રાવણસ્ય વચઃ શ્રુત્વા હ્યવોચં ત્વરિતોઽપ્યહમ્ ૮.
રાવણના શબ્દો સાંભળીને હું ત્વરિત જવાબ આપ્યો.
ઉભયોઃ સમનાં જ્ઞાત્વા વૃથા જલ્પસિ દુર્મતે ૮.
બન્નેની સમાનતા જાણીને, તું વ્યર્થ બોલે છે, દુર્વિચારવાળા.
યથા ભવદ્ભિઃ પૃષ્ટોઽહં વદનાર્થે મહાત્મભિઃ શિવેન દત્તં સાલૂપ્યં ન ગૃહીતં મયા તદા॥ ૮.
મહાન આત્માઓ, તમે મને પૂછ્યું ત્યારે, શિવે આપેલું નજીકપણું મેં એ સમયે સ્વીકાર્યું નહોતું.
યાચિતં ચ મયા શંભોર્વદનં વાનરસ્ય ચ ૮.
મેં શંભુ પાસે વાનરનું મુખ પણ માંગ્યું હતું.
નિરાભિમાનિનો યે ચ નિર્દભા નિષ્પરિગ્રહાઃ ૮.
જે લોકો અભિમાનથી મુક્ત, શુદ્ધ અને નિર્લોભ છે—
તથાવદન્મયા સાર્દ્ધં રાવણસ્તપસો બલાત્ ૮.
એ રીતે રાવણે તપસ્યાના બળથી મારી સાથે બોલ્યા.
ઉપહાસકરં વાક્યં પૌલસ્ત્યસ્ય તદા સુરાઃ ૮.
ત્યારે દેવોએ પૌલસ્ત્ય વંશના શબ્દોને ઉપહાસરૂપ માન્યા.
ઈદૃશાન્યેવ વક્ત્રાણિ યેષાં વૈ સંભવંતિ હિ માં પુરસ્કૃત્ય સહસા હનિષ્યતિ ન સંશયઃ॥ ૮.
આવી ચહેરાઓ સાચે જ થાય છે; મને આગળ રાખીને, તે અચાનક તેમને અવશ્ય મારશે.
એવં શપ્તો મયા બ્રહ્મન્રાવણો લોકરાવણઃ ૮.
એ રીતે, બ્રાહ્મણ, લોકમાં ભય પેદા કરનાર રાવણને મેં શાપ આપ્યો.
પીઠિકારૂપસંસ્થેન વિના તેન સુરોત્તમાઃ ૮.
જે પીઠિકા રૂપે બેઠો હતો, તેના વિના ઉત્તમ દેવો—
દેવદેવો મહાદેવો વિષ્ણુરૂપી મહેશ્વરઃ ૮.
દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, મહાદેવ, મહેશ્વર, એ વિષ્ણુરૂપે પ્રગટ થયેલા છે.
અહં હિ સર્વદેવાનાં પુરોવર્તી ભવામ્યતઃ વૈકુંઠમાગતા ગીર્ભિર્વિષ્ણું સ્તોતું પ્રચક્રિરે॥ ૮.
હું બધા દેવોના આગળ ઊભો છું; તેથી વૈકુંઠમાંથી આવેલા લોકોએ વિષ્ણુની સ્તુતિ કરવાનું શરૂ કર્યું.
નમો ભગવતે તુભ્યં દેવદેવ જગત્પતે ૮.
હે ભગવાન, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, જગતના સ્વામી, તમને નમસ્કાર છે.
એતલ્લિંગં ત્વયા વિષ્ણો ધૃતં વૈ પિણ્ડિરૂપિણા ૮.
હે વિષ્ણુ, આ લિંગ તમે પિંડરૂપે ધારણ કર્યું છે.
તથા કમઠરૂપેણ ધૃતો વૈ મંદરાચલઃ ૮.
તે જ રીતે, કાચબાની રૂપમાં તમે મંદર પર્વતને ધારણ કર્યો હતો.
હિરણ્યકશિપુર્દૈત્યો હતો નૃહરિરૂપિણા ૮.
હિરણ્યકશિપુ નામના દૈત્યને તમે નરસિંહ રૂપે સંહાર કર્યો.
ભૃગૂણામન્વયે ભૂત્વા કૃતવીર્યાત્મજો હતઃ ૮.
ભૃગુના વંશમાં જન્મી, કૃતવીર્યના પુત્રનો પણ સંહાર થયો.
રાવમસ્ય ભયાદસ્માત્ત્રાતું ભૂયોર્હસિ ત્વરમ્॥ ૮.
રાવણના ભયથી પૃથ્વીનું રક્ષણ કરવા માટે તમે જલદી અવતરી જવું જોઈએ.
એવં સંપ્રાર્થિતો દેવૈર્ભગવાન્ભૂતભાવનઃ ૮.
આ રીતે દેવોએ વિનંતી કરતાં, ભગવાન, ભૂતોના સર્જનહાર,
હે દેવાઃ શ્રૂયતાં વાક્યં પ્રસ્તાવસદૃશં મહત્ અવતારાન્પ્રકુર્વન્તુ વાનરીં તનુમાશ્રિતાઃ॥ ૮.
હે દેવો, આ પ્રસંગને યોગ્ય એવા мои શબ્દો સાંભળો; બધા વાનર રૂપે અવતાર લો.
અહં હિ માનુષો ભૂત્વા હ્યજ્ઞાનેન સમાવૃતઃ બ્રહ્મવિદ્યાસહાયોસ્મિ ભવતાં કાર્યસિદ્ધયે॥ ૮.
હું માનવ રૂપે જન્મીશ, અજ્ઞાનથી આવરી લેવાયેલો; બ્રહ્મવિદ્યાની મદદથી તમારો કાર્ય પૂર્ણ કરીશ.
જનકસ્ય ગૃહે સાક્ષાદ્બ્રહ્મવિદ્યા જનિષ્યતિ ૮.
જનકના ઘરમાં બ્રહ્મવિદ્યા સ્વરૂપે જન્મ લેશે.
તપસા મહતા યુક્તો બ્રહ્મવિદ્યાં યદેચ્છતિ ૮.
જે મહાન તપ સાથે બ્રહ્મવિદ્યા મેળવવા ઇચ્છે છે—
એવં સંભાષ્ય ભગવાન્વિષ્ણુઃ પરમમઙ્ગલઃ ૮.
આ રીતે બોલ્યા પછી, ભગવાન વિષ્ણુ, સર્વોત્તમ શુભતા ધરાવનાર,
તથા બ્રહ્માંશસંભૂતો જામ્બવાન્નૃક્ષકુઞ્જરઃ ૮.
તે જ રીતે, બ્રહ્માના અંશથી જાંબવાન, રીંછ રાજા, જન્મ્યા.
યો વૈ ચૈકાદશો રુદ્રો હનૂમાન્સ મહાકપિઃ ૮.
અને હનુમાન, મહાકપિ, એ અગિયારમો રુદ્ર છે.
મૈંદાદયોઽથ કપયસ્તે સર્વે સુરસત્તમાઃ ૮.
પછી માઇંદ અને અન્ય વાનરો, બધા શ્રેષ્ઠ દેવો છે.
તથૈવ વિષ્ણુરુત્પન્નઃ કૌશલ્યાનંદવર્દ્ધનઃ ૮.
તે જ રીતે, વિષ્ણુ કૌશલ્યાના આનંદને વધારવા માટે જન્મ્યા.
શેષોપિ ભક્ત્યા વિષ્ણોશ્ચ તપસાઽવાતરદ્ભુવિ॥ ૮.
શેષ પણ ભગવાન વિષ્ણુની ભક્તિ અને તપથી પૃથ્વી પર અવતર્યા હતા.
દોર્દણ્ડાવપિ વિષ્ણોશ્ચ અવતીર્ણૌ પ્રતાપિનૌ ૮.
વિષ્ણુના શક્તિશાળી બાહુઓ પણ તેજથી ભરપૂર થઈ પૃથ્વી પર અવતર્યા હતા.