મોહાત્સમુપયચ્છેત કુલહીનાં ન કન્યકામ્
મોહવશ કુળહીન કન્યા સાથે લગ્ન ન કરવું.
લક્ષણાનિ પરીક્ષ્યાદૌ તતઃ કન્યાં સમુદ્વહેત્
પ્રથમ લક્ષણો તપાસવા, પછી જ કન્યાનું વિવાહ કરવું.
બ્રહ્મચારિ સમાચાર ઇતિ તે સમુદી રિતઃ
બ્રહ્મચારીનું આચરણ તને સમજાવ્યું છે.
સ્વનેત્રદૈર્ઘ્યનિર્માણં પ્રશશંસ ફલાન્વિતમ્
પોતાના નેત્રની લંબાઈ વધારવાની રચનાને તેણે ફળદાયી કહીને વખાણી.
દિવ્યપ્રાસાદમાલાનાં પતાકાશ્ચલપલ્લવાઃ
દિવ્ય મહલોમાં માળાઓ અને પતાકાઓ પવનમાં લહેરાતી હતી.
ચંચત્પ્રાસાદમાણિક્યૈર્વિજૃંભિતમરીચિભિઃ
મહલોમાં મણિકાંઓ ચમકતા હતા અને તેજસ્વી કિરણો ફેલાવતા હતા.
દેવત્વં માયયાચ્છાદ્ય વેષં કાર્પટિકોચિતમ્
દેવતાઓએ પોતાનું દેવત્વ માયાથી છુપાવીને ભીખારીનું વસ્ત્ર ધારણ કર્યું.
કાચિચ્ચયોગિની ભૂતા કાચિજ્જાતા તપસ્વિની
એક સ્ત્રી યોગિની બની, બીજી તપસ્વિ બની.
માલાકારવધૂઃ કાચિત્કાચિન્નાપિતસુંદરી
એક સ્ત્રી માળાકારની પત્ની બની, બીજી નાપિતની સુંદર પત્ની બની.
વૈશ્યા ચ કાચિદભવત્ક્રયવિક્રયચંચુરા
એક સ્ત્રી વેપારી બની, ખરીદ-વેચાણમાં નિપુણ હતી.
એકા ચ નૃત્યકુશલા ત્વન્યા ગાનવિશારદા
એક સ્ત્રી નૃત્યમાં કુશળ હતી, બીજી ગાનમાં નિપુણ હતી.
મૃદંગવાદનજ્ઞાન્યા કાચિત્તાલ કલાવતી
એક સ્ત્રી મૃદંગ વગાડવામાં નિપુણ હતી, બીજી તાલની કળામાં પારંગત હતી.
ગંધભાગવિધિજ્ઞાન્યા કાચિદક્ષકલાલયા 4.1.45.
એક સ્ત્રી સુગંધ બનાવવાની રીત જાણતી હતી, બીજી પાશા રમવામાં નિપુણ હતી.
વંશાધિરોહણે દક્ષા રજ્જુમાર્ગેણ ચેતરા
એક સ્ત્રી વાંસ પર ચડવામાં કુશળ હતી, બીજી દોરથી માર્ગ પસાર કરવામાં નિપુણ હતી.
અપત્યદાઽનપત્યાનાં પરા તત્રપુરેઽવસત્
કેટલાક બાળકોવાળી અને કેટલાક નિસંતાન સ્ત્રીઓમાં એક સ્ત્રી એ શહેરમાં રહી.
ચિત્રલેખન નૈપુણ્યાત્કાચિજ્જનમનોહરા
એક સ્ત્રી ચિત્રાંકન અને પેઇન્ટિંગમાં કુશળ હતી, લોકોની નજર ખેંચતી.
ગુટિકાસિદ્ધિદા કાચિત્કાચિદંજનસિદ્ધિદા
એક સ્ત્રી ગોળીઓથી સિદ્ધિ આપતી, બીજી અંજનમાં પારંગત હતી.
અગ્નિસ્તંભ જલસ્તંભ વાક્સ્તંભં ચાપ્યશિક્ષયત્
તે આગ, પાણી અને વાણી અટકાવવાની કળા શીખવતી હતી.
કાચિદાકર્પણીં સિદ્ધિં દદાવુચ્ચાટનં પરા
એક સ્ત્રી ગરીબી દૂર કરવાની શક્તિ આપતી, બીજી ઉચાટની કળા શીખવતી હતી.
ચિંતિતાર્થપ્રદા કાચિત્કાચિજ્જ્યોતિઃ કલાવતી
એક સ્ત્રી મનમાં ઈચ્છેલી વસ્તુ પૂરી કરતી, બીજી જ્યોતિષ કળામાં નિપુણ હતી.
પ્રત્યંગણં પ્રતિગૃહં પ્રાવિશદ્યોગિનીગણઃ
યોગિનીઓનો સમૂહ દરેક આંગણાં અને દરેક ઘરમાં પ્રવેશ્યો.
ન ચ્છિદ્રં લેભિરે ક્વાપિ નૃપવિઘ્નચિકીર્ષવઃ તસ્થુઃ સંમંત્ર્ય તત્રૈવ ન ગતા મંદરં પુનઃ
રાજાને અટકાવવાનો પ્રયાસ કરતા, તેઓ ક્યાંય કોઈ ખોટ શોધી શક્યા નહીં; ત્યાં જ બેઠા રહી ચર્ચા કરતા અને મંદર પર પાછા ગયા નહીં.
પ્રભુકાર્યમનિષ્પાદ્ય સદઃ સંભાવનૈધિતઃ 4.1.45.
માલિકનું કામ પૂરું કરીને, સભામાં તેની ખૂબ ઇજ્જત થઈ.
અન્યચ્ચ ચિંતિતં તાભિર્યોગિનીભિરિદં મુને
મુનિ, એ યોગિનીઓએ આ વાત પણ વિચારેલી હતી.
પ્રભૂરુષ્ટોપિ સદ્ભૃત્યે જીવિકામાત્રહારકઃ
માલિક ગુસ્સે હોય તો પણ, સારા સેવક પાસેથી માત્ર જીવન જાળવવા જેટલું જ લે છે.
નાદ્યાપિ કાશીં સંત્યજ્ય તદારભ્ય મહામુને
મહામુનિ, એ સમયથી આજ સુધી તે કાશી છોડીને ગયો નથી.
પ્રાપ્યાપિ શ્રીમતીં કાશીં યસ્તિતિક્ષતિ દુર્મતિઃ
શ્રેષ્ઠ કાશી મેળવીને, કયાં મૂર્ખ ત્યાંથી જવું સહન કરે?
કઃ કાશીં પ્રાપ્ય દુર્બુદ્ધિરપરત્ર યિયાસતિ
કોણ કાશી પહોંચીને, એવી ખોટી સમજ ધરાવે કે બીજે જવું ઈચ્છે?
વિમુખોપીશ્વરોસ્માકં કાશીસેવનપુણ્યતઃ
અમારા ભગવાનથી દૂર થઈ જાય તો પણ, કાશી સેવા કરવાના પુણ્યથી—
દિનૈઃ કતિપયૈરેવ સર્વજ્ઞોપિ સમેષ્યતિ
—માત્ર થોડા દિવસોમાં જ સર્વજ્ઞ પણ ત્યાં આવી પહોંચે છે.