તમઃ સંકેતસદનં વ્યાઘ્રં વૈ વદનં મહત્
ઘોર વાઘનું મોટું મોં, જાણે અંધકાર અને રહસ્યનું ઘર હોય.
ઉલૂકાકારતાં ધૃત્વા ફૂત્કારૈરતિદારુણૈઃ
ઘુવડનું રૂપ ધારણ કરીને, અત્યંત ભયાનક ચીસો પાડતો.
યક્ષિણી કાચિદાનીય રુદંતં કસ્યચિચ્છિશુમ્
એક યક્ષિણી કોઈકનું રડતું બાળક લાવી.
પિપાસિતાદ્ય રુધિરં તેપિ પાસ્યામ્યહં ધુવ 4.1.20.
આજે હું તરસી છું, નિશ્ચિતપણે તારો લોહી પીશ.
અનીય તૃણદારૂણિ પરિસ્તીર્ય સમંતતઃ
તેણીએ ઘાસ અને લાકડાં લાવીને ચારે બાજુ પાથરી દીધાં.
વેતાલી રૂપમાસ્થાય ભંક્ત્વા કાચિત્તરૂન્ગિરીન્
એક વેતાળી એ કોઈ રૂપ ધારણ કરીને અનેક પર્વતોના શિખરો તોડી નાખ્યા.
અન્યા સુનીતિરૂપેણ તમભિપ્રેક્ષ્ય દૂરતઃ
બીજી, સુનિતિનું રૂપ ધારણ કરીને, દૂરથી તેને જોઈ રહી.
ઉવાચ ચ વચશ્ચાટુ બહુમાયા વિનિર્મિતમ્
તેણીએ બહુ ચતુરાઈથી મીઠા અને પ્રપંચભર્યા શબ્દો કહ્યા.
ત્વદેકશરણાં વત્સ બત મૃત્યુર્જિઘાંસતિ
હાય બાલક, તું તો ફક્ત મારામાં જ આશરો લીધો છે, છતાં મરણ તને સંહારવા ઈચ્છે છે.
પ્રતિગ્રામં પ્રતિપુરં પ્રત્યધ્વં પ્રતિકાનનમ્
ગામથી ગામ, શહેરથી શહેર, રસ્તાથી રસ્તા, જંગલથી જંગલ,
યદા પ્રભૃતિ રે બાલ નિરગાત્તપસે ભવાન્
જ્યારે થી, હે બાલક, તું તપ માટે નીકળી ગયો,
તૈસ્તૈઃ સપત્નીદુર્વાક્યૈર્દુનોપિ ત્વં યથાર્ભક
સહપત્નીઓના કઠોર વચનોને કારણે તું બાળકની જેમ દુઃખી થયો છે.
ન નિદ્રામિ ન જાગર્મિ નાશ્નામિ ન પિબામ્યહમ્
હું ન ઊંઘું, ન જાગું, ન ખાઉં, ન પીઉં.
નિદ્રાદરિદ્રનયના સ્વપ્નેપિ ન તવાનનમ્ 4.1.20.
મારી આંખો ઊંઘથી વંચિત છે, સ્વપ્નમાં પણ તારો ચહેરો દેખાતો નથી.
ત્વદાનનપ્રતિનિધિર્વિધુર્વિધુરયા મયા
તારો ચહેરો ન જોઈ શકું, એથી ચાંદને પણ હું એકલુ બનાવી દીધું છે.
ત્વદાલાપસમાલાપં કલયન્કિલકાકલીમ્
હું તારા અને મારા સંવાદ બોલી, ધીમી કલકલ અવાજો કરું છું.
ત્વદંગસંગમધુરો ધ્રુવધૂપિતયામયા
તારા અંગો સાથેની મીઠાસ મારા તાવથી નિશ્ચિતપણે બળી ગઈ છે.
કે દેશાઃ કાશ્ચ સરિતઃ કે શૈલાસ્ત્વત્કૃતે ધ્રુવ
કયા પ્રદેશો, કઈ નદીઓ, કયા પર્વતો તારા માટે છે, સાચે?
અધ્રુવં સર્વમેવૈતત્પશ્યંત્યંધીકૃતાસ્મ્યહમ્
આ બધું અસ્થિર છે; આ જોઈને હું અંધ બની ગઈ છું.
મૃદુલાનિ તવાંગાનિ ક્વેમાનિ ક્વ તપસ્ત્વિદમ્
તારા અંગો તો નરમ છે—આ ક્યાં અને આ તપ શું છે?
અનેન તપસા વત્સ ત્વયાઽઽપ્યં કિમનેનસા
બાળક, તું આ તપશ્ચર્યા શા માટે કરે છે? તને એની શું જરૂર છે?
અનેન વયસા બાલ ખેલનીયં ત્વયાઽનિશમ્
એટલા નાનાં વયે, તારે તો રોજ રમવું જોયે.
તતઃ કૌમારમાસાદ્ય વયોઽભિધ્યાનશીલિના
પછી, જ્યારે યુવાની આવે ત્યારે અભ્યાસમાં મન લગાવવું જોઈએ.
વયોથ ચતુરં પ્રાપ્ય યોષાસ્રક્ચંદનાદિકાન્ 4.1.20.
અને જ્યારે પુખ્ત વય આવે, ત્યારે ફૂલના હાર અને ચંદનથી સજાવટ કરવી.
ઉત્પાદ્યાથ બહૂન્પુત્રાન્ગુણિનો ધર્મવત્સલાન્
પછી સારા ગુણવાળા અને ધર્મપ્રેમી ઘણા પુત્રો પેદા કરવા જોઈએ.
ઇદાનીમેવ તપસિ બાલ્યે વયસિ કઃ શ્રમઃ
હવે બાળપણમાં તપશ્ચર્યા કરવાનો શું અર્થ? આ મહેનત શા માટે?
વિપક્ષપરિભૂતેન હૃતમાનેન કેનચિત્
જ્યારે દુશ્મન અપમાન કરે અને માન હરણ થાય,
હૃતમાનેન તપ્તવ્યં નિશમ્યેતિ વચો ધ્રુવઃ
ત્યારે જ તપશ્ચર્યા કરવી જોઈએ, ધ્રુવ, આ વાત સાંભળ્યા પછી.
જનયિત્રીમનાભાષ્ય ભૂતભીતિં વિહાય ચ
ધ્રુવે પોતાની માતાને કંઈ કહ્યું નહીં અને બધાની ભય છોડીને આગળ વધ્યો.
સાપિ ભૂતાવલી ભીતિંબહુભીષણભૂષણા
એ ભયાનક ભૂતોની ટોળી, અનેક ભયજનક આભૂષણોથી સજાયેલી હતી.