અહં હિ માનુષો ભૂત્વા હ્યજ્ઞાનેન સમાવૃતઃ બ્રહ્મવિદ્યાસહાયોસ્મિ ભવતાં કાર્યસિદ્ધયે॥ ૮.
હું માનવ રૂપે જન્મીશ, અજ્ઞાનથી આવરી લેવાયેલો; બ્રહ્મવિદ્યાની મદદથી તમારો કાર્ય પૂર્ણ કરીશ.
જનકસ્ય ગૃહે સાક્ષાદ્બ્રહ્મવિદ્યા જનિષ્યતિ ૮.
જનકના ઘરમાં બ્રહ્મવિદ્યા સ્વરૂપે જન્મ લેશે.
તપસા મહતા યુક્તો બ્રહ્મવિદ્યાં યદેચ્છતિ ૮.
જે મહાન તપ સાથે બ્રહ્મવિદ્યા મેળવવા ઇચ્છે છે—
એવં સંભાષ્ય ભગવાન્વિષ્ણુઃ પરમમઙ્ગલઃ ૮.
આ રીતે બોલ્યા પછી, ભગવાન વિષ્ણુ, સર્વોત્તમ શુભતા ધરાવનાર,
તથા બ્રહ્માંશસંભૂતો જામ્બવાન્નૃક્ષકુઞ્જરઃ ૮.
તે જ રીતે, બ્રહ્માના અંશથી જાંબવાન, રીંછ રાજા, જન્મ્યા.
યો વૈ ચૈકાદશો રુદ્રો હનૂમાન્સ મહાકપિઃ ૮.
અને હનુમાન, મહાકપિ, એ અગિયારમો રુદ્ર છે.
મૈંદાદયોઽથ કપયસ્તે સર્વે સુરસત્તમાઃ ૮.
પછી માઇંદ અને અન્ય વાનરો, બધા શ્રેષ્ઠ દેવો છે.
તથૈવ વિષ્ણુરુત્પન્નઃ કૌશલ્યાનંદવર્દ્ધનઃ ૮.
તે જ રીતે, વિષ્ણુ કૌશલ્યાના આનંદને વધારવા માટે જન્મ્યા.
શેષોપિ ભક્ત્યા વિષ્ણોશ્ચ તપસાઽવાતરદ્ભુવિ॥ ૮.
શેષ પણ ભગવાન વિષ્ણુની ભક્તિ અને તપથી પૃથ્વી પર અવતર્યા હતા.
દોર્દણ્ડાવપિ વિષ્ણોશ્ચ અવતીર્ણૌ પ્રતાપિનૌ ૮.
વિષ્ણુના શક્તિશાળી બાહુઓ પણ તેજથી ભરપૂર થઈ પૃથ્વી પર અવતર્યા હતા.
મિથિલાધિપતેઃ કન્યા યા ઉક્તા બ્રહ્મવાદિભિઃ સીતા જાતા લાંગલસ્ય ઇયં ભૂમિવિકર્ષણાત્॥ ૮.
મિથિલાના રાજાની દીકરી, જેમને બ્રહ્મજ્ઞાની લોકોએ વર્ણવી છે, તે સીતાનું જન્મ હલના રેખામાંથી, ભૂમિની ખેડમાંથી થયો હતો.
તસ્માત્સીતેતિ વિખ્યાતા વિદ્યા સાન્વીક્ષિકી તદા ૮.
એથી એનું નામ સીતા પ્રખ્યાત થયું, અને એ જ વિદ્યા ત્યારે અનુસંધાન તરીકે ઓળખાતી હતી.
જનકસ્ય કુલે જાતા વિશ્રુતા જનકાત્મજા ૮.
જનકના કુળમાં જન્મેલી, એ જનકની પુત્રી તરીકે પ્રસિદ્ધ થઈ.
સા દત્તા જનકેનૈવ વિષ્ણવે પરમાત્મને॥ ૮.
એ સીતાને જનકે પોતે ભગવાન વિષ્ણુ, પરમાત્માને અર્પણ કરી.
તયાથ વિદ્યયા સાર્દ્ધં દેવદેવો જગત્પતિઃ ૮.
પછી, એ વિદ્યા અને સીતા સાથે, દેવોના દેવ, જગતના સ્વામી—
રાવણં જેતુકામો વૈ રામો રાજીવલોચનઃ ૮.
રામ, કમળ જેવી આંખો ધરાવતા, રાવણને જીતવા ઇચ્છતા—
શેષાવતારોઽપિ મહાંસ્તપઃ પરમદુષ્કરમ્ ૮.
શેષના અવતારે પણ મહાન અને અત્યંત કઠિન તપ કર્યું.
શત્રુઘ્નો ભરતશ્ચૈવ તેપતુઃ પરમં તપઃ॥ ૮.
શત્રુઘ્ન અને ભરત બંનેએ પણ શ્રેષ્ઠ તપસ્યા કરી.
તતોઽસૌ તપસા યુક્તઃ સાર્દ્ધં તૈર્દેવતાગણૈઃ વિષ્ણુના ઘાતિતઃ શસ્ત્રૈઃ શિવસારૂપ્યમાપ્તવાન્॥ ૮.
પછી, તપથી સજ્જ, એ દેવતાઓ સાથે, વિષ્ણુએ શસ્ત્રોથી તેને મારેા અને શિવ સમાન રૂપ પ્રાપ્ત કર્યો.
સગમઃ સ પુનઃ સદ્યો બંધુભિઃ સહ સુવ્રતાઃ॥ ૮.
પછી એ પોતાના સગા-સંબંધીઓ સાથે ફરીથી, સદાચારથી, તરત જ ચાલ્યા ગયા.
શિવપ્રસાદાત્સકલં દ્વૈતાદ્વૈતમવાપ હ તત્સર્વં પ્રાપ્નુવંતીહ શિવાર્ચનરતા નરાઃ॥ ૮.
શિવની કૃપાથી, એણે સર્વ દ્વૈત અને અદ્વૈત પ્રાપ્ત કર્યું; અહીં જે લોકો શિવની પૂજામાં તત્પર રહે છે, તેઓ પણ એ બધું પામે છે.
યેઽર્ચયંતિ શિવં નિત્યં લિંગરૂપિણમેવ ચ તં શિવં પ્રાપ્નુવંત્યેવ સર્વદુઃખોપનાશનમ્॥ ૮.
જે લોકો શિવની, લિંગરૂપમાં પણ, હંમેશા પૂજા કરે છે, તેઓ ખરેખર શિવને, સર્વ દુઃખ દૂર કરનારને, પ્રાપ્ત કરે છે.
પશવોઽપિ પરં યાતાઃ કિં પુનર્માનુષાદયઃ॥ ૮.
પશુઓએ પણ પરમ પદ પ્રાપ્ત કર્યું છે; તો માનવ અને અન્ય લોકો તો કેટલાં વધુ પામે છે!
યે દ્વિજા બ્રહ્મચર્યેણ તપઃ પરમમાસ્થિતાઃ ૮.
જે દ્વિજ લોકો બ્રહ્મચર્યથી શ્રેષ્ઠ તપસ્યા કરે છે—
જ્યોતિષ્ટોમો વાજપેયો હ્યતિરાત્રાદયો હ્યમી ૮.
જ્યોતિષ્ઠોમ, વાજપેય અને આતિરાત્ર વગેરે યજ્ઞો—
તત્ર સ્વર્ગસુખં ભુક્ત્વા પુણ્યક્ષયકરં મહત્ ૮.
ત્યાં સ્વર્ગના સુખનો આનંદ માણી, જે પુણ્યને ક્ષય કરે છે, એ મહાન ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
પતિતાનાં ચ સંસારે દૈવાદ્બુદ્ધિઃ પ્રજાયતે ૮.
સંસારમાં પડેલા લોકોમાં કismetથી સમજણ જાગે છે.
યથા સત્ત્વં સંભવતિ સત્ત્વયુક્તભવં નરાઃ ૮.
જેવું મન હોય, એ પ્રમાણે લોકો પણ એ જ ગુણથી ભરાય છે.
એવં સંસારચક્રેઽસ્મિન્ભ્રમિતા બહવો જનાઃ ૮.
આ સંસારના ચક્રમાં અનેક લોકો ફરતા રહે છે.
શિવધ્યાનપરાણાં ચ નરાણાં યતચેતસામ્ ૮.
પરંતુ શિવનું ધ્યાન કરતા અને મન સંયમ રાખતા લોકો માટે,