ગૃહાશ્રમઃ સુખાર્થાય ભાર્યામૂલં ચ તત્સુખમ્
ગૃહસ્થાશ્રમ સુખ માટે છે અને એ સુખનું મૂળ પત્ની છે.
જલૌકયોપમીયંતે પ્રમદા મંદબુદ્ધિભિઃ
મંદ બુદ્ધિ ધરાવનારા સ્ત્રીઓને જળૌકા સાથે સરખાવે છે.
જલૌકા કેવલં રક્તમાદદાના તપસ્વિની
જળૌકા માત્ર લોહી ચૂસે છે, પણ તપસ્વિ સ્ત્રી પણ એ જ કરે છે.
દક્ષા પ્રજાવતી સાધ્વી પ્રિયવાક્ચ વશંવદા
જે સ્ત્રી કુશળ, સંતાનવતી, સતી, મીઠું બોલતી અને પતિવ્રતા હોય, એ શ્રેષ્ઠ છે.
ગુરોરનુજ્ઞયા સ્નાત્વા વ્રતં વેદં સમાપ્ય ચ
ગુરુની આજ્ઞાથી સ્નાન કરીને, વ્રત અને વેદ પૂર્ણ કર્યા પછી...
જને તુ રસગોત્રાયા માતુર્યાપ્યસપિંડકા
લોકોમાં, રસગોત્રવાળી હોય તો પણ માતાની બાજુના સગા પોતે જેવા નથી.
સ્ત્રીસંબંધેપ્યપસ્મારિ ક્ષયિ શ્વિત્રિ કુલં ત્યજેત્ 4.1.36.
સ્ત્રી સંબંધમાં, મરડાં, ક્ષય, કોઢવાળા અને ત્યાજ્ય કુળથી દૂર રહેવું.
રોગહીનાં ભ્રાતૃમતીં સ્વસ્માત્કિંચિલ્લઘીયસીમ્
રોગમુક્ત, ભાઈવાળી અને પોતાથી થોડી નાની વયની સ્ત્રી પસંદ કરવી.
ન પર્વતર્ક્ષવૃક્ષાહ્વાં ન નદીસર્પનામિકામ્
પર્વત, ગરુડ, વૃક્ષ, નદી કે સાપના નામવાળી સ્ત્રી પસંદ ન કરવી.
ન ચાતિરિક્તહીનાંગીં નાતિદીર્ઘાં ન વા કૃશામ્
અતિશય અંગહીન, બહુ ઊંચી કે બહુ પાતળી સ્ત્રી પણ પસંદ ન કરવી.
મોહાત્સમુપયચ્છેત કુલહીનાં ન કન્યકામ્
મોહવશ કુળહીન કન્યા સાથે લગ્ન ન કરવું.
લક્ષણાનિ પરીક્ષ્યાદૌ તતઃ કન્યાં સમુદ્વહેત્
પ્રથમ લક્ષણો તપાસવા, પછી જ કન્યાનું વિવાહ કરવું.
બ્રહ્મચારિ સમાચાર ઇતિ તે સમુદી રિતઃ
બ્રહ્મચારીનું આચરણ તને સમજાવ્યું છે.
સ્વનેત્રદૈર્ઘ્યનિર્માણં પ્રશશંસ ફલાન્વિતમ્
પોતાના નેત્રની લંબાઈ વધારવાની રચનાને તેણે ફળદાયી કહીને વખાણી.
દિવ્યપ્રાસાદમાલાનાં પતાકાશ્ચલપલ્લવાઃ
દિવ્ય મહલોમાં માળાઓ અને પતાકાઓ પવનમાં લહેરાતી હતી.
ચંચત્પ્રાસાદમાણિક્યૈર્વિજૃંભિતમરીચિભિઃ
મહલોમાં મણિકાંઓ ચમકતા હતા અને તેજસ્વી કિરણો ફેલાવતા હતા.
દેવત્વં માયયાચ્છાદ્ય વેષં કાર્પટિકોચિતમ્
દેવતાઓએ પોતાનું દેવત્વ માયાથી છુપાવીને ભીખારીનું વસ્ત્ર ધારણ કર્યું.
કાચિચ્ચયોગિની ભૂતા કાચિજ્જાતા તપસ્વિની
એક સ્ત્રી યોગિની બની, બીજી તપસ્વિ બની.
માલાકારવધૂઃ કાચિત્કાચિન્નાપિતસુંદરી
એક સ્ત્રી માળાકારની પત્ની બની, બીજી નાપિતની સુંદર પત્ની બની.
વૈશ્યા ચ કાચિદભવત્ક્રયવિક્રયચંચુરા
એક સ્ત્રી વેપારી બની, ખરીદ-વેચાણમાં નિપુણ હતી.
એકા ચ નૃત્યકુશલા ત્વન્યા ગાનવિશારદા
એક સ્ત્રી નૃત્યમાં કુશળ હતી, બીજી ગાનમાં નિપુણ હતી.
મૃદંગવાદનજ્ઞાન્યા કાચિત્તાલ કલાવતી
એક સ્ત્રી મૃદંગ વગાડવામાં નિપુણ હતી, બીજી તાલની કળામાં પારંગત હતી.
ગંધભાગવિધિજ્ઞાન્યા કાચિદક્ષકલાલયા 4.1.45.
એક સ્ત્રી સુગંધ બનાવવાની રીત જાણતી હતી, બીજી પાશા રમવામાં નિપુણ હતી.
વંશાધિરોહણે દક્ષા રજ્જુમાર્ગેણ ચેતરા
એક સ્ત્રી વાંસ પર ચડવામાં કુશળ હતી, બીજી દોરથી માર્ગ પસાર કરવામાં નિપુણ હતી.
અપત્યદાઽનપત્યાનાં પરા તત્રપુરેઽવસત્
કેટલાક બાળકોવાળી અને કેટલાક નિસંતાન સ્ત્રીઓમાં એક સ્ત્રી એ શહેરમાં રહી.
ચિત્રલેખન નૈપુણ્યાત્કાચિજ્જનમનોહરા
એક સ્ત્રી ચિત્રાંકન અને પેઇન્ટિંગમાં કુશળ હતી, લોકોની નજર ખેંચતી.
ગુટિકાસિદ્ધિદા કાચિત્કાચિદંજનસિદ્ધિદા
એક સ્ત્રી ગોળીઓથી સિદ્ધિ આપતી, બીજી અંજનમાં પારંગત હતી.
અગ્નિસ્તંભ જલસ્તંભ વાક્સ્તંભં ચાપ્યશિક્ષયત્
તે આગ, પાણી અને વાણી અટકાવવાની કળા શીખવતી હતી.
કાચિદાકર્પણીં સિદ્ધિં દદાવુચ્ચાટનં પરા
એક સ્ત્રી ગરીબી દૂર કરવાની શક્તિ આપતી, બીજી ઉચાટની કળા શીખવતી હતી.
ચિંતિતાર્થપ્રદા કાચિત્કાચિજ્જ્યોતિઃ કલાવતી
એક સ્ત્રી મનમાં ઈચ્છેલી વસ્તુ પૂરી કરતી, બીજી જ્યોતિષ કળામાં નિપુણ હતી.