ત્વમાગતોસિ દેવેંદ્ર કિમર્થં તન્ન વેદ્મયહમ્॥ ૯.
હે દેવોના રાજા, તમે અહીં આવ્યા છો—પણ હું જાણતો નથી કે કયા કામ માટે આવ્યા છો.
શક્રસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા હ્યશ્રુપૂર્ણાકુલેક્ષણઃ ૯.
શક્રે આ શબ્દો સાંભળ્યા, તો તેની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા અને તેનું ચહેરું ઉદાસ થઈ ગયું.
બલે ત્વં કિં ન જાનાસિ કાર્યાકાર્યવિચારણામ્ ૯.
બલિ, શું તને ખબર નથી કે શું કરવું અને શું ન કરવું, એ કેવી રીતે સમજવું?
શરણાગતં ચ વિપ્રં ચ રોગિણં વૃદ્ધમેવ ચ ૯.
જે શરણમાં આવે છે, બ્રાહ્મણ, બીમાર અને વૃદ્ધ—
શરણાગતશબ્દેન આગતસ્તવ સન્નિધૌ એવમુક્તો નારદેન તદા દૈત્યપતિઃ સ્વયમ્॥ ૯.
‘શરણમાં આવેલો’ એનો અર્થ એ છે કે તે તારી હાજરીમાં આવ્યો છે; એ સમયે નારદે દૈત્યપતિને આવું કહ્યું.
વિમૃશ્ય પરયા બુદ્ધ્યા કાર્યાકાર્યવિચારણામ્ લોકપાલૈઃ સમેતં ચ તથા સુરગણૈઃ સહ॥ ૯.
લોકપાલો અને દેવો સાથે મળીને, ઊંચી સમજથી શું કરવું અને શું ન કરવું એ વિચારવામાં આવ્યું.
પ્રત્યયાર્થં ચ સત્ત્વાનિ હ્યનેકાનિ વ્રતાનિ વૈ ૯.
વિશ્વાસ માટે ઘણા વ્રત અને ઉપવાસો રાખવામાં આવ્યા.
એવં સ સમયં કૃત્વા શક્રઃ સ્વાર્થપરાયણઃ ૯.
આ રીતે સંમતિ કરીને, શક્ર પોતાનો હિત શોધતો રહ્યો.
એવં નિવસતસ્તસ્ય સુતલેઽપિ શતક્રતોઃ સંસ્મૃત્ય વચનં વિષ્ણોર્વિમૃશ્ય ચ પુનઃપુનઃ॥ ૯.
શતક્રતુ સુતલમાં રહેતો હતો ત્યારે, તે વારંવાર વિષ્ણુના શબ્દો યાદ કરીને વિચારતો રહ્યો.
એકદા તુ સભામધ્ય આસીનો દેવરાટ્સ્વયમ્ ૯.
એક દિવસ, દેવોના રાજા પોતે સભામાં બેઠા હતા—
પ્રાપ્તવ્યાનિ ત્વયા વીર અસ્માકં ચ ત્વયા બલે ૯.
હે વીર, તારે જે મેળવવું છે અને અમને પણ તારી દ્વારા જે મળવું છે, એ—
ગતાનિ તત્ક્ષણાદેવ સાગરે પતિતાનિ વૈ ૯.
એ જ ક્ષણે, એ બધું સાગરમાં પડી ગયું અને ગુમ થઈ ગયું.
તેષાં ચોદ્ધરણે દૈત્ય રત્નાનામિહ સાગરાત્ ૯.
હે દૈત્ય, એ રત્નો સાગરમાંથી બહાર કાઢવા માટે—
બલિઃ પ્રવર્તિતસ્તેન શક્રેણ સુરસૂદનઃ ૯.
શક્રે, દેવોને હરાવનાર, બલિને એ કામ માટે તૈયાર કર્યો.
તદા નભોગતા વાણી મેઘગંભીરનિઃસ્વના ૯.
પછી આકાશમાંથી વાણી ઉઠી, જે મેઘની ગુંજ જેવી ગાઢ હતી.
ભવતાં બલવૃદ્ધિશ્ચ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ॥ ૯.
તમારા બધાના બળમાં ચોક્કસ વધારો થશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
મંદરં ચૈવ મંથાનં રજ્જું કુરુત વાસુકિમ્ ૯.
મંદર પર્વતને મથાણ બનાવો અને વાસુકીને દોર તરીકે વાપરો.
નભોગતાં ચ તાં વાણીં નિશમ્યાથ તદાઃસુરાઃ ૯.
પછી, આકાશમાંથી આવેલી એ વાણી સાંભળીને, દેવોએ—
પાતાલાન્નિર્ગતાઃ સર્વે તદા તેઽથ સુરાસુરાઃ ૯.
પાતાળમાંથી બધા દેવો અને દાનવો બહાર આવ્યા.
દૈત્યાશ્ચ કોટિસંખ્યાકાસ્તથા દેવા ન સંશયઃ ૯.
દૈત્યોની સંખ્યા કરોડોમાં હતી, અને દેવોની પણ, એમાં કોઈ શંકા નથી.
સરત્નં વર્તુલાકારં સ્થૂલં ચૈવ મહાપ્રભમ્ ૯.
ત્યાં એક મોટો, ગોળ આકારનો, રત્નોથી શોભિત અને તેજસ્વી પર્વત હતો.
ચંદનૈઃ પારિજાતૈશ્ચ નાગપુન્નાગચંપકૈઃ ૯.
તે ચંદન, પારિજાત, નાગ, પુન્નાગ અને ચંપક વૃક્ષોથી સજ્જ હતો.
મહાશૈલં દૃષ્ટ્વા તે સુરસત્તમાઃ ૯.
મોટો પર્વત જોઈને, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ લોકોએ
અદ્રે સુરા વયં સર્વે વિજ્ઞપ્તુમિહ ચાગતાઃ ૯.
'પર્વત, અમે બધા દેવો અહીં વિનંતી કરવા આવ્યા છીએ.' એમ કહ્યું.
એવમુક્તસ્તદા શૈલો દવૈર્દૈત્યૈઃ સ મંદરઃ ૯.
દેવો અને દૈત્યોએ આમ કહ્યું ત્યારે, એ મંદર પર્વતે જવાબ આપ્યો.
તેન રૂપેણ રૂપી સ પર્વતો મંદરાચલઃ ૯.
મંદર પર્વત એ જ રૂપ ધારણ કરીને દેખાયો.
તદા બલિરુવાચેદં પ્રસ્તાવસદૃશં વચઃ ૯.
પછી બલીએ પ્રસંગ અનુસાર શબ્દો કહ્યા.
અસ્માભિઃ સહ કાર્યાર્થે ભવ ત્વં મંદરાચલ ૯.
'મંદર પર્વત, આ કાર્યમાં અમારો સાથ આપ.'
તથેતિ મત્વા તદ્વાક્યં દેવાનાં કાર્યસિદ્ધયે ૯.
દેવોની ઇચ્છા પૂરી કરવા માટે, એ વાત સ્વીકારી.
છેદિતૌ ચ ત્વયા પક્ષૌ વજ્રેણ શતપર્વણા ૯.
'તારા પાંખો શતપર્વ વજ્રથી કાપી નાખવામાં આવ્યા હતા.'