તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન કાશીભક્તિપરૈર્નરૈઃ ।। 4.2.72.
આથી, કાશીપ્રેમી લોકોએ સર્વ પ્રયત્નથી કર્મ કરવું જોઈએ.
કાશ્યાં યસ્યાસ્તિ વૈ પ્રેમ તેન કૃત્વાઽઽદરં ગુરુમ્
જેને કાશી પ્રત્યે સાચું પ્રેમ છે, એણે ગુરુનું આદર કરીને—
પદ્મકલ્પે તુ યા વૃત્તા દમનસ્ય દ્વિજન્મનઃ
પદ્મકલ્પમાં દ્વિજ દમનાની જે કથા બની હતી,
ભારદ્વાજસ્ય તનયો દમનો નામ નામતઃ
ભારદ્વાજના પુત્રનું નામ દમન હતું, એવું નામ everyone જાણતું હતું.
સંસારદુઃખબહુલં જીવિતં ચાપિ ચંચલમ્
આ સંસારનું જીવન દુઃખોથી ભરેલું છે અને સતત બદલાતું રહે છે.
કાંચિદ્દિશં સમાલંબ્ય નિર્વેદં પરમં ગતઃ
કોઈક દિશામાં આધાર રાખી, તેણે ઊંચી નિરાસા પ્રાપ્ત કરી.
પ્રતિતીર્થં પ્રતિનદિ સ બભ્રામ તપોયુતઃ
તે તપસ્યા કરતા એક તીર્થથી બીજા તીર્થ અને એક નદીથી બીજી નદી સુધી ફરતો રહ્યો.
અધ્યુવાસ સ તાવંતિ સંયતેંદ્રિયમાનસઃ
ત્યાં તેણે થોડો સમય ઇન્દ્રિયો અને મનને સંયમમાં રાખીને વિતાવ્યો.
મનોરથોપદેષ્ટા ચ કુત્રચિત્ક્વાપિ નેક્ષિતઃ
ક્યાંય પણ મનની ઇચ્છાઓ શીખવનારો ગુરુ દેખાયો નહીં.
રેવાતટે નિરૈક્ષિષ્ટ તીર્થં ચામરકંટકમ્
રેવા નદીના કાંઠે તેણે અમરકંટક નામનું પવિત્ર તીર્થ જોયું.
દૃષ્ટ્વા હૃષ્ટમના આસીચ્ચેતઃ સ્થૈર્યમવાપ હ
એ જોઈને તેનો મન આનંદિત થયું અને તેને મનની સ્થિરતા મળી.
304b વિભૂતિભૂષિતતનૂન્કૃતલિંગસમર્ચનાન્ 4.2.74.
તેને ત્યાં ભસ્મથી શોભતા શરીરો અને લિંગની પૂજા કરતા લોકો દેખાયા.
સ્વસ્થોપવિષ્ટાન્સ્વપુરોરગ્રતોઽચલમાનસાન્
પોતાના શહેર સામે શાંતિથી બેઠેલા અને અડગ મનવાળા લોકો હતા.
પ્રબદ્ધહસ્તયુગલઃ પ્રણમતરકંધરઃ
હાથ જોડીને અને માથું નમાવી, તેણે વંદન કર્યું.
વાર્ધકેન સમાક્રાંતસ્તપસા કૃશવિગ્રહઃ
વૃદ્ધાવસ્થાથી પીડાયેલો અને તપસ્યાથી દુર્બળ શરીર ધરાવતો હતો.
પપ્રચ્છ દમનં ચેતિ કસ્ત્વં કસ્માદિહાગતઃ
તેને પૂછ્યું: 'હે દમન કરનાર, તમે કોણ છો અને અહીં કેમ આવ્યા છો?'
ભગોઃ પાશુપતાચાર્ય સર્વજ્ઞારાધનપ્રિય
હું પાશુપત માર્ગનો આચાર્ય છું અને સર્વજ્ઞ ભગવાન ભગના આરાધનામાં તત્પર છું.
કથયામિ યથાર્થં તે નિજચેતોવિચેષ્ટિતમ્
હું તને સાચું કહું છું કે મારા મનમાં જે વિચાર આવ્યો છે, તે શું છે.
સંસારાસારતાં જ્ઞાત્વા વાનપ્રસ્થમશિશ્રિયમ્
સંસારની નિરર્થકતા જાણી, મેં વનવાસી જીવન અપનાવ્યું છે.
સ્નાતં બહુષુ તીર્થેષુ મંત્રા જપ્તાસ્તુ કોટિશઃ
હું અનેક તીર્થોમાં સ્નાન કર્યો છે અને કરોડો મંત્રોનું જપ કર્યું છે.
શુશ્રૂષિતાશ્ચ ગુરવો બહવો બહ્વનેહસમ્
ઘણા નિર્દોષ ગુરુઓની મેં સેવા કરી છે.
શિખરાણિ ગિરીંદ્રાણાં મયા ચાધ્યુષિતાન્યહો 4.2.74.
અરે, મેં મહાન પર્વતોની ચોટીઓ પર પણ નિવાસ કર્યો છે.
રસાયનાનિ બહુશઃ સેવિતાનિ મયા પુનઃ
મેં અનેકવાર અનેક અમૃત જેવી દવાઓનો ઉપયોગ કર્યો છે.
મયા પ્રવિષ્ટા બહુશઃ કૃતાંતવદનોપમાઃ
મારે વારંવાર મૃત્યુના મુખ જેવી ભયાનક જગ્યાઓમાં પ્રવેશ કર્યો છે.
પરં કિંચિત્ક્વચિન્નૈક્ષિ સિદ્ધ્યંકુરમપિ પ્રભો
પણ, હે પ્રભુ, મને ક્યાંયે પણ સફળતાનો નાનો પણ અંકુર દેખાયો નથી.
મનસઃ સ્થૈર્યમાપન્નમિવ સંપ્રાપ્તસિદ્ધિના
જેમ કે કોઈને સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થયા પછી મનમાં સ્થિરતા આવી જાય છે.
તેનૈવ મહતી સિદ્ધિર્ભવિત્રી મમ નાન્યથા
મને મહાન સિદ્ધિ તો માત્ર આ રીતે જ મળશે, બીજું કોઈ માર્ગ નથી.
અનેનૈવ શરીરેણ પાર્થિવેન પ્રથીયસી
આ પૃથ્વીથી બનેલા અને શક્તિશાળી શરીરથી જ,
પ્રત્યક્ષદૃષ્ટં પ્રોવાચ મહદાશ્ચર્યમુત્તમમ્ મુમુક્ષૂણાં ધૃતવતાં મહાપાશુપતં વ્રતમ્
મુક્તિ ઇચ્છનારા અને ધીરજ ધરાવનાર માટે મહાન આશ્ચર્યજનક, ઉત્તમ, મહાપાશુપત વ્રતનું સ્વયં અનુભવેલું વર્ણન તેણે કર્યું.
શૃણુષ્વાવહિતો ભૂત્વા તદા તે કથયામ્યહમ્
હવે ધ્યાનથી સાંભળ, હું તને એ વાત કહું છું.