કથયામિ પુરાવૃત્તમિતિહાસં પુરાતનમ્ ૫.
હું હવે એક પ્રાચીન વાર્તા, જૂના સમયની કથા કહું છું.
શિવધ્યાનપરો ભૂત્વા શિવપૂજાં ચકાર સઃ ૫.
એ શિવના ધ્યાનમાં લીન થઈ, શિવની પૂજા કરતો હતો.
ઉષસ્યુષસિ ચોત્થાય પ્રત્યહં શિવવલ્લભઃ ૫.
દરરોજ વહેલી સવાર ઉઠીને, એ શિવપ્રિય પુરુષ—
લિંગં પંચામૃતેનૈવ યથોક્તેનાભ્યષેચયત્ ૫.
એણે શાસ્ત્રોક્ત રીતે, પાંચ અમૃતોથી લિંગને અભિષેક કર્યો.
યથાશાસ્ત્રેણ વિધિના લિંગાર્ચનપરોઽભવત્ ૫.
શાસ્ત્ર પ્રમાણે વિધિપૂર્વક, એ લિંગની આરાધનામાં તત્પર રહ્યો.
મુક્તાફલૈરિંદ્રનીલૈર્ગોમેદૈશ્ચ નિરંતરમ્ ૫.
મોતી, નીલમ અને ગોમેદથી સતત—
એવં નંદી મહાભાગો બહૂન્યબ્દાનિ ચાર્ચ્ચયત્ ૫.
આ રીતે, મહાભાગ્યશાળી નંદીએ ઘણા વર્ષો સુધી આરાધના કરી.
એકદા મૃગયાસક્તઃ કિરાતો ભૂતહિંસકઃ ૫.
એક વખત, એક શિકારી શિકારમાં મગ્ન અને જીવહિંસા કરતો હતો—
પાપી પાપસમાચારો વિચરન્ગિરિકંદરે ૫.
પાપી અને દુષ્કર્મો કરતો એ શિકારી પર્વતની ગુફાઓમાં ફરતો હતો.
એવં વિચરમાણોઽસૌ કિરાતો ભૂતહિંસકઃ ૫.
આ રીતે ફરતો એ જીવહિંસક શિકારી—
ઉદકં વીક્ષમાણોઽસૌ તૃષયા પીડિતો ભૃશમ્ ૫.
એ પાણી શોધતો હતો અને ભારે તરસથી પીડાતો હતો.
તીરે સંસ્થાપ્ય દુષ્ટાત્મા તત્સર્વં મૃગયાદિકમ્ ૫.
કિનારે એ દુષ્ટ મનવાળો માણસ પોતાનું બધું શિકારનું સામાન મૂકી દીધું.
શિવાલયં દદર્શાગ્રે અનેકાશ્ચર્યમંડિતમ્ ૫.
આગળ તેણે અનેક અદ્ભુતોથી શોભાયમાન એવા શિવમંદિરને જોયું.
તથા લિંગં સમાલક્ષ્ય યદા પૂજાં સમાહરત્ ૫.
પછી તેણે ત્યાંનું લિંગ જોઈને પૂજા માટે સામગ્રી એકઠી કરી.
સ્નપનં તસ્ય લિંગસ્ય કૃતં ગંડૂષવારિણા ૫.
તેણે પોતાના મોઢામાંથી પાણી લઇને લિંગને સ્નાન કરાવ્યું.
દ્વિતીયેન કરેઁણૈવ મૃગમાંસં સમર્પયત્ ૫.
બીજા હાથથી તેણે હરણનું માંસ અર્પણ કર્યું.
અદ્યપ્રભૃતિ પૂજાં વૈ કરિષ્યામિ પ્રયત્નતઃ ૫.
આજે પછી હું શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજા કરતો રહીશ.
એવં નૈયમિકો ભૂત્વા કિરાતો ગૃહમાગતઃ ૫.
આ રીતે નિયમિત બન્યા પછી કિરાટ પોતાના ઘરે પરત ફર્યો.
ચિંતાયુક્તોઽભવન્નંદી જાતં કિં છિદ્રમદ્ય મે ઉપસ્થિતાનિ તાન્યેવ મમ ભાગ્યવિપર્યયાત્॥ ૫.
નંદી ચિંતિત થયો: આજે મારે કયું દોષ થયું? મારા ભાગ્ય પલટાતા એ જ અવરોધો ફરી આવ્યા છે.
એવં વિમૃશ્ય સુચિરં પ્રક્ષાલ્ય શિવમંદિરમ્ ૫.
આવી રીતે ઘણો સમય વિચારીને તેણે શિવમંદિર સારી રીતે સાફ કર્યું.
તતો નંદિનમાગત્ય પુરોધા ગતમાનસમ્ ૫.
પછી નંદી ત્યાં આવ્યો અને ધ્યાન વિખેરાયેલા પુરોહિત પાસે ગયો.
પુરોહિતં પ્રતિ તદા નન્દી વચનમબ્રવીત્॥ ૫.
ત્યારે નંદીએ પુરોહિતને આ રીતે કહ્યું.
અદ્ય દૃષ્ટં મયા વિપ્ર અમેધ્યં શિવસંનિધૌ ૫.
આજે, બ્રાહ્મણ, મેં શિવજીની હાજરીમાં અશુદ્ધ વસ્તુ જોઈ છે.
તતઃ પુરોધા વચનં નન્દિનં ચાબ્રવીત્તદા સોઽપિ મૂઢો ન સંદેહઃ કાર્યાકાર્યેષુ મંદધીઃ॥ ૫.
પછી પુરોહિતે નંદીને કહ્યું: એ પણ મૂર્ખ છે; શું કરવું અને શું નહીં, એમાં તેનું મન સ્પષ્ટ નથી.
તસ્માચ્ચિંતા ન કર્તવ્યા ત્વયા અણુરપિ પ્રભો ૫.
માટે, પ્રભુ, તું જરા પણ ચિંતા કરવી નહીં.
નિરીક્ષણાર્થં દુષ્ટસ્ય તત્કાર્યં વિદધામ્યહમ્ ૫.
દોષી કોણ છે એ જાણવા માટે હું પોતે એ કામ કરીશ.
આસ્થિતઃ સ્વગૃહે નક્તં દૂયમાનેન ચેતસા ૫.
તે રાતે પોતાના ઘરે મનમાં ઉલઝણ સાથે રહ્યો.
ગતઃ શિવાલયં નન્દી સમં તેન મહાત્મના ૫.
નંદી એ મહાન આત્મા સાથે શિવમંદિર ગયો.
સમ્યક્પ્રપૂજનં કૃત્વા નાનારત્નપરિચ્છદમ્ ૫.
તેણે વિવિધ રત્નોથી શોભિત કરીને યોગ્ય રીતે પૂજા કરી.
અનેકસ્તુતિભિઃ સ્તુત્વા ગિરીશં બ્રાહ્મણૈઃ સહ ૫.
બ્રાહ્મણો સાથે મળીને તેણે અનેક સ્તુતિઓથી ગિરિશને વંદન કર્યું.