતવ્યો દુષ્ટોઽયં મહિષાસુરઃ
કોઈક ઉપાયથી આ દુરાચારી મહિષાસુરનો નાશ કરવો જ પડશે,
દૂતોક્તિભિઃ સમાકૃષ્ય મૃદ્વીભિર્મર્મવૃત્તિભિઃ
દૂતના મીઠા અને અસરકારક શબ્દોથી તેને આકર્ષિત કરીને,
અધર્મવૃત્તિયુક્તાનાં ધર્મવાક્યપરિશ્રવાત્ 1.3.1.10.
અધર્મમાં લાગેલા લોકો માટે ધર્મના વચનો સાંભળવાથી,
અથવા ધર્મબુદ્ધિસ્સન્યદિ શાંતો ભવિષ્યતિ
અથવા જો મન ધર્મ તરફ વળે તો શાંતિ પ્રાપ્ત થાય છે,
તપસ્યદ્ભિઃ સદા કાર્યઃ કોપત્યાગઃ ફલાન્વિતઃ
તપસ્યા કરતા લોકો માટે ક્રોધનો ત્યાગ કરવો હંમેશા ફળદાયી છે,
ઇતિ સંચિંત્ય સા ગૌરી નામ્ના સુરગુરું મુનિમ્
આ રીતે વિચાર કરીને ગૌરીએ દેવતાઓના ગુરુ મુનિને નામે સંબોધન કર્યો,
ગચ્છ ત્વં માયયા યુક્તો મહર્ષે વાનરાનન
માયાથી યુક્ત મહામુનિ, વાનરમુખવાળા, તું જા,
મૈવ ત્વમરુણાદ્રીશમુપપીડય દુર્મતે
અરે દુર્વિચારવાળા, તું અરુણપર્વતના સ્વામીનું દુઃખ ન વધાર.