શંભોઃ શક્તિરિયં કાશી કાચિત્સર્વૈરગોચરા
આ કાશી શંભુની શક્તિ છે, જે બધાના પહોંચથી બહાર છે.
ઇતિ નિશ્ચિત્ય મનસિ શંભોરાનંદકાનને
આ રીતે મનમાં નક્કી કરીને, શંભુના આનંદવનમાં—
વ્યાસ ઉવાચ ઇત્થં સમાકર્ણ્ય મુનિઃ પુનઃ પપ્રચ્છ ષણ્મુખમ્ 4.1.45.
વ્યાસે કહ્યું: આ રીતે સાંભળીને, મુનિએ ફરી શણમુખને પ્રશ્ન કર્યો.
ભજનાદ્યોગિનીનાં ચ કાશ્યાં કિં જાયતે ફલમ્
યોગિનીઓના ભજન અને અન્ય કાર્યોનું કાશીમાં શું ફળ મળે છે?
શ્રુત્વેતિપ્રશ્નમૌમેયો યોગિનીસંશ્રયં તતઃ
ઉમા પુત્ર, યોગિનીઓના આશ્રય વિશે આ પ્રશ્ન સાંભળીને—
આકર્ણ્ય યાનિ પાપાનિ ક્ષયંતિ ભવિનાં ક્ષણાત્
જે પાપો સાંભળવામાં આવે છે, તેઓ ત્યાં રહેનાર માટે પળમાં નાશ પામે છે.
ગજાનના સિંહમુખી ગૃધ્રાસ્યા કાકતુંડિકા
હાથીના મુખવાળી, સિંહના મુખવાળી, ગૃધ્રના ચહેરાવાળી, કાગડાની ચાંચવાળી—
ઉલૂકિકા શિવારાવા મયૂરી વિકટાનના
ઉલૂક જેવી, શિવ માટે રડતી, મોર જેવી, ભયાનક ચહેરાવાળી—
શુષ્કોદરી લલજ્જિહ્વા શ્વદંષ્ટ્રા વાનરાનના
સૂકાં પેટવાળી, લટકતી જીભવાળી, કૂતરાની દાંતવાળી, વાનરનું મુખવાળી—
કપાલહસ્તા રક્તાક્ષી શુકી શ્યેની કપોતિકા
કપાળ હાથમાં ધરતી, લાલ આંખવાળી, પોપટ જેવી, ગૃધ્ર જેવી, કબૂતર જેવી—
શિશુઘ્ની પાપહંત્રી ચ કાલી રુધિરપાયિની
શિશુઓનો નાશ કરતી, પાપો દૂર કરતી, કાળી, લોહી પીતી છે.
સ્થૂલકેશી બૃહત્કુક્ષિઃ સર્પાસ્યા પ્રેતવાહના
તેના વાળ ઘણા છે, પેટ મોટું છે, મોં સાપ જેવું છે અને તે પ્રેતો પર સવાર છે.
વ્યાત્તાસ્યા ધૂમનિઃશ્વાસા વ્યોમૈકચરણોર્ધ્વદૃક્ 4.1.45.
તેનું મોં પહોળું ખુલેલું છે, શ્વાસમાંથી ધૂંઆ નીકળે છે, અને તે આકાશમાં એક પગ ઊંચો રાખીને ચાલે છે.
વિદ્યુત્પ્રભા બલાકાસ્યા માર્જારી કટપૂતના
તે વીજળી જેવી ચમકે છે, મોં બલાકા જેવું છે, બિલાડી જેવી છે અને કટપૂતના તરીકે ઓળખાય છે.
નામાનીમાનિ યો મર્ત્યશ્ચતુઃષષ્ટિં દિનેદિને
જે મનુષ્ય રોજ આ ચૌસઠ નામોનો જાપ કરે છે—
ન ડાકિન્યો ન શાકિન્યો ન કૂષ્માંડા ન રાક્ષસાઃ
—ડાકિની, શાકિની, કુષ્માંડા અને રાક્ષસો—
શિશૂનાં શાંતિકારીણિ ગર્ભશાંતિકરાણિ ચ
—શિશુઓને નુકસાન કરી શકતા નથી; તેઓ બાળકોને શાંતિ આપે છે અને ગર્ભમાં શાંતિ લાવે છે.
લભેદભીપ્સિતાં સિદ્ધિં યોગિનીપીઠસેવકઃ
યોગિનીઓના પીઠની સેવા કરનાર ભક્તને ઇચ્છિત સિદ્ધિ મળે છે.
બલિપૂજોપહારૈશ્ચ ધૂપદીપસમર્પણૈઃ
ભોજન, પૂજા, ભેટ, ધૂપ અને દીવો અર્પણ કરીને—
શરત્કાલે મહાપૂજાં તત્ર કૃત્વા વિધાનતઃ
—શરદ ઋતુમાં, નિયમ પ્રમાણે મહાપૂજા કરીને—
આરભ્યાશ્વયુજઃશુક્લાં તિથિં પ્રતિપદં શુભામ્
—આશ્વયુજ મહિનાની શુક્લ પક્ષની શુભ પ્રતિપદા તિથીથી શરૂ કરીને—
કૃષ્ણપક્ષસ્ય ભૂતાયામુપવાસી નરોત્તમઃ
—કૃષ્ણ પક્ષમાં, શ્રેષ્ઠ પુરુષો ભૂતો માટે ઉપવાસ કરે છે.
પ્રણવાદિચતુર્થ્યન્તૈર્નામભિર્ભક્તિમાન્નરઃ 4.1.45.
ભક્તિ સાથે, મનુષ્ય પ્રણવથી શરૂ થતા અને ચતુર્થી સુધીના નામોનો જાપ કરે.
સસર્પિષા ગુગ્ગુલુના લઘુકોલિ પ્રમાણતઃ
ઘી અને ગુગ્ગલુ યોગ્ય પ્રમાણમાં, અને નાના કોલી પાત્ર સાથે—
ચૈત્રકૃષ્ણપ્રતિપદિ તત્ર યાત્રા પ્રયત્નતઃ
ચૈત્ર મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની પ્રતિપદા તિથીએ, ત્યાં યાત્રા ઉત્સાહપૂર્વક કરવી.
યાત્રા ચ સાંવત્સરિકીં યો ન કુર્યાદવજ્ઞયા
જે annual યાત્રા અવગણનાથી નથી કરે—
અગ્રે કૃત્વા સ્થિતાઃ સર્વાસ્તાઃ કાશ્યાં મણિકર્ણિકામ્
—બધી દેવીઓ આગળ જઈને કાશીમાં મણિકર્ણિકા ખાતે સ્થિર રહે છે.
કિં ચકાર પુનઃ શંભુસ્તત્ર બ્રહ્મણ્યપિ સ્થિતે
બ્રહ્મા ત્યાં હાજર હતા ત્યારે, શંભુએ પછી શું કર્યું?
શૃણ્વગસ્ત્ય મહાભાગ કાશ્યાં બ્રહ્મણ્યપિસ્થિતે
અગસ્ત્યજી, તમે ખૂબ જ ભાગ્યશાળી છો, સાંભળો; જ્યારે બ્રહ્મા સ્વયં કાશીમાં નિવાસ કરતા હતા—
પુરી સા યાદૃશી કાશી વશીકરણભૂમિકા
એ શહેર, કાશી, એ તો વશીકરણ માટેની ભૂમિ હતી.