કેવલોદ્યમસંવીતા મમંથુઃ ક્ષીરસાગરમ્ ૯.
માત્ર પોતાના ઉત્સાહમાં તેઓ દુધના સમુદ્રને મથતા રહ્યા.
ત્રૈલોક્યદહને પ્રૌઢં પ્રાપ્તં હંતું દિવૌકસઃ ગ્રસિતું સર્વભૂતાનાં કાલકૂટં સમભ્યયાત્॥ ૯.
ત્રણે લોકમાં ભયંકર આગ ફેલાઈ રહી હતી, ત્યારે કાલકૂટ ઝેર દેવો અને બધા જીવોને નાશ કરવા માટે આગળ આવ્યું.
દૃષ્ટ્વા બૃહંતં સ્વકરસ્થમોજસા તં સર્પરાજં સહ પર્વતેન ૯.
પર્વત સાથે પોતાના હાથમાં શક્તિશાળી સર્પરાજને blazing power સાથે જોઈને—
તથૈવ સર્વ ઋષયો ભૃગ્વાદ્યાઃ શતશામ્યતિ ૯.
એ જ રીતે, ભૃગુથી શરૂ કરીને બધા ઋષિઓ, સૈંકડો સંખ્યામાં, પણ ત્યાં આવ્યા.
સત્યલોકં ગતાઃ સર્વે ભુગુણા નોદિતા ભૃશમ્ દેવા નાસ્ત્યત્ર સંદેહઃ સત્યં સત્યં વદામિ વઃ॥ ૯.
બધા સત્યલોકમાં ગયા છે; ભૃગુના ગુણો બહુ પ્રસિદ્ધ નથી થયા. દેવતાઓ, આમાં કોઈ શંકા નથી; હું તમને સાચું, સાચું કહું છું.
ભૃગુણોક્તં વચઃ શ્રુત્વા કાલકૂટવિષાર્દ્દિતાઃ ૯.
ભૃગુના બોલેલા શબ્દો સાંભળીને, કાલકૂટના ઝેરથી પીડાયેલા—
તદા જાજ્વલ્યમાનં વૈ કાલકૂટં પ્રભોજ્જવલમ્ તેષાં શપિતુમારેભે નારદેન નિવારિતઃ॥ ૯.
ત્યારે, કાલકૂટનું ઝેર જ્વાળાઓ સાથે ફાટી નીકળ્યું, અને ભગવાન તેમને શાપ આપવા તૈયાર થયા, પણ નારદે રોકી લીધા.
અકાર્યં કિં કૃતં દેવાઃ કસ્માત્ક્ષોભોયમુદ્યતઃ ૯.
દેવતાઓ, શું અયોગ્ય કામ થયું છે? આ ઉથલપાથલ કેમ ઊભી થઈ?
તતો દેવૈઃ પરિવૃતો વેદોપનિષદૈસ્તથા ૯.
પછી, દેવતાઓ અને વેદો-ઉપનિષદો સાથે ઘેરાયેલા—
તતશ્ચિંતાન્વિતા દેવા ઇદમૂચુઃ પરસ્પરમ્ ૯.
પછી, ચિંતામાં ડૂબેલા દેવતાઓએ એકબીજાને આ રીતે કહ્યું.
બ્રહ્માણં ચ પુરસ્કૃત્ય તદા દેવાસ્ત્વરાન્વિતાઃ ૯.
પછી, બ્રહ્માને આગળ રાખીને, દેવતાઓ ઉત્સુક થઈ—
બ્રહ્માદયશ્ચર્ષિગણાશ્ચ તદા પરેશં વિષ્ણું પુરાણપુરુષં પ્રભવિષ્ણુમીશમ્ ૯.
ત્યારે, બ્રહ્મા અને ઋષિઓના સમૂહે પરમેશ્વર, પ્રાચીન પુરુષ, શક્તિશાળી વિષ્ણુ પાસે ગયા.
તાવત્પ્રવૃદ્ધં સુમહત્કાલકૂટં સમભ્યયાત્ ૯.
એ સમયે, ખૂબ જ ઉગ્ર બનેલું કાલકૂટનું ઝેર નજીક આવ્યું.
કાલકૂટાગ્નિના દગ્ધો વિષ્ણુઃ સર્વગુહાશયઃ ૯.
કાલકૂટની આગથી, સર્વ ગુહાઓમાં વસતા વિષ્ણુ દાઝી ગયા.
વૈકુણ્ઠં ચ સુનીલં ચ સર્વલોકૈઃ સમાવૃતમ્ ૯.
વૈકુંઠ અને સુનીલ, બધા લોકોથી ઘેરાયેલા—
અષ્ટાવરણસંવીતં બ્રહ્માંડં બ્રહ્મણા સહ ૯.
આઠ આવરણોથી આવરાયેલ બ્રહ્માંડ, બ્રહ્મા સાથે—
નોભૂમિર્ન જલં ચાગ્નિર્ન વાયુર્ન નભસ્તદા શિવસ્ય કોપાત્સંજાતં તદા ભસ્માકુલં જગત્॥ ૯.
તે સમયે ન જમીન હતી, ન પાણી, ન અગ્નિ, ન પવન, ન આકાશ; શિવના ક્રોધથી જગત બેસમય થઈ ગયું.
યત્ત્વયા કથિતં બ્રહ્મન્બ્રહ્માંડં સચરાચરમ્ ૧૦.
હે બ્રાહ્મણ, તમે જે વર્ણન કર્યું — બ્રહ્માંડ, અને તેમાં ચાલતું-અચલ બધું—
બ્રહ્માંડાંતરતઃ કિં તુ રુદ્રં મન્યામહે વયમ્ ૧૦.
પણ બ્રહ્માંડની અંદર, અમે રુદ્રને સર્વોચ્ચ માનીએ છીએ.
ભસ્મીભૂતં રુદ્રકોપાત્કથં સૃષ્ટિઃ પ્રવર્તિતા ૧૦.
રુદ્રના ક્રોધથી બધું બેસમય થઈ ગયું ત્યારે, સર્જન કેવી રીતે શરૂ થયું?
અન્યે સુરા સુરાઃ કુત્ર ભસ્મીભૂતા લયં ગતાઃ ૧૦.
અન્ય દેવતાઓ અને દાનવો ક્યાં છે, જે બેસમય થઈને લય પામ્યા?
વ્યાસપ્રસાદાત્સકલં વેત્થ ત્વં નાપરો હિ તત્ ૧૦.
વ્યાસની કૃપાથી, તું બધું જાણે છે; ખરેખર, બીજું કોઈ એ રીતે જાણતું નથી.
ઇતિ પૃષ્ટસ્તદા સર્વૈર્મુનિભિર્ભાવિતાત્મભિઃ ૧૦.
તે સમયે બધા પવિત્ર મનવાળા ઋષિઓએ પૂછ્યું હતું.
યદા બ્રહ્માંડમધ્યસ્થા વ્યાપ્તા દેવા વિષાગ્નિના તદા વિજ્ઞાપિતઃ શંભુર્હેરંબેન મહાત્મના॥ ૧૦.
જ્યારે બ્રહ્માંડના મધ્યમાં રહેલા દેવો અગ્નિના ઝેરથી ઘેરાઈ ગયા, ત્યારે મહાન આત્માવાળા હેરંબે શંભુને જાણ કરી.
હે રુદ્ર હે મહાદેવ હે સ્થાણો હ જગત્પતે ૧૦.
હે રુદ્ર, હે મહાદેવ, હે સ્થાણુ, હે જગતના સ્વામી,
ભયેન મતિ મોહાત્ત્વાં નાર્ચ્ચયંતિ ચ મામપિ ૧૦.
ભય અને મનની ગૂંચવણથી, તેઓ તને અને મને પૂજતા નથી.
એવમભ્યર્થિતસ્તેન પિનાકી વૃષભધ્વજઃ ૧૦.
એ રીતે હેરંબે વિનંતી કરતાં, પિનાકધારી વૃષભધ્વજએ,
લિંગરૂપોઽબ્રવીચ્છંભુર્નિરાકારો નિરામયઃ ૧૦.
લિંગરૂપે રહેલા શંભુ, જે નિરાકાર અને નિરામય છે, બોલ્યા.
હેરંબ શ્રૃણુ મે વાક્યં શ્રદ્ધયા પરયા યુતઃ ૧૦.
હેરંબ, મારી વાત શ્રદ્ધાથી સાંભળ.
સ્થિતિં કરોત્યહંકારઃ પ્રલયોત્પત્તિમેવ ચ ૧૦.
અહંકારથી જ સૃષ્ટિ, સ્થિતી અને પ્રલય થાય છે.