યઃ સ્નાતો નાગપંચમ્યાં કુંડે વાસુકિસંજ્ઞિતે
જે કોઈ નાગપંચમીએ વાસુકિ નામના કુંડમાં સ્નાન કરે છે,
કર્તવ્યા નાગપઞ્ચમ્યાં યાત્રા વર્ષાસુ તત્ર વૈ 4.2.66.
વર્ષાદના સમયમાં નાગપંચમીએ ત્યાં યાત્રા કરવી જરૂરી છે.
તત્કુણ્ડાત્પશ્ચિમે ભાગે લિંગં વૈ તક્ષકેશ્વરમ્
આ કુંડના પશ્ચિમ ભાગે તક્ષકેશ્વર નામનું લિંગ છે.
મુનેસ્તસ્યોત્તરે ભાગે કુણ્ડં તક્ષકસંજ્ઞિતમ્
એ મુનિના ઉત્તર ભાગે તક્ષક નામનું કુંડ છે.
તત્કુણ્ડાદુત્તરે ભાગે ક્ષેત્રં ક્ષેમકરઃ સદા
આ કુંડના ઉત્તર ભાગે હંમેશાં કલ્યાણ આપતું ક્ષેત્ર છે.
ભૈરવસ્ય મહાક્ષેત્રં તદ્વૈ સાધકસિદ્ધિદમ્
ત્યાં ભૈરવનું મહાન ક્ષેત્ર છે, જે સાધકોને સિદ્ધિ આપે છે.
તત્ર ચણ્ડી મહામુણ્ડા ભક્તવિઘ્નોપશાંતિદા। બલિપૂજોપહારાદ્યૈઃ પૂજ્યા સ્વાભીષ્ટસિદ્ધયે
ત્યાં ચંડિ મહામુંડા ભક્તોના વિઘ્નો દૂર કરે છે; તેને બલિ, પૂજા અને ઉપહારથી પોતાની ઇચ્છા પૂર્ણ કરવા માટે પૂજવી જોઈએ.
તસ્યા યાત્રાં તુ યઃ કુર્યાન્મહાષ્ટમ્યાં નરોત્તમઃ
જે શ્રેષ્ઠ મનુષ્ય મહાષ્ટમીના દિવસે તેની યાત્રા કરે છે,
મહામુણ્ડા પ્રતીચ્યાં તુ ચતુઃસાગરવાપિકા
મહામુંડાના પશ્ચિમે ચતુરસાગર નામનું તળાવ છે.
મહાપ્રસિદ્ધં તત્સ્થાનં ચતુઃસાગરસંજ્ઞિતમ્
આ સ્થાન ખૂબ પ્રસિદ્ધ છે અને ચતુરસાગર તરીકે ઓળખાય છે.
તસ્યા વાપ્યાશ્ચતુર્દિક્ષુ પૂજિતાનિ દહંત્યઘમ્
આ તળાવની ચારેય દિશામાં પૂજાયેલા દેવતાઓ પાપ દહન કરે છે.
હરસ્ય વૃષભેણૈવ સ્થાપિતં તત્સ્વભક્તિતઃ 4.2.66.
આ તળાવ હરાએ પોતાના વૃષભ દ્વારા ભક્તિથી સ્થાપિત કર્યું હતું.
વૃષેશ્વરાદુદીચ્યાં તુ ગંધર્વેશ્વરસંજ્ઞિતમ્
વૃષેશ્વરના ઉત્તર ભાગે ગંધર્વેશ્વર નામનું લિંગ છે.
ગંધર્વેશ્વરમભ્યર્ચ્ય દત્ત્વા દાનાનિ શક્તિતઃ
ગંધર્વેશ્વરની પૂજા કરીને અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે દાન આપ્યા પછી,
કર્કોટનામા નાગોસ્તિ ગન્ધર્વેશ્વરપૂર્વતઃ
ગંધર્વેશ્વરના પૂર્વે કર્કોટ નામનો નાગ છે.
તસ્યાં વાપ્યાં નરઃ સ્નાત્વા કર્કોટેશં સમર્ચ્ય ચ
તે તળાવમાં સ્નાન કરીને અને કર્કોટેશ્વરની પૂજા કરીને મનુષ્ય...
કર્કોટ નાગો યૈર્દૃષ્ટસ્તદ્વાપ્યાં વિહિતોદકૈઃ
જે લોકોએ તે તળાવમાં કર્કોટ નામના સાપને જોયો હતો, અને જેમણે નિયમિત સ્નાન કર્યું હતું,
કર્કોટેશાત્પ્રતીચ્યાં તુ ધુંધુમારીશ્વરાભિધમ્
કર્કોટના પશ્ચિમ બાજુએ ધુંધુમારેશ્વર નામનું દેવસ્થાન છે.
પુરૂરવેશ્વરં લિંગં તદુદીચ્યાં વ્યવસ્થિતમ્
તેના ઉત્તર તરફ પુરૂરવેશ્વર નામનું લિંગ સ્થાપિત છે.
દિગ્ગજેનાર્ચિતં લિંગં સુપ્રતીકેન તત્પુરઃ
તેના સામે દિશાના રક્ષક સુપ્રતીક દ્વારા પૂજિત લિંગ છે.
સરશ્ચ સુપ્રતીકાખ્યં તત્પુરો ભાસતે મહત્
અને તેનાથી આગળ સુપ્રતીક નામનું વિશાળ સરોવર તેજથી ઝળહળે છે.
તત્રાસ્ત્યેકા મહાગૌરી નામ્ના વિજયભૈરવી 4.2.66.
ત્યાં એક મહાન દેવી છે, જેમનું નામ મહાગૌરી છે અને જેમને વિજયભૈરવી પણ કહે છે.
વરણાયાસ્તટે રમ્યે ગણૌ હુંડનમુંડનૌ
વરણા નદીના સુંદર કાંઠે હુંડન અને મુંડન નામના બે ગણો છે.
તૌ દ્રષ્ટવ્યૌ પ્રયત્નેન ક્ષેત્રનિર્વિઘ્ન હેતવે
ક્ષેત્રમાં અવરોધ દૂર કરવા માટે એ બંનેને શ્રદ્ધાપૂર્વક જોવું જોઈએ.
સ્કંદ ઉવાચ ઇલ્વલારે કથામેકાં શૃણુષ્વાવહિતો ભવ
સ્કંદે કહ્યું: ઇલ્વલાર, એક વાર્તા ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ.
એકદાદ્રીંદ્રમાલોક્ય મેના સંહૃષ્ટમાનસમ્
એક વખત, પર્વતના સ્વામી ને જોઈને મેનાનું મન આનંદથી ભરાઈ ગયું.
વિવાહસમયાદૂર્ધ્વં તસ્યા ગૌર્યા ગિરીશ્વર
પર્વતરાજ, લગ્ન પછી તે ગૌરીનું,
સ વૃષેંદ્રગતિર્દેવો ભસ્મોરગ વિભૂષણઃ
તે દેવ, ભસ્મ અને સાપોથી શોભિત થઈ, વૃષભના સ્વામી પાસે ગયા.
અષ્ટૌ યા માતરો દૃષ્ટા બ્રાહ્મી પ્રભૃતયઃ પ્રિય
બ્રાહ્મીથી શરૂ કરીને આઠ માતાઓ દર્શન આપી હતી, પ્રિય.
તસ્યૈકસ્ય ન કોપ્યન્યોસ્ત્યદ્વિતીયસ્ય શૂલિનઃ
એમાં, બીજાની સિવાય બીજું કોઈ શૂલધારીનો નથી.