અર્ણવે કિં પુરા ચંદ્રો નિક્ષિપ્તઃ કેન સુવ્રત ૧૧.
પવિત્ર આત્મા, પહેલાં ચંદ્રને કોણે અને કેમ દરિયામાં નાખ્યો હતો?
એતત્સર્વં સમાસેન આદૌ કથય મે પ્રભો ૧૧.
હે પ્રભુ, આ બધું શરૂઆતથી સંક્ષિપ્તમાં મને કહો.
તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા સૂતો વાક્યમુપાદદે॥ ૧૧.
જ્યારે તેમણે આ વાતો સાંભળી, ત્યારે સારથી બોલવા લાગ્યા.
ચંદ્ર આપોમયો વિપ્રા અત્રિપુત્રો ગુણાન્વિતઃ રુદ્રસ્યાંશાદ્ધિ દુર્વાસા વિષ્ણોરંશાત્તુ દત્તકઃ॥ ૧૧.
હે બ્રાહ્મણો, ચંદ્ર પાણીથી બનેલો છે, તે અત્રિના પુત્ર અને ગુણોથી ભરપૂર છે; દુર્વાસા રુદ્રના અંશથી અને દત્તક વિષ્ણુના અંશથી જન્મ્યા છે.
ક્ષીરાબ્ધિં મથ્યમાનં તુ દૃષ્ટ્વા ચંદ્રો મુદાન્વિતઃ ૧૧.
જ્યારે ક્ષીરસાગરનું મથન થતું હતું, ત્યારે આનંદથી ભરેલો ચંદ્ર દેખાયો.
પ્રવિષ્ટશ્ચોભયપ્રીત્યા શ્રૃણ્વતાં ભો દ્વિજોત્તમાઃ ૧૧.
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, બંને પક્ષને ખુશી આપતો ચંદ્ર બધાના સાંભળતા પ્રવેશ્યો.
દૃષ્ટ્વા ચ કાંતિં ત્વરિતોઽથ ચંદ્રો નીરાજિતો દેવગણૈસ્તદાનીમ્ ૧૧.
તેની તેજસ્વિતા જોઈને, દેવતાઓએ તરત જ ચંદ્રનું સન્માન કર્યું.
નમશ્ચક્રુશ્ચ તે સર્વે સસુરાસુરદાનવાઃ ૧૧.
બધા દેવ, અસુર અને દાનવોને મળીને ચંદ્રને વંદન કર્યું.
ગર્ગેણોક્તાસ્તદા સર્વેષાં બલમદ્ય વૈ ૧૧.
પછી ગર્ગે કહ્યું કે આજે બધાને બળ મળ્યું છે.
ચંદ્રં મુરુઃ સમાયાતો બુધશ્ચૈવ સમાગતઃ ૧૧.
મુરુ ચંદ્ર પાસે આવ્યો અને બુધ પણ ત્યાં પહોંચ્યો.
તસ્માચ્ચંદ્રબલં શ્રેષ્ઠં ભવતાં કાર્યસિદ્ધયે ૧૧.
આથી, તમારે કાર્યસિદ્ધિ માટે શ્રેષ્ઠ બળ ચંદ્ર પાસેથી મેળવો.
એવમાશ્વાસિતા દેવા ગર્ગેણૈવ મહાત્મના ૧૧.
આ રીતે મહાન આત્મા ગર્ગે દેવતાઓને આશ્વાસન આપ્યું.
દ્વિગુણં બલમાપન્ના મહાત્માનો દૃઢવ્રતાઃ ૧૧.
મહાન અને દૃઢ પ્રતિજ્ઞા ધરાવતા એ લોકો બે ગણી શક્તિથી ભરાયા.
નિર્મથ્યમાનાદુદધેર્ગર્જમાનાચ્ચ સર્વશઃ ૧૧.
દરિયાની મથામણ અને તેની સતત ગર્જનાથી,
તુષ્ટા કપિલવર્ણાં સા ઊધોભારેણ ભૂયસા ૧૧.
તે સંતોષ પામી, કપિલા રંગની, મોટા ઉધરાવાળી બની.
કામધેનું સમાયાંતીં દૃષ્ટ્વા સર્વે સુરાસુરાઃ ૧૧.
કામધેનુને આવતી જોઈને બધા દેવ અને અસુરોએ તેને નિહાળી.
તદા તૂર્યાણ્યનેકાનિ નેદુર્વાદ્યાન્યનેકશઃ ૧૧.
પછી અનેક પ્રકારના વાદ્યો અને ઢોલ વગાડાયા.
તાસુ નીલાશ્ચ કૃષ્ણશ્ચ કપિલાશ્ચ કપિંજલાઃ આભિર્યુક્તા તદા ગોભિઃ સુરભિઃ પ્રત્યદૃશ્યત॥ ૧૧.
તે ગાયો વચ્ચે નીલા, કાળા, કપિલા અને કપિંજલ રંગની ગાયો હતી; સુરભિ એ ગાયો સાથે દેખાઈ.
અસુરાસુરસંવીતાં કામધેનું યયાચિરે ૧૧.
અસુરો અને અસુર સ્ત્રીઓએ મળીને કામધેનુ પાસેથી ઇચ્છા વ્યક્ત કરી.
સર્વેભ્યશ્ચૈવ વિપ્રેભ્યો નાનાગોત્રેભ્ય એવ ચ ૧૧.
અને વિવિધ વંશના બધા બ્રાહ્મણો પાસેથી પણ એમણે માગ્યું.
તૈર્યાચિતાસ્તેઽત્ર સુરાસુરાશ્ચ દદુશ્ચ તા ગાઃ શિવતોષણાય ૧૧.
તેમણે માગ્યા પછી, ત્યાં દેવતાઓ અને અસુરોએ શિવને પ્રસન્ન કરવા માટે એ ગાયો આપી દીધી.
પુણ્યાહં મુનિભિઃ સર્વૈઃ કારિતાસ્તે તદા સુરાઃ ૧૧.
પછી બધા દેવતાઓએ બધા ઋષિઓ સાથે મળીને શુભ કાર્ય કર્યું.
પુનઃ સર્વે સુસંરબ્ધા મમંથુઃ ક્ષીરસાગરમ્ ૧૧.
પછી ફરીથી બધા ખૂબ ઉત્સાહથી દુધના દરિયાને મથન કરવા લાગ્યા.
કલ્પવૃક્ષઃ પારિજાતશ્ચૂતઃ સંતાનકસ્તથા મમંથુરુગ્રં ત્વરિતાઃ પુનઃ ક્ષીરાર્ણવં બુધા॥ ૧૧.
કલ્પવૃક્ષ, પારિજાત, આમ્ર અને સંતાનક — આ બધાં જ્ઞાનીઓએ ઉત્સાહપૂર્વક ફરી દુધના દરિયામાંથી કાઢ્યા.
નિર્મથ્યમાનાદુદધેરભવત્સૂર્યવર્ચસમ્ ૧૧.
મથન થતા દરિયામાંથી સૂર્ય જેવી તેજસ્વી વસ્તુ પ્રગટ થઈ.
સ્વકીયેન પ્રકાશેન ભાસયંતં જગત્ત્રયમ્ ૧૧.
એના પોતાના પ્રકાશથી એ ત્રણેય લોકને ઉજળી ઉઠાવતી હતી.
સર્વે સુરા દદુસ્તં વૈ કૌસ્તુભં વિષ્ણવે તદા મમંથુઃ પુનરેવાબ્ધિં ગર્જંતસ્તે બલોત્કટાઃ॥ ૧૧.
બધા દેવોએ એ કૌસ્તુભ મણિ વિષ્ણુને આપી, અને પછી એ શક્તિશાળી લોકો ફરીથી દરિયાને ગર્જના સાથે મથવા લાગ્યા.
મથ્યમાનાત્તતસ્તસ્માદુચ્ચૈઃશ્રવાઃ સમદ્ભુતમ્ ૧૧.
પછી એ મથનમાંથી અદ્ભુત ઉચ્છૈઃશ્રવા ઘોડો પ્રગટ થયો.
તથૈવ ગજરત્નં ચ ચતુઃષષ્ટ્યા સમન્વિતમ્ ૧૧.
એ જ રીતે ચૌસઠ ગુણોથી યુક્ત ગજમણિ પણ પ્રગટ થયું.
તાન્સર્વાન્મધ્યતઃ કૃત્વા પુનશ્ચૈવ મમંથિરે ૧૧.
એ બધાને અલગ રાખીને, એમણે ફરીથી મથન કર્યું.