ઇદં ધર્મેશ્વરાખ્યાનં યઃ શ્રોષ્યતિ નરોત્તમઃ
જે કોઈ, ઓ શ્રેષ્ઠ પુરુષ, આ ધર્મના ભગવાનની વાર્તા સાંભળશે,
શ્રાદ્ધકાલે વિશેષેણ ધર્મેશાખ્યાનમુત્તમમ્
વિશેષ કરીને શ્રાદ્ધ સમયે, ધર્મના ભગવાનની શ્રેષ્ઠ વાર્તા,
ધર્માખ્યાનમિદં શૃણ્વન્નપિ દૂરસ્થિતઃ સુધીઃ
ધર્મની આ વાર્તા, દૂર રહેલા પણ બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિ સાંભળે,
રાજ્ઞ્યુવાચ અવધેહિ ધરાનાથ કથયામિ યથાતથમ્
રાજાએ કહ્યું: સાંભળો, ઓ ધરાની સ્વામી, હું તમને સાચું જ કહું છું.
પુરા પુરઃ શ્રીદપત્ન્યાઃ શ્રીમુખ્યા બ્રહ્મસૂનુના
ક્યારેક, ધનના સ્વામીની પ્રસિદ્ધ પત્ની, સૌ સુંદર સ્ત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ, તેમના સામે બ્રહ્માના પુત્ર દ્વારા—
ચીર્ણં ચાથ તયા દેવ્યા પુત્રોભૂન્નલકૂબરઃ
પછી, એ દેવી દ્વારા તપ કરાયા પછી, નલકુબેર તેમનો પુત્ર થયો.
વિધિનાપ્યત્ર સંપૂજ્યા ગૌરી સર્વવિધાનવિત્
અહીં પણ, જે બધા વિધિ જાણે છે, એ ગૌરીને નિયમ પ્રમાણે પૂજવી જોઈએ.
માર્ગશીર્ષ તૃતીયાયાં શુક્લાયાં કલશોપરિ
મારગશીર્ષ મહિનાની શુક્લ તૃતીયા દિવસે, કળશ પર—
અવિચ્છિન્નં નવીનં ચ રજનીરાગરંજિતમ્
નવાં અને અખંડિત, રાતે ફૂલતી સુગંધથી સજ્જ અને રંગેલું,
તસ્યોપરિ શુભં પદ્મં રવિરશ્મિવિકાસિતમ્
તેના ઉપર, સુંદર કમળ, સૂર્યની કિરણોથી ખીલી રહેલું,
વિધિં સંપૂજયેદ્ભક્ત્યા રત્નપટ્ટાબંરાદિભિઃ
વિધિ પ્રમાણે, ભક્તિથી, રત્નના કપડાં અને અન્ય આભૂષણોથી પૂજવી જોઈએ.
સુગંધૈશ્ચંદનાદ્યૈશ્ચ કર્પૂર મૃગનાભિભિઃ
સુગંધિત ચંદન, કપૂર અને કસ્તૂરીથી,
ધૂપૈરગુરુમુખ્યૈશ્ચ રમ્યે કુસુમમંડપે 4.2.83.
ધૂપ, જેમાં અગરૂ મુખ્ય હોય, સુંદર ફૂલોથી બનેલા મંડપમાં.
હસ્તમાત્રમિતે કુંડે જાતવેદસ ઇત્યૃચા
હાથ જેટલી પહોળી ખાડામાં, જાતવેદસ મંત્ર સાથે,
સહસ્રકમલાનાં ચ સ્મેરાણાં સ્વયમેવ હિ
એક હજાર હસતાં કમળોમાંથી, પોતે જ,
દદ્યાદાચાર્યવર્યાય સાલંકારાં સલક્ષણામ્
શ્રેષ્ઠ આચાર્યને, સજ્જ અને ચિહ્નિત કમળ આપવું જોઈએ.
પ્રાતઃસ્નાત્વા ચતુર્થ્યાં ચ સંપૂજ્યાચાર્યમાદૃતઃ
ચોથા દિવસે સવારમાં સ્નાન કરીને, આચાર્યની આદરપૂર્વક પૂજા કરવી જોઈએ.
સોપસ્કરાં ચ તાં મૃર્તિમાચાર્યાય નિવેદયેત્
તે મૂર્તિ, બધાં ઉપકરણો સાથે, આચાર્યને અર્પણ કરવી જોઈએ.
નમો વિશ્વવિધાનજ્ઞે વિધે વિવિધકારિણિ
વિશ્વના વ્યવસ્થાને જાણનારા, અનેક કાર્યો કરનારા વિધિને નમન.
સહસં ભોજયિત્વાથ દ્વિજાનાં ભક્તિપૂર્વકમ્
પછી, દ્વિજોને ભક્તિપૂર્વક ભોજન કરાવવું.
ઇત્થમેતદ્વ્રતં રાજંશ્ચિકીર્ષામિ ત્વયા સહ
આ રીતે, રાજા, હું આ વ્રત તારી સાથે કરવાનું ઇચ્છું છું.
ઇતિ ભૂપાલવર્યેણ શ્રુત્વા સંહૃષ્ટચેતસા
શ્રેષ્ઠ રાજા પાસેથી આ સાંભળીને, આનંદથી ભરેલા હૃદય સાથે—
તયાથ પ્રાર્થિતા ગૌરી ગર્ભિણ્યા ભક્તિતોષિતા 4.2.83.
એ રીતે જ્યારે ગૌરીને તે ગર્ભવતી સ્ત્રીએ વિનંતી કરી, ત્યારે ગૌરી તેની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને તેણીનું મનગમતું વરદાન આપ્યું.
જાતમાત્રો વ્રજેત્સ્વર્ગં પુનગયાતિ ચાત્ર વૈ
જેમજ બાળક જન્મે, તે તરત સ્વર્ગમાં જશે અને પછી ફરીથી અહીં પાછો આવશે.
વિનૈવ સ્તન્યપાનેન ષોડશાબ્દાકૃતિઃ ક્ષણાત્
દૂધ પીધા વિના, એક ક્ષણમાં જ તે છોળ વર્ષનો યુવાન રૂપ ધારણ કરશે.
મૃડાન્યાપિ તથેત્યુક્તા રાજ્ઞી ભક્ત્યાતિતુષ્ટયા
મૃડાનીએ 'તેથી જ થાય' એમ કહ્યું ત્યારે રાણી ભક્તિથી ખૂબ જ પ્રસન્ન થઈ.
હિતૈરમાત્યૈરથ સા વિજ્ઞપ્તારિષ્ટસંસ્થિતા
પછી, જ્યારે તેણી દુઃખમાં હતી, ત્યારે સારા ઇરાદાવાળા અમાત્યોએ તેણીને સલાહ આપી.
સા મંત્રિવાક્યમાકર્ણ્ય કેવલં પતિદેવતા
અમાત્યોના શબ્દો સાંભળી, તેણીએ માત્ર પોતાના પતિને જ દેવતા સમાન માન્યો.
ધાત્રેયિકાં સમાકાર્ય પ્રાહેદં સા નૃપાંગના
પાલક દાઈને બોલાવીને, તે રાજમહિલાએ તેને આ રીતે કહ્યું.
તદગ્રે સ્થાપયિત્વામું બાલં ધાત્રેયિકે વદ
બાળકને તેના આગળ રાખીને, તેણીએ દાઈને કહ્યું: