યાવદ્ભાવા હ્યનેકાશ્ચ ઇંદ્રિયાર્થાસ્તથૈવ ચ ૮.
જ્યાં સુધી અનેક ભાવ અને ઇન્દ્રિયોના વિષય રહે છે.
જિતેંદ્રિયાણાં શાંતાનાં તન્નિષ્ઠાનાં મહાત્મનામ્ ૮.
જે લોકોએ ઇન્દ્રિયોને જીત્યા છે, શાંતિમાં સ્થિર છે, અને એમાં નિષ્ઠા ધરાવે છે, એવા મહાન આત્માઓ માટે.
તદા બ્રહ્માદયો દેવા ઋષયશ્ચ વિપશ્ચિતઃ તત્સર્વં કથયાન્યં ચ રાવણસ્ય તપોબલમ્॥ ૮.
ત્યારે બ્રહ્મા અને બીજા દેવો, તેમજ જ્ઞાની ઋષિઓએ રાવણના તપસ્યાના અસાધારણ બળ સહિત બધું વર્ણન કર્યું.
કુબેરોઽધિકૃતસ્તેન શંકરેણ મહાત્મના ૮.
મહાન આત્મા શંકરે કુબેરને નિયુક્ત કર્યો હતો.
આગચ્છત્ત્વરયા યુક્તઃ સમારુહ્ય સ્વવાહનમ્ ૮.
તે પોતાના વાહન પર ચઢીને ઝડપથી આવી ગયો.
ત્વયા દૃષ્ટોઽથ વાત્રાસૌ કથ્યતામવિલંબિતમ્ ૮.
જો તું અહીં તેને જોયો હોય, તો વિલંબ કર્યા વિના કહો.
તદોવાચ મહાતેજા રાવણો લોકરાવણઃ ૮.
પછી લોકમાં પ્રસિદ્ધ અને તેજસ્વી રાવણે બોલ્યા.
શિક્ષાપયિતુમારબ્ધો મૈવં કાર્યમિતિ પ્રભો તથા ત્વં ભવ રે મૂઢ મા મૂઢત્વમુપાર્જય॥ ૮.
શિક્ષણ આપવા માટે શરૂ કર્યું, 'પ્રભુ, આવું કામ ન કરો. સમજદાર બનો, મૂર્ખાઈ ન મેળવો.'
અહં મૂઢઃ કૃતસ્તેન કુબેરેણ મહાત્મના ૮.
મહાન આત્મા કુબેર દ્વારા હું મૂર્ખ બનાવાયો હતો.
કુબેરઃ સ હિ નંદિન્કિમાગતસ્તવ મંદિરમ્ ૮.
નંદી, શું કુબેર ખરેખર તારા મંદિરે આવ્યો છે?
રાવણસ્ય વચઃ શ્રુત્વા હ્યવોચં ત્વરિતોઽપ્યહમ્ ૮.
રાવણના શબ્દો સાંભળીને હું ત્વરિત જવાબ આપ્યો.
ઉભયોઃ સમનાં જ્ઞાત્વા વૃથા જલ્પસિ દુર્મતે ૮.
બન્નેની સમાનતા જાણીને, તું વ્યર્થ બોલે છે, દુર્વિચારવાળા.
યથા ભવદ્ભિઃ પૃષ્ટોઽહં વદનાર્થે મહાત્મભિઃ શિવેન દત્તં સાલૂપ્યં ન ગૃહીતં મયા તદા॥ ૮.
મહાન આત્માઓ, તમે મને પૂછ્યું ત્યારે, શિવે આપેલું નજીકપણું મેં એ સમયે સ્વીકાર્યું નહોતું.
યાચિતં ચ મયા શંભોર્વદનં વાનરસ્ય ચ ૮.
મેં શંભુ પાસે વાનરનું મુખ પણ માંગ્યું હતું.
નિરાભિમાનિનો યે ચ નિર્દભા નિષ્પરિગ્રહાઃ ૮.
જે લોકો અભિમાનથી મુક્ત, શુદ્ધ અને નિર્લોભ છે—
તથાવદન્મયા સાર્દ્ધં રાવણસ્તપસો બલાત્ ૮.
એ રીતે રાવણે તપસ્યાના બળથી મારી સાથે બોલ્યા.
ઉપહાસકરં વાક્યં પૌલસ્ત્યસ્ય તદા સુરાઃ ૮.
ત્યારે દેવોએ પૌલસ્ત્ય વંશના શબ્દોને ઉપહાસરૂપ માન્યા.
ઈદૃશાન્યેવ વક્ત્રાણિ યેષાં વૈ સંભવંતિ હિ માં પુરસ્કૃત્ય સહસા હનિષ્યતિ ન સંશયઃ॥ ૮.
આવી ચહેરાઓ સાચે જ થાય છે; મને આગળ રાખીને, તે અચાનક તેમને અવશ્ય મારશે.
એવં શપ્તો મયા બ્રહ્મન્રાવણો લોકરાવણઃ ૮.
એ રીતે, બ્રાહ્મણ, લોકમાં ભય પેદા કરનાર રાવણને મેં શાપ આપ્યો.
પીઠિકારૂપસંસ્થેન વિના તેન સુરોત્તમાઃ ૮.
જે પીઠિકા રૂપે બેઠો હતો, તેના વિના ઉત્તમ દેવો—
દેવદેવો મહાદેવો વિષ્ણુરૂપી મહેશ્વરઃ ૮.
દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, મહાદેવ, મહેશ્વર, એ વિષ્ણુરૂપે પ્રગટ થયેલા છે.
અહં હિ સર્વદેવાનાં પુરોવર્તી ભવામ્યતઃ વૈકુંઠમાગતા ગીર્ભિર્વિષ્ણું સ્તોતું પ્રચક્રિરે॥ ૮.
હું બધા દેવોના આગળ ઊભો છું; તેથી વૈકુંઠમાંથી આવેલા લોકોએ વિષ્ણુની સ્તુતિ કરવાનું શરૂ કર્યું.
નમો ભગવતે તુભ્યં દેવદેવ જગત્પતે ૮.
હે ભગવાન, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, જગતના સ્વામી, તમને નમસ્કાર છે.
એતલ્લિંગં ત્વયા વિષ્ણો ધૃતં વૈ પિણ્ડિરૂપિણા ૮.
હે વિષ્ણુ, આ લિંગ તમે પિંડરૂપે ધારણ કર્યું છે.
તથા કમઠરૂપેણ ધૃતો વૈ મંદરાચલઃ ૮.
તે જ રીતે, કાચબાની રૂપમાં તમે મંદર પર્વતને ધારણ કર્યો હતો.
હિરણ્યકશિપુર્દૈત્યો હતો નૃહરિરૂપિણા ૮.
હિરણ્યકશિપુ નામના દૈત્યને તમે નરસિંહ રૂપે સંહાર કર્યો.
ભૃગૂણામન્વયે ભૂત્વા કૃતવીર્યાત્મજો હતઃ ૮.
ભૃગુના વંશમાં જન્મી, કૃતવીર્યના પુત્રનો પણ સંહાર થયો.
રાવમસ્ય ભયાદસ્માત્ત્રાતું ભૂયોર્હસિ ત્વરમ્॥ ૮.
રાવણના ભયથી પૃથ્વીનું રક્ષણ કરવા માટે તમે જલદી અવતરી જવું જોઈએ.
એવં સંપ્રાર્થિતો દેવૈર્ભગવાન્ભૂતભાવનઃ ૮.
આ રીતે દેવોએ વિનંતી કરતાં, ભગવાન, ભૂતોના સર્જનહાર,
હે દેવાઃ શ્રૂયતાં વાક્યં પ્રસ્તાવસદૃશં મહત્ અવતારાન્પ્રકુર્વન્તુ વાનરીં તનુમાશ્રિતાઃ॥ ૮.
હે દેવો, આ પ્રસંગને યોગ્ય એવા мои શબ્દો સાંભળો; બધા વાનર રૂપે અવતાર લો.