મધ્યમં તુ મુખં ગૌરં ચતુર્દન્તં ત્રિલોચનમ્ ૧૧.
મધ્યમાંનું મુખ ગૌર છે, ચાર દાંત છે અને ત્રણ આંખો છે.
તથાન્યત્પીતવર્ણં ચ નીલં ચ શુભલક્ષણમ્ ૧૧.
તેમાં બીજું મુખ પીળું છે અને બીજું મુખ નીલું છે, જેમાં શુભ લક્ષણો છે.
તથા દશભુજેષ્વેવ હ્યાયુધાનિ બ્રવીમિ વઃ ૧૧.
હવે હું તમને કહું છું કે તેના દસ હાથમાં કયા કયા શસ્ત્રો છે.
અક્ષમાલાં લાંગલં ચ મુસલં વરદં તથા ૧૧.
તેમાં છે: એક જપમાળ, એક હલ, એક મુંગળ અને આશીર્વાદ આપતી મુદ્રા.
લંબોદર વિરૂપાક્ષં નિવીતં મેખલાન્વિતમ્ ૧૧.
તેનું પેટ મોટું છે, એક આંખ વિકૃત છે, તે યજ્ઞોપવીત પહેરેલો છે અને કમર પર મેખલા છે.
ધ્યાનં ચ સાત્ત્વિકં જ્ઞેયં રાજસં હિ નૃણામિવ ૧૧.
શુદ્ધ ધ્યાનને સાત્ત્વિક કહેવાય છે; માણસો જેવું ધ્યાન રાજસ કહેવાય છે.
ચતુર્ભુજં ત્રિનયનમેકદંતં મહોદરમ્ ૧૧.
તે ચાર હાથ ધરાવે છે, ત્રણ આંખો છે, એક દાંત છે અને મોટું પેટ છે.
નીલં ચ તામસં ધ્યાનમેવં ત્રિવિધમુચ્યતે ૧૧.
કાળાં રંગનું ધ્યાન તામસ કહેવાય છે; આ રીતે ત્રણ પ્રકારનું ધ્યાન જણાવાયું છે.
એકવિંશતિદૂર્વાભિર્દ્વાભ્યાં નામ્ના પૃથક્પૃથક્ ૧૧.
એકવીસ દુર્વા ઘાસની પાંદડીઓ, દરેકને અલગ અલગ બે નામથી અર્પણ કરવી.
તથૈવ નામભિર્દેયા એકવિંશતિમોદકાઃ ૧૧.
એ જ રીતે, એકવીસ મોઢક દરેકને તેના નામથી અર્પણ કરવી.
ગણાધિપ નમસ્તેસ્તુ ઉમાપુત્રાઘનાશન ૧૧.
ગણાધિપતિ, તમને નમન છે! ઉમાના પુત્ર, વિઘ્નોનો નાશક, તમને વંદન છે!
એકદંતેભવક્ત્રેતિ તથા મૂષકવાહન ૧૧.
એક દાંતવાળો, હાથીના ચહેરાવાળો અને ઉંદર પર સવાર — એ રીતે તેને સંબોધવામાં આવે છે.
એવમુક્ત્વા સુરાન્સદ્યઃ પરિષ્વજ્ય ચ સાદરમ્ ૧૧.
આ રીતે બોલ્યા પછી, તેણે દેવતાઓને તત્કાળ આદરપૂર્વક ગળે મળ્યા.
તિરોધાન ગતઃ સદ્યઃ શંભુઃ પરમશોભનઃ ૧૧.
પછી પરમ તેજસ્વી શંભુ તત્કાળ નજરમાંથી અદૃશ્ય થઈ ગયો.
તતઃ સંપૂજ્ય વિધિવદ્ગણાધ્યક્ષાર્ચ્ચને રતાઃ ૧૧.
પછી વિધિ પ્રમાણે પૂજા કરીને, તેઓ ગણાધિપતિની આરાધનામાં તલિન થયા.
સંતુષ્ટો હિ ગણાધ્યક્ષો દેવાનાં વરદોઽભવત્ ૧૧.
ગણાધિપતિ પ્રસન્ન થઈને દેવતાઓને વરદાન આપનાર બન્યા.
તમોગુણાન્વિતાઃ સર્વે હ્યસુરા નાભ્યપૂજયન્ ૧૧.
પરંતુ બધા અસુરો, તામસ ગુણથી ભરેલા, તેણે પૂજા કરી નહીં.
પૂજયિત્વા શાંકરિં તે પુનઃ ક્ષીરાર્ણવં યયુઃ ૧૧.
શંકરપુત્રની પૂજા કરીને, તેઓ ફરીથી ક્ષીરસાગરમાં ગયા.
મંથાનં મંદરં કૃત્વા રજ્જું કૃત્વાથ વાસુકિમ્ ૧૧.
તેમણે મંદર પર્વતને મંથન દંડ અને વાસુકી નાગને દોર બનાવ્યો.
મથ્યમાને તદાબ્ધૌ ચ નિર્ગતશ્ચંદ્ર અગ્રતઃ ૧૧.
જ્યારે સાગર મंथન થતો હતો, ત્યારે સૌથી પહેલા ચંદ્ર બહાર આવ્યો.
અર્ણવે કિં પુરા ચંદ્રો નિક્ષિપ્તઃ કેન સુવ્રત ૧૧.
પવિત્ર આત્મા, પહેલાં ચંદ્રને કોણે અને કેમ દરિયામાં નાખ્યો હતો?
એતત્સર્વં સમાસેન આદૌ કથય મે પ્રભો ૧૧.
હે પ્રભુ, આ બધું શરૂઆતથી સંક્ષિપ્તમાં મને કહો.
તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા સૂતો વાક્યમુપાદદે॥ ૧૧.
જ્યારે તેમણે આ વાતો સાંભળી, ત્યારે સારથી બોલવા લાગ્યા.
ચંદ્ર આપોમયો વિપ્રા અત્રિપુત્રો ગુણાન્વિતઃ રુદ્રસ્યાંશાદ્ધિ દુર્વાસા વિષ્ણોરંશાત્તુ દત્તકઃ॥ ૧૧.
હે બ્રાહ્મણો, ચંદ્ર પાણીથી બનેલો છે, તે અત્રિના પુત્ર અને ગુણોથી ભરપૂર છે; દુર્વાસા રુદ્રના અંશથી અને દત્તક વિષ્ણુના અંશથી જન્મ્યા છે.
ક્ષીરાબ્ધિં મથ્યમાનં તુ દૃષ્ટ્વા ચંદ્રો મુદાન્વિતઃ ૧૧.
જ્યારે ક્ષીરસાગરનું મથન થતું હતું, ત્યારે આનંદથી ભરેલો ચંદ્ર દેખાયો.
પ્રવિષ્ટશ્ચોભયપ્રીત્યા શ્રૃણ્વતાં ભો દ્વિજોત્તમાઃ ૧૧.
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, બંને પક્ષને ખુશી આપતો ચંદ્ર બધાના સાંભળતા પ્રવેશ્યો.
દૃષ્ટ્વા ચ કાંતિં ત્વરિતોઽથ ચંદ્રો નીરાજિતો દેવગણૈસ્તદાનીમ્ ૧૧.
તેની તેજસ્વિતા જોઈને, દેવતાઓએ તરત જ ચંદ્રનું સન્માન કર્યું.
નમશ્ચક્રુશ્ચ તે સર્વે સસુરાસુરદાનવાઃ ૧૧.
બધા દેવ, અસુર અને દાનવોને મળીને ચંદ્રને વંદન કર્યું.
ગર્ગેણોક્તાસ્તદા સર્વેષાં બલમદ્ય વૈ ૧૧.
પછી ગર્ગે કહ્યું કે આજે બધાને બળ મળ્યું છે.
ચંદ્રં મુરુઃ સમાયાતો બુધશ્ચૈવ સમાગતઃ ૧૧.
મુરુ ચંદ્ર પાસે આવ્યો અને બુધ પણ ત્યાં પહોંચ્યો.