વિશ્વનાથો હ્યહં નાથઃ કાશિકામુક્તિકાશિકા
હું વિશ્વનાથ છું, સાચો સ્વામી, કાશી એ કાશીની મુક્તિ છે.
પંચક્રોશ્યાપરિમિતા તનુરેષા પુરી મમ
પાંચ ક્રોશ જેટલી અપરિમિત આ મારી નગર, મારી જ દેહ છે.
સંસારભારખિન્નાનાં યાતાયાતકૃતાં સદા
જે લોકો સંસારના ભારથી થાકી ગયા છે અને સતત આવવા-જવા ના ચક્રમાં ફસાયેલા છે,
મંડપઃ કલ્પવલ્લીનાં મનોરથફલૈરલમ્
તેમના માટે ઈચ્છા પૂરી કરતી વેલીઓથી ભરેલો એક મંડપ છે, જ્યાં મનની ઈચ્છાઓના ફળો ભરપૂર છે.
ચક્રવર્તેરિયં છત્રં વિચિત્રં સર્વતાપહૃત્
વિશ્વના રાજાની આ અદભૂત છત્રી સર્વ દુઃખ દૂર કરે છે.
નિર્વાણલક્ષ્મીં યે પુણ્યાઃ પરિવાંછંતિ લીલયા
જે પુણ્યશાળી લોકો સહજ રીતે મુક્તિની લક્ષ્મી મેળવવાની ઈચ્છા રાખે છે,
મમાનંદવને યે વૈ નિરં તર વનૌકસઃ
મારા આનંદવનમાં રહેતા, જે દુઃખથી અસ્પૃશ્ય છે,
નિર્મમં ચાપિ નિર્મોહં યા મામપિ વિમોહયેત્ ।। 4.2.55.
તેમણે મમતા અને મોહ છોડી દીધા છે, અને એ મને પણ મોહમુક્ત કરી દે છે.
નામાપિ મધુરં યસ્યાઃ પરાનંદપ્રકાશકમ્
જે પરમ આનંદ પ્રકાશિત કરે છે, તેનું નામ પણ મીઠું છે.
કાશીનામસુધાપાનં યે કુર્વંતિ નિરંતરમ્
જે લોકો કાશીના નામનું અમૃત સતત પીવે છે,
મમતારહિતસ્યાપિ મમ સર્વાત્મનો ધ્રુવમ્
મમતા વગર પણ, એ લોકો નિશ્ચિત રીતે મારા છે, સર્વ રીતે.
રહસ્યમિતિ વિજ્ઞાય વારાણસ્યા ગણેશ્વરૈઃ
આ રહસ્ય જાણીને, વારાણસીના ગણેશ્વરો,
અન્યથા તાશ્ચ યોગિન્યઃ સરવિઃ સપિતામહઃ
અથવા, યોગિનીઓ, સરોવરો અને પિતૃઓ સાથે,
અતીવ ભદ્રં સંજાતં કાશ્યાં તિષ્ઠત્સુ તેષુ હિ
કાશીમાં રહેતા લોકો માટે ખૂબ જ શુભતા ઉત્પન્ન થાય છે.
લબ્ધપ્રવેશાસ્તાવંતસ્તે સર્વે મત્સ્વરૂપિણઃ
જે ત્યાં પ્રવેશ મેળવે છે, એ બધા મારા સ્વરૂપ બની જાય છે.
અન્યાનપિ પ્રેષયામિ મત્પાર્શ્વપરિવર્તિનઃ
હું બીજા લોકોને પણ મોકલું છું, જે મારા પાસેથી ફરતા રહે છે.
વિચાર્યેતિ મહાદેવઃ સમાહૂય ગજાનનમ્
મહાદેવે ગજાનનને બોલાવીને આ રીતે વિચાર કર્યો.
તત્રસ્થિતોપિ સંસિદ્ધયૈ યતસ્વ સહિતો ગણૈઃ 4.2.55.
ત્યાં રહીને પણ, ગણો સાથે પૂર્ણતા માટે પ્રયત્ન કરો.
આધાય શાસનં મૂર્ધ્નિ ગણાધીશોથ ધૂર્જટેઃ
ગણાધીશે ધૂર્જટિના આજ્ઞાને પોતાના માથા પર રાખી,
મહાશાખવિશાખાભ્યાં નંદિભૃંગિપુરોગમઃ
મહાશાખા અને વિશાખા સાથે, નંદી અને ભૃંગી આગળ રહીને,
નૈગમેયેન સહિતો રુદ્રૈઃ સર્વત્ર સંવૃતઃ
નૈગમેય સાથે અને રુદ્રો દ્વારા四 બાજુથી ઘેરાયેલો,
સમસ્તાયતનાધીશૈર્દિક્પાલૈરભિનંદિતઃ
બધા પવિત્ર સ્થાનોના સ્વામીઓ અને દિશાઓના રક્ષકો દ્વારા સન્માનિત,
કૃતપૂજોપ્સરોભિશ્ચ નૃત્યહસ્તકપલ્લવૈઃ
દેવકન્યાઓએ પોતાના નૃત્યના કોમળ હાથોથી પૂજા કરી,
ઋષીણાં બ્રહ્મનિર્ઘોષૈર્બધિરીકૃતદિઙ્મુખઃ
ઋષિઓના બ્રહ્મધ્વનિથી四 દિશાઓ બહેરા થઈ ગઈ,
ત્રિવિષ્ટપ વધૂમુષ્ટિભ્રષ્ટૈર્લાજૈરિતસ્તતઃ
દેવલોકની વધૂઓના મુઠીમાંથી છૂટેલા લાજા四 અહીં-ત્યાં પડતા,
દત્તમાલ્યોપહારશ્ચ બહુવિદ્યાધરી ગણૈઃ
અનેક વિદ્યા ધરાઓના સમૂહોએ માળા અને ભેટો અર્પણ કરી,
કૃતપ્રવેશ શકુનો મૃગૈઃ શકુનિભિઃ પુરઃ
શુભ પંખીઓ, પ્રાણીઓ અને અન્ય શુભ સંકેતો આગળ આવ્યા,
વિષ્ણુના ચ મહાલક્ષ્મ્યા બ્રહ્મણા વિશ્વકર્મણા
વિષ્ણુ, મહાલક્ષ્મી, બ્રહ્મા અને વિશ્વકર્મા દ્વારા,
નાગાંગનાભિઃ પરિતઃ કૃતનીરાજનાવિધિઃ 4.2.57.
નાગકન્યાઓ四四 બાજુથી નીરાંજન વિધિ કરી,
પશ્યતાં સર્વદેવાનામવરુહ્ય વૃષેંદ્રતઃ
બધા દેવતાઓ જોઈ રહ્યા હતા, ત્યારે તે વૃષભરાજ પરથી ઉતર્યો,