સ્વયં પરિદધુશ્ચાન્યે દુકૂલાનિ મુદા યુતાઃ
બીજાઓ આનંદથી પોતે જ સુંદર વસ્ત્રો પહેરી રહ્યા.
એકેન ચ ભગો દેવઃ પશ્યંશ્ચક્રે વિલોચનઃ
અને ભગવાન ભાગાએ એક આંખથી બધું જોયું.
યજ્ઞઃ પલાયિતો દૃષ્ટઃ કેનચિન્મૃગરૂપધૃક્
કોઈએ યજ્ઞને હરણનું રૂપ લઈને ભાગતો જોયો.
એકઃ સરસ્વતીં યાંતીં દૃષ્ટ્વા નિર્નાસિકાં વ્યધાત્
કોઈએ સરસ્વતીને જતી જોઈ અને તેની નાક કાપી નાખી.
અર્યમ્ણો બાહુયુગલં તથોત્પાટિતવાન્પરઃ
બીજાએ અર્યમાનોના બે હાથ ઉખાડી નાખ્યા.
ચિચ્છેદ વાયોર્વૃષણં પાર્ષદોન્યઃ પ્રતાપવાન્
બીજાએ, પોતાની શક્તિથી, વાયુના વૃષણ કાપી નાખ્યા.
યત્ર ધર્મે મહેશો ન પ્રથમં પરિપૂજ્યતે
જ્યાં ધર્મમાં મહેશને પ્રથમ પૂજવામાં આવતો નથી—
અનીશ્વરં હવિર્ભુક્તં ત્વયેત્યા તાડયત્પદા
'તારા દ્વારા, જે ભગવાન નથી, તેણે હવનનો ભાગ ખાધો છે,' એમ કહી પગથી માર્યો.
વામયામાસ બહુશો ભક્ષિતા હ્યધ્વરાહુતીઃ 4.2.89.
તેને વારંવાર ઉલટી આવી, કેમ કે યજ્ઞના ભોગ ખરેખર ખાઈ લીધા હતા.
રુદ્રાખ્યા ધારણવશાત્પ્રમથૈસ્તેઽવહેલિતાઃ
રુદ્રના આદેશની શક્તિથી પ્રમથોએ તેમને અવગણ્યા.
બહિરુદ્ગિરયામાસ યદ્દત્તં ચેશવર્જ્જિતમ્
તેને ભગવાનને અર્પણ કરેલા સિવાય બધું બહાર ઉગળી નાખ્યું.
ઉડ્ડીય ગિરિમાશ્રિત્યચ્છન્નઃ કૌતુકમૈક્ષત
તે ઊડીને પર્વત પર છુપાઈને બેઠો અને છુપાઈને આ દ્રશ્ય જોયું.
પ્રમથાઃ કાલયામાસુરન્યાનપિ ચ યાચકાન્ વીરભદ્રઃ સ્વતઃ પ્રાપ્તઃ પ્રમથાનીકિની વૃતઃ
પ્રમથોએ બીજા યાચકોને પણ દૂર હાંકી દીધા; વિરભદ્ર સ્વયં પ્રમથોની મોટી ટોળી સાથે આવ્યો.
યજ્ઞવાટં શ્મશાનાભં દૃષ્ટ્વા તૈઃ પ્રમથૈઃ પુરા
પ્રમથોએ અગાઉ જે યજ્ઞવાટને શમશાન જેવો બનાવી દીધો હતો, તે જોઈને—
ગણાઃ પશ્યત દુર્વૃત્તૈઃ પ્રારબ્ધાનાં ચ કર્મણામ્
હે ગણા, દુર્વૃત્તિ ધરાવનારા જે લોકો છે, તેમના કરેલા કામો જુઓ.
યે દ્વિષંતિ મહાદેવં સર્વકર્મૈકસાક્ષિણમ્
જે મહાદેવજીને, બધા કર્મોના એકમાત્ર સાક્ષી છે, તેમને દ્વેષ કરે છે—
ક્વ સ દક્ષો દુરાચારઃ ક્વ ચ યજ્ઞભુજઃ સુરાઃ
એ દુશ્ચરિત્ર દક્ષ ક્યાં છે અને યજ્ઞમાં ભાગ લેનારા દેવતાઓ ક્યાં છે?
ઇત્યાજ્ઞા વીરભદ્રસ્ય પ્રાપ્ય તે પ્રમથા દ્રુતમ્
વીરભદ્રજીની આજ્ઞા મળતાં જ, પ્રમથગણો તરત જ—
તેન તે પ્રમથાઃ સર્વે મહાબલપરાક્રમાઃ 4.2.89.
તેમના દ્વારા બધા પ્રમથો, જે મહાબળ અને પરાક્રમ ધરાવતા હતા, તેઓ—
અથ નષ્ટેષુ સર્વેષુ પ્રમથેષુ હરેર્ભયાત્
પછી, જ્યારે બધા પ્રમથો નષ્ટ થઈ ગયા, ત્યારે હરિજીના ભયથી—
દદર્શ શાર્ઙ્ગિણં ચાગ્રે સ્વગણૈશ્ચ પરિષ્ટુતમ્
તેણે આગળ શાર્ઙ્ગધારીને જોયા, જે પોતાના ગણા દ્વારા સ્તુતિ પામતા હતા.
ચક્રિભિર્ગદિભિર્જુષ્ટં ખડ્ગિભિશ્ચાપિ શાર્ઙ્ગિભિઃ
તેમની આસપાસ ચક્રધારી, ગદાધારી, ખડગધારી અને ધનુર્ધારી પણ હતા.
ત્વં તુ યજ્ઞપુમાનત્ર મહાયજ્ઞપ્રવર્તકઃ
અહીં તું જ યજ્ઞકર્તા છે, મહાયજ્ઞ શરૂ કરનાર છે.
કિં વા દક્ષં સમાનીય દેહિ યુધ્યસ્વ વા મયા
દક્ષને અહીં લાવ, અથવા તો મારી સાથે યુદ્ધ કર.
પ્રાયશઃ શંભુભક્તેષુ યતસ્ત્વં પ્રોચ્યસેઽગ્રણીઃ
શંભુભક્તોમાં તારો પ્રથમ સ્થાન છે, એવું બધાએ માન્યું છે.
તુષ્ટેન શંભુના દત્તં તુભ્યં ચક્રં સુદર્શનમ્
પ્રસન્ન થયેલા શંભુએ તને સુદર્શન ચક્ર આપ્યું છે.
ઇત્યાકર્ણ્ય વચસ્તસ્ય વીરભદ્રસ્ય ચોર્જિતમ્
વીરભદ્રના એ શક્તિશાળી વચન સાંભળીને—
ત્વં શંભોઃ સુત દેશીયો ગણાનાં પ્રવરોસ્યહો
હે શંભુપુત્ર, તું ખરેખર ગણોમાં શ્રેષ્ઠ છે—આ આશ્ચર્ય છે!
યોસિ સોસ્યહમપ્યત્ર દક્ષરક્ષણદક્ષધીઃ 4.2.89.
તુજમાં જે છે, એ હું પણ અહીં છું, દક્ષની રક્ષા માટે બુદ્ધિશાળી છું.
ઇત્યુક્તો વીરભદ્રઃ સ તેન વૈ શાર્ઙ્ગધન્વના
શાર્ઙ્ગધારી દ્વારા આવું કહેતાં, વીરભદ્ર—