ગણાવૂચતુઃ શિવશર્મન્મહાપ્રાજ્ઞ પરિશુદ્ધેંદ્રિયેશ્વર
ગણોએ કહ્યું: હે શિવશર્મા, મહાન વિદ્વાન અને શુદ્ધ ઇન્દ્રિયોના સ્વામી,
સુહૃદિ પ્રેમસંપન્ને ત્વય્યનુદ્યં ન કિંચન
પ્રેમથી ભરપૂર મિત્ર પાસે કંઈ પણ છુપાવવાનું રહેતું નથી.
આસીત્કાંપિલ્યનગરે સોમયાજિકુલોદ્ભવઃ
કાંપિલ્ય નગરીમાં સોમયાજી કુળમાં જન્મેલો એક પુરુષ હતો.
વેદવેદાંગવેદાર્થાન્વેદોક્તાચારચંચુરઃ
તેને વેદ, વેદાંગ, વેદના અર્થો અને વેદોક્ત આચારનો સંપૂર્ણ જ્ઞાન હતો.
અગ્નિશુશ્રૂષણરતો વેદાધ્યયનતત્પરઃ
તે અગ્નિ સેવા અને વેદ અધ્યયનમાં સતત તત્પર રહેતો.
કૃતોપનયનઃ સોથ વિદ્યાં જગ્રાહ ભૂરિશઃ 4.1.13.
ઉપનયન સંસ્કાર પછી તેણે ઘણું જ્ઞાન મેળવ્યું.
આદાયાદાય બહુશો ધનં માતુઃ સકાશતઃ
તે વારંવાર પોતાની માતા પાસેથી ઘણું ધન લેતો.
સંત્યક્ત બ્રાહ્મણાચારઃ સંધ્યાસ્નાનપરાઙ્મુખઃ
તે બ્રાહ્મણના આચાર છોડી દીધા અને સંધ્યા-સ્નાનથી પણ મુખ ફેરવી લીધો.
નટપાખંડિભંડૈશ્ચ બદ્ધપ્રેમપરંપરઃ
તે નટ, ઠગ અને મજાકિયા લોકો સાથે ગાઢ મિત્રતા રાખતો.
પ્રેરિતોપિ જનન્યા સ ન યાતિ પિતુરંતિકમ્
માતા કહે કે, છતાંયે તે પિતાજી પાસે જતો નથી.
યદા યદૈવ તાં પૃચ્છેદયેગુણનિધિઃ સુતઃ
જ્યારે પણ ગુણવાન પુત્ર તેની માતાને પૂછે,
તદા તદેતિ સા બ્રૂયાદિદાનીં સ બહિર્ગતઃ
ત્યારે માતા કહે, 'હવે તો તે બહાર ગયો છે.'
અધીત્યાધ્યયનાર્થં સ દ્વિત્રૈર્મિત્રૈઃ સમં યયૌ
અધ્યયન માટે તે બે-ત્રણ મિત્રો સાથે ગયો.
ન તત્કર્મ ચ તદ્વૃત્તં કિંચિદ્વેત્તિ સ દીક્ષિતઃ
તે દીક્ષિતને પોતાના કર્મ કે વર્તન વિશે કંઈ ખબર નથી.
ગૃહ્યોક્તેન વિધાનેન પાણિગ્રાહમકારયત્
ઘરગથ્થુ વિધિ પ્રમાણે પાણિગ્રહણ કરાવાયું.
શાસ્તિ સ્નેહાર્દ્રહૃદયા ક્રોધનસ્તે પિતેત્યલમ્ 4.1.13.
મમતા ભરેલા હૃદયથી એ કહે છે: 'બસ, હવે ગુસ્સો છોડ દીકરા.'
આચ્છાદયામિ તે નિત્યં પિતુરગ્રે કુચેષ્ટિતમ્
હંમેશા હું તારી ખોટી હરકતોને પપ્પા સામે છુપાવું છું.
બ્રાહ્મણાનાં ધનં પુત્ર સદ્વિદ્યા સાધુસંગમઃ
બ્રાહ્મણો માટે સાચું જ્ઞાન અને સારા લોકોની સંગત જ સંપત્તિ છે.
ઇતિ રૂઢિમિહ પ્રાપ્તાસ્તવ પૂર્વપિતામહાઃ
આ રીતે, અહીં તારા પૂર્વજોએ નામના મેળવી છે.
સદ્વિદ્યા સુમનો ધેહિ બ્રાહ્મણાચારમાચર
સાચું જ્ઞાન અપનાવ, મન શુદ્ધ રાખ અને બ્રાહ્મણની રીત-રીવાજ પાળ.
ઊનવિંશતિકોઽસિ ત્વમેષા ષોડશવાર્ષિકી
તમે હજુ ઓગણીસ વર્ષના થયા નથી અને એ છોળી સોળ વર્ષની છે.
એતાં સંવૃણુ સદ્વૃત્તાં પિતૃભક્તિયુતા ભવ
આ સારા સ્વભાવવાળી છોકરીને સ્વીકાર અને પિતાની સેવા કર.
તતોઽપત્રપસે કિં ન ત્યજ દુર્વૃત્તતાં શિશો
તને શરમ કેમ નથી આવતી? બાલક, ખરાબ વૃત્તિ છોડી દે.
તેભ્યોપિ ન બિભેષિ ત્વં શુદ્ધોસ્યુભય વંશતઃ
તને એમની પણ ભય નથી; તું બંને કુળમાંથી શુદ્ધ છે.
ગૃહેપિ શિષ્યાન્પશ્યૈતાન્પિતુસ્તે વિનયોચિતાન્
ઘરે પણ, પપ્પાના શિસ્તવાળા શિષ્યોને જો.
શ્રદ્ધાં વિહાય તે તાતે વૃત્તિલોપં કરિષ્યતિ 4.1.13.
જો તું શ્રદ્ધા છોડશે તો તારા પપ્પાની રોજી-રોટી જતી રહેશે.
અનંતરં હસિષ્યંતિ યુક્તં દીક્ષિતતાસ્ત્વિતિ
થોડીવારમાં બધા હસશે કે, 'આ તો એની દીક્ષા છે.'
માતુશ્ચરિત્રં તનયો ધત્તે દુર્ભાષણૈરિતિ
દીકરો કઠોર બોલીથી પોતાની માની જ વૃત્તિ બતાવે છે.
તદંઘ્રિલીનમનસો મમ સાક્ષી મહેશ્વરઃ
મારા મન જે મહાદેવના ચરણોમાં લીન છે, એનો સાક્ષી મહેશ્વર છે.
અહો બલીયાન્સવિધિર્યેન જાતા ભવાનિતિ
કેમ અદ્દભુત છે એ વિધિ, જેના કારણે તારો જન્મ થયો!