દ્વિજરાજઃ સ ગર્વિષ્ઠો રોહિણીપ્રેમનિર્ભરઃ
એ દ્વિજરાજ ખૂબ જ ઘમંડી છે, અને રોહિણી માટેના પ્રેમથી છલકાય છે.
અસ્યાહં ગર્વસર્વસ્વં હરિષ્યામ્યેવ શૂલિનઃ
હું ચોક્કસપણે ત્રિશૂલધારીનો આખો ઘમંડ દૂર કરી લઈશ.
તથાસ્યાહં કરિષ્યામિ માનહાનિં ચ સર્વતઃ
હું એનું સર્વત્ર અપમાન કરાવીશ.
પ્રાપ્ય સ્વભવનં દેવાનાજુહાવ સવાસવાન્
પોતાના ઘરે પહોંચી, એ દેવતાઓને અને ઇન્દ્રને બોલાવ્યા.
ભવંતુ યજ્ઞસંભારાનાનયંતુ ત્વરાન્વિતાઃ
યજ્ઞ માટેની સામગ્રી લાવો; બધા જલદી લાવી લાવે.
મહાક્રતૂપદ્રષ્ટારં યજ્ઞપૂરુષમેવ ચ
મહાયજ્ઞના દેખરેખ કરનારા અને યજ્ઞપુરુષને પણ બોલાવો.
પ્રાવર્તત તતસ્તસ્ય દક્ષસ્ય ચ મહાધ્વરઃ 4.2.87.
પછી દક્ષનો મહાન યજ્ઞ શરૂ થયો.
અનીશ્વરાંસ્તતો વેધા વ્યાજં કૃત્વા ગૃહં યયૌ
પછી સર્જનહાર કોઈ બહાનું બતાવી પોતાના ઘેર ચાલ્યા ગયા અને યજ્ઞને માલિક વિના છોડી દીધો.
દક્ષયજ્ઞે સમાયાતાન્સતીશ્વરવિવર્જિતાન્
દક્ષના યજ્ઞમાં જે લોકો આવ્યા, તેઓ સતીશ્વર વિના હતા.
દક્ષસ્ય હિ શુભોદર્કમિચ્છન્પ્રોવાચ ચેતિ વૈ દધીચિરુવાચ
દક્ષને શુભ પરિણામ મળે તેવી ઈચ્છા રાખીને દધીચિએ કહ્યું:
ન ચાસ્તિ તવ સામર્થ્યં ક્વાપિ કસ્યાપિ નિશ્ચિતમ્
નક્કી છે કે તારી પાસે ક્યાંય, કોઈ માટે, શક્તિ નથી.
ન તાદૃઙ્નેદસિ પ્રાયઃ ક્વાપિ જ્ઞાતો મહામતે
હે મહામતિ, સામાન્ય રીતે તારી પાસે આવી ગુણો હોવાનો કોઈ જાણતો નથી.
કર્તવ્યશ્ચેત્તદાકાર્યઃ સ્યાચ્ચેત્સંપત્તિ રીદૃશી
કોઈ કામ કરવાનું હોય તો તે કરવું જોઈએ; જો આવી સમૃદ્ધિ હોય તો તે પણ પ્રાપ્ત થવી જોઈએ.
સાક્ષાચ્ચ સર્વે મંત્રા વૈ સાક્ષાદ્યજ્ઞપુમાનસૌ સાક્ષાદ્બ્રહ્મા સ્વયં ચૈષ ભૃગુર્વૈ કર્મકાંડવિત્
બધા મંત્રો અહીં હાજર છે, યજ્ઞરૂપ પુરુષ પણ છે; બ્રહ્મા પોતે અહીં છે અને ભૃગુ કર્મકાંડમાં નિષ્ણાત છે.
અયં પૂષા ભગસ્ત્વેષ ઇયં દેવી સરસ્વતી
અહીં પૂષા અને ભગા છે; આ દેવી સરસ્વતી છે.
ત્વં ચ દીક્ષાં શુભાં પ્રાપ્તો દેવ્યા ચ શતરૂપયા
તમે શુભ દીક્ષા મેળવી છે અને સાથે શતરૂપા દેવી પણ છે.
સ્વયમેવ હિ કુર્વીત ધર્મકાર્યં પ્રયત્નતઃ 4.2.87.
ધર્મનું કાર્ય પોતે જ ઉત્સાહપૂર્વક કરવું જોઈએ.
સપ્તવિંશતિભિઃ સાર્ધં પત્નીભિસ્તવ કાર્યકૃત્
તમારું કાર્ય સત્તાવીસ પત્નીઓ સાથે પૂર્ણ થયું છે.
દીક્ષિતો રાજસૂયસ્ય દત્તત્રૈલોક્યદક્ષિણઃ ત્રયોદશમિતાભિશ્ચ ભાર્યાભિસ્તવ કાર્યકૃત્
રાજસૂય યજ્ઞ માટે દીક્ષા લીધા પછી, તમે ત્રિલોકી દક્ષિણા આપી છે; અને ત્રેયોદશ પત્નીઓ સાથે તમારું કાર્ય પૂર્ણ થયું છે.
હવિઃ કામદુઘા સૂતે કલ્પવૃક્ષઃ સમિત્કુશાન્
કામધેનુ હવન માટે આવશ્યક વસ્તુ આપે છે અને કલ્પવૃક્ષ સમિદ અને કુશ આપે છે.
વિશ્વકર્માપ્યલંકારાન્કુરુતેભ્યાગતર્ત્વિજામ્
વિશ્વકર્મા પોતે આવનારા ઋત્વિજોને આભૂષણો તૈયાર કરે છે.
સ્વયંલક્ષ્મીરલંકુર્યાદ્યાવૈ ચાત્ર સુવાસિનીઃ
લક્ષ્મી પોતે અહીં રહેલી સુવાસિનીઓને શોભાવતી છે.
સર્વે સુખાય મે દક્ષ વીક્ષમાણસ્ય સર્વતઃ
હે દક્ષ, હું સર્વત્ર જોઈ રહ્યો છું, બધું જ મારા સુખ માટે છે.
જીવહીનો યથા દેહો ભૂષિતોપિ ન શોભતે
જેમ જીવ વગરનું શરીર ભલે શણગારેલું હોય, પણ તે સુંદર લાગતું નથી.
ઇત્થં દધીચિવચનં શ્રુત્વા દક્ષઃ પ્રજાપતિઃ
દધીચિના શબ્દો સાંભળીને દક્ષ પ્રજાપતિએ
પૂર્વસ્તુત્યાતિ સંહૃષ્ટો દૃષ્ટો યોસૌ દધીચિના
કારણ કે દધીચિએ તેને પહેલેથી જ વખાણ્યો હતો, તેથી દક્ષ ખૂબ જ આનંદિત થયો.
પ્રત્યુવાચાથ તં વિપ્રં વેપમાનાંગયષ્ટિકઃ 4.2.87.
પછી દક્ષે કાંપતા અંગો સાથે એ ઋષિને કહ્યું.
દીક્ષામહમહો પ્રાપ્તઃ કર્તું નાયાતિ કિંચન
હાય, હવે તો હું દીક્ષા પ્રાપ્ત કરી છે, હવે કંઈ પણ કરવાનું બાકી નથી.
ભવાન્કેન સમાહૂતો યદત્રાગાન્મહાજડઃ
હે મહામૂઢ, તને અહીં કોણે બોલાવ્યો કે તું અહીં આવ્યો છે?
સર્વમંગલમાંગલ્યો યત્ર શ્રીમાનયં હરિઃ
જ્યાં શ્રીમંત હરિ હાજર છે, જે સર્વ શુભતાનું મૂળ શુભ છે,