વિશ્વા સૌભાગ્યગૌરી ચ સૃષ્ટાઃ પ્રાચ્યાદિમધ્યતઃ
વિશ્વા, સૌભાગ્ય અને ગૌરી પૂર્વ, મધ્ય અને અન્ય દિશાઓમાંથી ઉત્પન્ન થયાં છે.
તથૈવ ભૈરવાશ્ચાષ્ટૌ દિક્ષ્વષ્ટાસુ પ્રતિષ્ઠિતાઃ
એ જ રીતે, આઠ ભૈરવઓ પણ આઠ દિશાઓમાં સ્થાપિત થયેલા છે.
રુરુશ્ચંડોસિતાંગશ્ચ કપાલી ક્રોધનસ્તથા
રુરુ, ચંડ, અસિતાંગ, કપાલી અને ક્રોધન એમ તેઓમાં સામેલ છે.
ચતુઃષષ્ટિસ્તુ વેતાલા મહાભીષણમૂર્તયઃ
ચૌસઠ વેતાળો છે, બધાં ભયાનક રૂપ ધરાવે છે.
શ્વવાહના રક્તમુખા મહાદંષ્ટ્રા મહાભુજાઃ
તેઓ કૂતરાં પર સવાર છે, તેમનાં ચહેરા લાલ છે, મોટા દાંત અને મજબૂત હાથ ધરાવે છે.
નાનારૂપધરાઃ સર્વે નાનાશસ્ત્રાસ્ત્ર પાણયઃ
બધાં વિવિધ રૂપ ધારણ કરે છે અને અનેક પ્રકારના શસ્ત્રો અને અસ્ત્રો હાથમાં પકડી રાખે છે.
વિદ્યુજ્જિહ્વો લલજ્જિહ્વઃ ક્રૂરાસ્યઃ ક્રૂરલોચનઃ
કેટલાંક વીજળી જેવી જીભ ધરાવે છે, કેટલાંક કંપતી જીભ, ભયાનક મોઢાં અને ક્રૂર આંખો ધરાવે છે.
જંભકો જૃંભણમુખો જ્વાલાનેત્રો વૃકોદરઃ
જંભક, જેનું મોઢું ઉંઘાવેલું છે, જ્વલંત આંખો અને વાઘ જેવા પેટ ધરાવે છે.
જ્વલત્કેશઃ કંબુશિરાઃ ખર્વગ્રીવો મહાહનુઃ
તેના વાળ જ્વલંત છે, માથું શંખ જેવું, ગળું નાનું અને જડબું મોટું છે.
ઇત્યાદયો મુને ક્ષેત્રં દુર્વૃત્તરુધિરપ્રિયાઃ 4.2.72.
હે મુનિ, આવા પ્રાણી આ ક્ષેત્રમાં વસે છે અને દુષ્ટોના લોહી પ્રત્યે પ્રીતિ ધરાવે છે.
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન કાશીભક્તિપરૈર્નરૈઃ ।। 4.2.72.
આથી, કાશીપ્રેમી લોકોએ સર્વ પ્રયત્નથી કર્મ કરવું જોઈએ.
કાશ્યાં યસ્યાસ્તિ વૈ પ્રેમ તેન કૃત્વાઽઽદરં ગુરુમ્
જેને કાશી પ્રત્યે સાચું પ્રેમ છે, એણે ગુરુનું આદર કરીને—
પદ્મકલ્પે તુ યા વૃત્તા દમનસ્ય દ્વિજન્મનઃ
પદ્મકલ્પમાં દ્વિજ દમનાની જે કથા બની હતી,
ભારદ્વાજસ્ય તનયો દમનો નામ નામતઃ
ભારદ્વાજના પુત્રનું નામ દમન હતું, એવું નામ everyone જાણતું હતું.
સંસારદુઃખબહુલં જીવિતં ચાપિ ચંચલમ્
આ સંસારનું જીવન દુઃખોથી ભરેલું છે અને સતત બદલાતું રહે છે.
કાંચિદ્દિશં સમાલંબ્ય નિર્વેદં પરમં ગતઃ
કોઈક દિશામાં આધાર રાખી, તેણે ઊંચી નિરાસા પ્રાપ્ત કરી.
પ્રતિતીર્થં પ્રતિનદિ સ બભ્રામ તપોયુતઃ
તે તપસ્યા કરતા એક તીર્થથી બીજા તીર્થ અને એક નદીથી બીજી નદી સુધી ફરતો રહ્યો.
અધ્યુવાસ સ તાવંતિ સંયતેંદ્રિયમાનસઃ
ત્યાં તેણે થોડો સમય ઇન્દ્રિયો અને મનને સંયમમાં રાખીને વિતાવ્યો.
મનોરથોપદેષ્ટા ચ કુત્રચિત્ક્વાપિ નેક્ષિતઃ
ક્યાંય પણ મનની ઇચ્છાઓ શીખવનારો ગુરુ દેખાયો નહીં.
રેવાતટે નિરૈક્ષિષ્ટ તીર્થં ચામરકંટકમ્
રેવા નદીના કાંઠે તેણે અમરકંટક નામનું પવિત્ર તીર્થ જોયું.
દૃષ્ટ્વા હૃષ્ટમના આસીચ્ચેતઃ સ્થૈર્યમવાપ હ
એ જોઈને તેનો મન આનંદિત થયું અને તેને મનની સ્થિરતા મળી.
304b વિભૂતિભૂષિતતનૂન્કૃતલિંગસમર્ચનાન્ 4.2.74.
તેને ત્યાં ભસ્મથી શોભતા શરીરો અને લિંગની પૂજા કરતા લોકો દેખાયા.
સ્વસ્થોપવિષ્ટાન્સ્વપુરોરગ્રતોઽચલમાનસાન્
પોતાના શહેર સામે શાંતિથી બેઠેલા અને અડગ મનવાળા લોકો હતા.
પ્રબદ્ધહસ્તયુગલઃ પ્રણમતરકંધરઃ
હાથ જોડીને અને માથું નમાવી, તેણે વંદન કર્યું.
વાર્ધકેન સમાક્રાંતસ્તપસા કૃશવિગ્રહઃ
વૃદ્ધાવસ્થાથી પીડાયેલો અને તપસ્યાથી દુર્બળ શરીર ધરાવતો હતો.
પપ્રચ્છ દમનં ચેતિ કસ્ત્વં કસ્માદિહાગતઃ
તેને પૂછ્યું: 'હે દમન કરનાર, તમે કોણ છો અને અહીં કેમ આવ્યા છો?'
ભગોઃ પાશુપતાચાર્ય સર્વજ્ઞારાધનપ્રિય
હું પાશુપત માર્ગનો આચાર્ય છું અને સર્વજ્ઞ ભગવાન ભગના આરાધનામાં તત્પર છું.
કથયામિ યથાર્થં તે નિજચેતોવિચેષ્ટિતમ્
હું તને સાચું કહું છું કે મારા મનમાં જે વિચાર આવ્યો છે, તે શું છે.
સંસારાસારતાં જ્ઞાત્વા વાનપ્રસ્થમશિશ્રિયમ્
સંસારની નિરર્થકતા જાણી, મેં વનવાસી જીવન અપનાવ્યું છે.
સ્નાતં બહુષુ તીર્થેષુ મંત્રા જપ્તાસ્તુ કોટિશઃ
હું અનેક તીર્થોમાં સ્નાન કર્યો છે અને કરોડો મંત્રોનું જપ કર્યું છે.