બ્રહ્માણં ચ પુરસ્કૃત્ય તદા દેવાસ્ત્વરાન્વિતાઃ ૯.
પછી, બ્રહ્માને આગળ રાખીને, દેવતાઓ ઉત્સુક થઈ—
બ્રહ્માદયશ્ચર્ષિગણાશ્ચ તદા પરેશં વિષ્ણું પુરાણપુરુષં પ્રભવિષ્ણુમીશમ્ ૯.
ત્યારે, બ્રહ્મા અને ઋષિઓના સમૂહે પરમેશ્વર, પ્રાચીન પુરુષ, શક્તિશાળી વિષ્ણુ પાસે ગયા.
તાવત્પ્રવૃદ્ધં સુમહત્કાલકૂટં સમભ્યયાત્ ૯.
એ સમયે, ખૂબ જ ઉગ્ર બનેલું કાલકૂટનું ઝેર નજીક આવ્યું.
કાલકૂટાગ્નિના દગ્ધો વિષ્ણુઃ સર્વગુહાશયઃ ૯.
કાલકૂટની આગથી, સર્વ ગુહાઓમાં વસતા વિષ્ણુ દાઝી ગયા.
વૈકુણ્ઠં ચ સુનીલં ચ સર્વલોકૈઃ સમાવૃતમ્ ૯.
વૈકુંઠ અને સુનીલ, બધા લોકોથી ઘેરાયેલા—
અષ્ટાવરણસંવીતં બ્રહ્માંડં બ્રહ્મણા સહ ૯.
આઠ આવરણોથી આવરાયેલ બ્રહ્માંડ, બ્રહ્મા સાથે—
નોભૂમિર્ન જલં ચાગ્નિર્ન વાયુર્ન નભસ્તદા શિવસ્ય કોપાત્સંજાતં તદા ભસ્માકુલં જગત્॥ ૯.
તે સમયે ન જમીન હતી, ન પાણી, ન અગ્નિ, ન પવન, ન આકાશ; શિવના ક્રોધથી જગત બેસમય થઈ ગયું.
યત્ત્વયા કથિતં બ્રહ્મન્બ્રહ્માંડં સચરાચરમ્ ૧૦.
હે બ્રાહ્મણ, તમે જે વર્ણન કર્યું — બ્રહ્માંડ, અને તેમાં ચાલતું-અચલ બધું—
બ્રહ્માંડાંતરતઃ કિં તુ રુદ્રં મન્યામહે વયમ્ ૧૦.
પણ બ્રહ્માંડની અંદર, અમે રુદ્રને સર્વોચ્ચ માનીએ છીએ.
ભસ્મીભૂતં રુદ્રકોપાત્કથં સૃષ્ટિઃ પ્રવર્તિતા ૧૦.
રુદ્રના ક્રોધથી બધું બેસમય થઈ ગયું ત્યારે, સર્જન કેવી રીતે શરૂ થયું?
અન્યે સુરા સુરાઃ કુત્ર ભસ્મીભૂતા લયં ગતાઃ ૧૦.
અન્ય દેવતાઓ અને દાનવો ક્યાં છે, જે બેસમય થઈને લય પામ્યા?
વ્યાસપ્રસાદાત્સકલં વેત્થ ત્વં નાપરો હિ તત્ ૧૦.
વ્યાસની કૃપાથી, તું બધું જાણે છે; ખરેખર, બીજું કોઈ એ રીતે જાણતું નથી.
ઇતિ પૃષ્ટસ્તદા સર્વૈર્મુનિભિર્ભાવિતાત્મભિઃ ૧૦.
તે સમયે બધા પવિત્ર મનવાળા ઋષિઓએ પૂછ્યું હતું.
યદા બ્રહ્માંડમધ્યસ્થા વ્યાપ્તા દેવા વિષાગ્નિના તદા વિજ્ઞાપિતઃ શંભુર્હેરંબેન મહાત્મના॥ ૧૦.
જ્યારે બ્રહ્માંડના મધ્યમાં રહેલા દેવો અગ્નિના ઝેરથી ઘેરાઈ ગયા, ત્યારે મહાન આત્માવાળા હેરંબે શંભુને જાણ કરી.
હે રુદ્ર હે મહાદેવ હે સ્થાણો હ જગત્પતે ૧૦.
હે રુદ્ર, હે મહાદેવ, હે સ્થાણુ, હે જગતના સ્વામી,
ભયેન મતિ મોહાત્ત્વાં નાર્ચ્ચયંતિ ચ મામપિ ૧૦.
ભય અને મનની ગૂંચવણથી, તેઓ તને અને મને પૂજતા નથી.
એવમભ્યર્થિતસ્તેન પિનાકી વૃષભધ્વજઃ ૧૦.
એ રીતે હેરંબે વિનંતી કરતાં, પિનાકધારી વૃષભધ્વજએ,
લિંગરૂપોઽબ્રવીચ્છંભુર્નિરાકારો નિરામયઃ ૧૦.
લિંગરૂપે રહેલા શંભુ, જે નિરાકાર અને નિરામય છે, બોલ્યા.
હેરંબ શ્રૃણુ મે વાક્યં શ્રદ્ધયા પરયા યુતઃ ૧૦.
હેરંબ, મારી વાત શ્રદ્ધાથી સાંભળ.
સ્થિતિં કરોત્યહંકારઃ પ્રલયોત્પત્તિમેવ ચ ૧૦.
અહંકારથી જ સૃષ્ટિ, સ્થિતી અને પ્રલય થાય છે.
માયાવિરહિતં શાંતં દ્વૈતાદ્વૈતપરં સદા ૧૦.
જે માયાથી રહિત, શાંત અને હંમેશા દ્વૈત-અદ્વૈતથી પર છે,
યદિ ત્વં કેવલો હ્યાત્મા પરમાનન્દલક્ષણઃ ૧૦.
જો તું શુદ્ધ આત્મા છે, જે પરમ આનંદથી ભરપૂર છે,
નાનારૂપં કથં જાતં સુરાસુરવિલક્ષણમ્ ૧૦.
તો પછી દેવો અને અસુરોથી અલગ અનેક રૂપ કેમ ઉત્પન્ન થયા?
ભૂતગ્રામૈશ્ચતુર્ભિશ્ચ નાનાભેદૈઃ સમન્વિતૈઃ ૧૦.
ચાર જાતિના ભુતો, વિવિધ પ્રકારના ભેદ સાથે,
પરસ્પરવિરોધેન જ્ઞાનવાદેન મોહિતાઃ ૧૦.
પરસ્પર વિરુદ્ધતા અને જ્ઞાનની ચર્ચામાં તેઓ ભટકી ગયા છે.
જ્ઞાનનિષ્ઠાશ્ચ યે કેચિત્પરસ્પરવિરોધિનઃ ૧૦.
અને જેઓ જ્ઞાનમાં સ્થિર છે, પણ પરસ્પર વિરુદ્ધ છે,
અહં ગણશ્ચ કુત્રત્યાઃ ક્વ ચાયં વૃષભઃ પ્રભો ૧૦.
હે પ્રભુ, હું ક્યાં છું, આ ગણા ક્યાં છે અને આ વૃષભ ક્યાં છે?
કૃતાઃ સર્વે મહાભાગાઃ સાત્ત્વિકા રાજસાશ્ચ વૈ ૧૦.
સૌને સર્જાયા છે, હે મહાભાગ્યવંતો, સાત્વિક અને રાજસ પણ.
કાલશક્ત્યા ચ જાતાનિ રજઃસત્ત્વતમાંસિ ચ ૧૦.
કાળની શક્તિથી રાજસ, સાત્વિક અને તામસ ગુણો ઉત્પન્ન થયા છે.
પરિદૃશ્યમાનમેતચ્ચાનશ્વરં પરમાર્થતઃ ૧૦.
જે દેખાય છે તે નાશવંત છે, પણ પરમ સત્યમાં એવું નથી.