યદૈકલો ન શક્નોષિ રંતું સ્વૈરચર પ્રભો
હે પ્રભુ, જ્યારે તમે એકલા હતા અને એકાંતમાં આનંદ માણી શકતા નહોતા, ત્યારે તમે સ્વેચ્છાએ લીલા કરી.
ત્વમેકો દ્વિત્વમાપન્નઃ શિવશક્તિપ્રભેદતઃ
તમે એકજ હતા, પણ શિવ અને શક્તિના ભેદથી બે રૂપ ધારણ કર્યા.
ઉભાભ્યાં શિવશક્તિભ્યા યુવાભ્યાં નિજલીલયા
તમારી પોતાની લીલાથી, તમે શિવ અને શક્તિ બંને સાથે પ્રગટ થયા.
જ્ઞાનશક્તિર્ભવાનીશ ઇચ્છાશક્તિરુમા સ્મૃતા
હે ભવાણીશ, જ્ઞાનશક્તિ એટલે ભવાની છે અને ઇચ્છાશક્તિ ઉમા તરીકે ઓળખાય છે.
દક્ષિણાંગં તવ વિધિર્વામાંગં તવ ચાચ્યુતઃ
તમારી જમણી બાજુ બ્રહ્મા છે અને ડાબી બાજુ, હે અચ્યૂત, વિષ્ણુ છે.
ત્વત્સ્વેદાદંબુનિધયસ્તવ શ્રોત્રં સમીરણઃ 4.1.13.
તમારા પરસેવેમાંથી સમુદ્રો ઉત્પન્ન થયા અને તમારા કાનમાંથી પવન.
રાજન્યવર્યાસ્તે બાહુ વૈશ્યા ઊરુસમુદ્ભવાઃ
શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિયો તમારી બાહુઓમાંથી અને વૈશ્યો તમારી જાંઘમાંથી જન્મ્યા છે.
ત્વં પું પ્રકૃતિરૂપેણ બ્રહ્માંડમસૃજઃ પુરા
તમે પુરુષ અને પ્રકૃતિ રૂપે શરૂઆતમાં બ્રહ્માંડની રચના કરી.
અતસ્ત્વત્તો ન મન્યેઽહં કિંચિદ્ભિન્નં જગન્મય
હે સર્વવ્યાપક, તેથી હું આ જગતમાં કશુંય પણ તમાથી અલગ માનતો નથી.
નમસ્તુભ્યં નમસ્તુભ્યં નમસ્તુઽભ્યં નમોનમઃ
તમને વંદન છે, તમને વંદન છે, ફરીથી ફરીથી વંદન છે!
ઇત્યુક્તવતિ દેવેશ સ્તસ્મિન્પૂતાત્મનિ પ્રભુઃ
આ રીતે જ્યારે દેવોના સ્વામી, પવિત્ર આત્માવાળા, સ્તુતિ કરવામાં આવ્યા,
સર્વગો મમ રૂપેણ સર્વતત્ત્વાવબોધકઃ
તે સર્વવ્યાપક, મારા સ્વરૂપે, સર્વ તત્ત્વોને પ્રકાશિત કરનાર છે.
તવ લિંગમિદં દિવ્યં યે દ્રક્ષ્યંતીહ માનવાઃ
જે મનુષ્યો અહીં તમારું આ દિવ્ય લિંગ દર્શન કરે છે,
પવમાનેશ્વરં લિંગં મધ્યે જન્મસકૃન્નરઃ
પવમાનેશ્વરનું લિંગ, જીવનમાં એકવાર પણ જોવે,
સુગંધચંદનૈઃ પુષ્પૈર્મમ લોકે મહીયતે
મારા લોકમાં સુગંધિત ચંદન અને ફૂલો વડે તેમનું સન્માન થાય છે.
પાવમાનં સમારાધ્ય પૂતો ભવતિ તત્ક્ષણાત્ 4.1.13.
પવમાનની યોગ્ય રીતે આરાધના કરીને, તે ક્ષણે જ મનુષ્ય પવિત્ર થઈ જાય છે.
ગણાવૂચતુઃ તસ્યાઃ પ્રાચ્યાં કુબેરસ્ય શ્રીમત્યેષાલકાપુરી
ગણોએ કહ્યું: પૂર્વ દિશામાં કુબેરની તેજસ્વી અલકા નામની નગર છે.
શંભોઃ સખિત્વમાપેદે નાથોસ્યા ભક્તિયોગતઃ
ભક્તિ અને યોગ દ્વારા તેણે શંભુ ભગવાન સાથે મિત્રતા મેળવી.
યયા સખિત્વમાપન્નો દેવદેવસ્યધૂર્જટેઃ
આ રીતે તે દેવોના દેવ ધૂર્જટીના મિત્ર બની ગયો.
ઇતિ શ્રોતું મમ મનઃ શ્રુતિગોચરતાં ગતમ્
આ બધું સાંભળવા માટે મારું મન આતુર બની ગયું છે.
ગણાવૂચતુઃ શિવશર્મન્મહાપ્રાજ્ઞ પરિશુદ્ધેંદ્રિયેશ્વર
ગણોએ કહ્યું: હે શિવશર્મા, મહાન વિદ્વાન અને શુદ્ધ ઇન્દ્રિયોના સ્વામી,
સુહૃદિ પ્રેમસંપન્ને ત્વય્યનુદ્યં ન કિંચન
પ્રેમથી ભરપૂર મિત્ર પાસે કંઈ પણ છુપાવવાનું રહેતું નથી.
આસીત્કાંપિલ્યનગરે સોમયાજિકુલોદ્ભવઃ
કાંપિલ્ય નગરીમાં સોમયાજી કુળમાં જન્મેલો એક પુરુષ હતો.
વેદવેદાંગવેદાર્થાન્વેદોક્તાચારચંચુરઃ
તેને વેદ, વેદાંગ, વેદના અર્થો અને વેદોક્ત આચારનો સંપૂર્ણ જ્ઞાન હતો.
અગ્નિશુશ્રૂષણરતો વેદાધ્યયનતત્પરઃ
તે અગ્નિ સેવા અને વેદ અધ્યયનમાં સતત તત્પર રહેતો.
કૃતોપનયનઃ સોથ વિદ્યાં જગ્રાહ ભૂરિશઃ 4.1.13.
ઉપનયન સંસ્કાર પછી તેણે ઘણું જ્ઞાન મેળવ્યું.
આદાયાદાય બહુશો ધનં માતુઃ સકાશતઃ
તે વારંવાર પોતાની માતા પાસેથી ઘણું ધન લેતો.
સંત્યક્ત બ્રાહ્મણાચારઃ સંધ્યાસ્નાનપરાઙ્મુખઃ
તે બ્રાહ્મણના આચાર છોડી દીધા અને સંધ્યા-સ્નાનથી પણ મુખ ફેરવી લીધો.
નટપાખંડિભંડૈશ્ચ બદ્ધપ્રેમપરંપરઃ
તે નટ, ઠગ અને મજાકિયા લોકો સાથે ગાઢ મિત્રતા રાખતો.
પ્રેરિતોપિ જનન્યા સ ન યાતિ પિતુરંતિકમ્
માતા કહે કે, છતાંયે તે પિતાજી પાસે જતો નથી.