યાવંતિ વિષ્વક્તેજાંસિ સિદ્ધરૂપગુણાનિ ચ
જ્યાં જ્યાં ફેલાયેલા તેજો અને સિદ્ધ રૂપ ગુણો છે,
અહો નિજગુણસ્પર્શઃ સતતં માતરિશ્વના
સાચે, તેની પોતાની ગુણોની સ્પર્શ હંમેશા પવન સાથે રહે છે.
વ્યોમ્નાપિ શબ્દગુણિના ધ્રુવારાધનબુદ્ધિના
આકાશ પણ, જે અવાજના ગુણથી યુક્ત છે, ધ્રુવની આરાધનામાં લાગેલું મન પણ,
આરાધિતોઽનુદિવસં સભૂતૈરપિ પંચભિઃ 4.1.20.
તેને રોજે રોજ પાંચેય તત્ત્વો સહિત સૌ આરાધે છે.
કૌસ્તુભોદ્ભાસિતહૃદઃ પીતકૌશેયવાસસઃ
કૌસ્તુભ મણિની ઝાંખીથી હૃદય પ્રકાશિત હતું અને પીળા રેશમી વસ્ત્રો પહેરેલા હતા.
મરુત્વતાતિમહતી ચિંતાઽપ્તા તત્તપોભયાત્
પવનદેવમાંથી અત્યંત મોટી ચિંતા ઊભી થઈ, જે તપ અને દુઃખથી આવી હતી.
સમર્થસ્ત્વપ્સરોવર્ગો નિયંતું યમિનાં યમાન્
અપ્સરાઓનો સમૂહ તો યમનિયંત્રણ કરનારા યમીઓને પણ રોકી શકે છે.
તપસ્વિનાં તપો હંતું દ્વૌ મત્સાહાય્યકારિણૌ
મારા સહાય તરીકે બે જણ તપસ્વીઓનું તપ નષ્ટ કરવા કાર્ય કરે છે.
એક એવ કિલોપાયો બાલે મે પ્રભવિષ્યતિ
એ બાળકે માટે ખરેખર એક જ ઉપાય મારા માટે અસરકારક રહેશે.
બાલત્વાદ્ભીષિતો ભૂતૈસ્તપસ્ત્યક્ષ્યત્યસૌ ધ્રુવમ્
બાળપણને કારણે, ભૂતોના ડરથી, એ ચોક્કસપણે પોતાનું તપ છોડશે.
ભલ્લૂકાકારસર્વાંગ ઉષ્ટ્રલંબશિરોધરઃ
ભાલૂ જેવું આખું શરીર, ઊંટ જેવી લટકતી કાંધ અને માથું ધરાવતો.
તં વ્યાઘ્રવદનઃ કશ્ચિદ્વ્યાદાય વિકટાનનમ્
કોઈક વ્યાઘ્ર જેવા મુખવાળો, ભયાનક મોં પહોળું ખોલીને ઉભો છે.
રયાત્તુ માંસકં ભુંજન્કશ્ચિદ્વિકટદંષ્ટ્રકઃ
બીજો, ભયાનક દાંતવાળો, જમીન પરથી માંસ ખાઈ રહ્યો છે.
અતિતીક્ષ્ણૈર્વિષાણાગ્રૈસ્તટાનુચ્ચાન્વિદારયન્ 4.1.20.
અતિ તીક્ષ્ણ શિંગડાંથી જમીન ફાડી, ઊંચે ઉઠાવતો.
કશ્ચિદ્ધિ પન્નગી ભૂય ફટાટોપભયાનકઃ
કોઈક સાચે જ સાપનું રૂપ ધારણ કરીને, ફણની ગર્જનાથી ડરાવતો.
કશ્ચિચ્ચ મહિષાકારઃ ક્ષિપઞ્શૃંગાગ્રતો ગિરોન્
બીજો, મહિષ જેવો રૂપ ધારણ કરીને, શિંગડાંના ટોચથી પથ્થરો ફેંકી રહ્યો છે.
કશ્ચિદ્દાવાનલાલીઢ ખર્જૂરદ્રુમસન્નિભમ્
બીજો, જંગલની અગ્નિથી ચાટાયેલો, ખજુરના વૃક્ષ જેવો દેખાય છે.
મૌલિજૈરભ્રસંઘર્ષં કુર્વન્દીર્ઘકૃશોદરઃ
લાંબો અને પાતળો પેટ ધરાવતો, જટામાંથી વાદળોને અથડાવતો.
કૃપાણપાણિર્ભગ્નાસ્યો વામહસ્તકપાલધૃત્
હાથમાં તલવાર પકડીને, તૂટેલું મોં અને ડાબા હાથમાં ખોપરી ધરાવતો.
વિશાલ સાલમાદાય કુર્વન્કિલ કિલારવમ્
મોટું સાલનું વૃક્ષ પકડીને, ભયાનક ગર્જના કરતો.
તમઃ સંકેતસદનં વ્યાઘ્રં વૈ વદનં મહત્
ઘોર વાઘનું મોટું મોં, જાણે અંધકાર અને રહસ્યનું ઘર હોય.
ઉલૂકાકારતાં ધૃત્વા ફૂત્કારૈરતિદારુણૈઃ
ઘુવડનું રૂપ ધારણ કરીને, અત્યંત ભયાનક ચીસો પાડતો.
યક્ષિણી કાચિદાનીય રુદંતં કસ્યચિચ્છિશુમ્
એક યક્ષિણી કોઈકનું રડતું બાળક લાવી.
પિપાસિતાદ્ય રુધિરં તેપિ પાસ્યામ્યહં ધુવ 4.1.20.
આજે હું તરસી છું, નિશ્ચિતપણે તારો લોહી પીશ.
અનીય તૃણદારૂણિ પરિસ્તીર્ય સમંતતઃ
તેણીએ ઘાસ અને લાકડાં લાવીને ચારે બાજુ પાથરી દીધાં.
વેતાલી રૂપમાસ્થાય ભંક્ત્વા કાચિત્તરૂન્ગિરીન્
એક વેતાળી એ કોઈ રૂપ ધારણ કરીને અનેક પર્વતોના શિખરો તોડી નાખ્યા.
અન્યા સુનીતિરૂપેણ તમભિપ્રેક્ષ્ય દૂરતઃ
બીજી, સુનિતિનું રૂપ ધારણ કરીને, દૂરથી તેને જોઈ રહી.
ઉવાચ ચ વચશ્ચાટુ બહુમાયા વિનિર્મિતમ્
તેણીએ બહુ ચતુરાઈથી મીઠા અને પ્રપંચભર્યા શબ્દો કહ્યા.
ત્વદેકશરણાં વત્સ બત મૃત્યુર્જિઘાંસતિ
હાય બાલક, તું તો ફક્ત મારામાં જ આશરો લીધો છે, છતાં મરણ તને સંહારવા ઈચ્છે છે.
પ્રતિગ્રામં પ્રતિપુરં પ્રત્યધ્વં પ્રતિકાનનમ્
ગામથી ગામ, શહેરથી શહેર, રસ્તાથી રસ્તા, જંગલથી જંગલ,