ધન્યા સા જનની લોકે ધન્યોસૌ જનકઃ પુનઃ 4.1.4.
આ દુનિયામાં એ માતા ધન્ય છે, અને એ પિતા પણ પુનઃ ધન્ય છે.
પિતૃવંશ્યામાતૃવંશ્યાઃપતિવંશ્યાસ્ત્રયસ્ત્રયઃ
પિતાની, માતાની અને પતિની—આ ત્રણ વંશ હોય છે.
શીલભંગેન દુર્વૃત્તાઃ પાતયંતિ કુલત્રયમ્
જે દુષ્ટો સદાચાર તોડી દે છે, તેઓ ત્રણેય કુળને દુઃખ આપે છે.
પતિવ્રતાયાશ્ચરણો યત્ર યત્ર સ્પૃશેદ્ભુવમ્
જ્યાં જ્યાં સતી સ્ત્રીના પગ ધરતી પર પડે છે...
બિભ્યત્પતિવ્રતાસ્પર્શં કુરુતે ભાનુમાનપિ
પતિવ્રતા સ્ત્રીના સ્પર્શથી તો સૂર્ય પણ ડરે છે.
આપઃ પતિવ્રતા સ્પર્શમભિલષ્યંતિ સર્વદા
પતિવ્રતા સ્ત્રીના સ્પર્શની તો જળ પણ હંમેશાં ઈચ્છા રાખે છે.
ગૃહેગૃહે ન કિં નાર્યો રૂપલાવણ્યગર્વિતાઃ
કયાં ઘર છે જ્યાં સ્ત્રીઓ, પોતાના રૂપ અને લાવણ્યથી ગર્વિત, નથી મળતી?
ભાર્યા મૂલં ગૃહસ્થસ્ય ભાર્યા મૂલં સુખસ્ય ચ
ગૃહસ્થ માટે પત્ની જ મૂળ છે, અને સુખનું પણ મૂળ પત્ની જ છે.
પરલોકસ્ત્વયં લોકો જીયતે ભાર્યયા દ્વયમ્
આ લોક અને પરલોક બંને પત્નીથી જ ટકેલા છે.
ગૃહસ્થઃ સ હિ વિજ્ઞેયો યસ્ય ગેહે પતિવ્રતા
જેના ઘરમાં પતિવ્રતા સ્ત્રી છે, એ જ સાચો ગૃહસ્થ કહેવાય.
યથા ગંગાઽવગાહેન શરીરં પાવનં ભવેત્ 4.1.4.
જેમ ગંગામાં સ્નાન કરવાથી શરીર પવિત્ર થાય છે...
અનુયાતિ ન ભર્તારં યદિ દૈવાત્કથંચન
જ્યારે કોઈ સ્ત્રી ભાગ્યવશ પતિનું અનુસરણ નથી કરતી...
તદ્વૈગુણ્યાદપિસ્વર્ગાત્પતિઃ પતતિ નાન્યથા
એ દોષને કારણે પતિ સ્વર્ગમાંથી પડી જાય છે, બીજું કોઈ કારણ નથી.
પત્યૌ મૃતે ચ યાયોષિદ્વૈધવ્યં પાલયેત્ક્વચિત્
પતિના અવસાન પછી સ્ત્રીએ સર્વ રીતે વૈધવ્યનું પાલન કરવું જોઈએ.
વિધવા કબરીબંધો ભર્તૃબંધાય જાયતે
વિધવા સ્ત્રી ખુલ્લા વાળ સાથે જન્મે છે, એ પતિના બંધન માટે જ હોય છે.
એકાહારઃ સદા કાર્યો ન દ્વિતીયં કદાચન
એમણે હંમેશાં એક જ વખત ભોજન કરવું, બીજું ક્યારેય નહીં.
માસોપવાસં વા કુર્યાચ્ચાંદ્રાયણમથાપિ વા
એ મહિનો ઉપવાસ રાખી શકે, અથવા ચાંદ્રાયણ વ્રત પણ કરી શકે.
યવાન્નૈર્વા ફલાહારૈઃ શાકાહારૈઃ પયોવ્રતૈઃ
એ જવારના અન્ન, ફળ, શાકભાજી કે દૂધના વ્રતથી જીવન યાપન કરી શકે.
પર્યંકશાયિની નારી વિ ધવા પાતયેત્પતિમ્
વિધવા સ્ત્રી જો પથારી પર સુવે તો એ પતિનું પતન કરે છે.
ન ચાંગોદ્વર્તનં કાર્યં સ્ત્રિયા વિધવયા ક્વચિત્
વિધવા સ્ત્રીએ ક્યારેય શરીરે તેલ લગાવવું નહીં.
તર્પણં પ્રત્યહં કાર્યં ભર્તુઃ કુશતિલોદકૈઃ 4.1.4.
એમણે રોજ કૂશ, તલ અને પાણીથી પતિ માટે તર્પણ કરવું.
વિષ્ણોસ્તુ પૂજનં કાર્યં પતિ બુદ્ધ્યા ન ચાન્યથા
એમણે પતિને મનમાં રાખીને વિષ્ણુની પૂજા કરવી, બીજું કશું નહીં.
યદ્યદિષ્ટતમં લોકે યચ્ચ પત્યુઃ સમીહિતમ્
જગતમાં જે સૌથી પ્રિય હોય અને પતિને જે ઇચ્છિત હોય,
વૈશાખે કાર્તિકે માઘે વિશેષનિયમાંશ્ચરેત્
એમણે વૈશાખ, કાર્તિક અને માઘ મહિનામાં ખાસ નિયમોનું પાલન કરવું.
વૈશાખે જલકુંભાંશ્ચ કાર્તિકે ઘૃતદીપકાઃ
વૈશાખમાં પાણીના ઘડા અને કાર્તિકમાં ઘીના દીવા અર્પણ કરવા.
પ્રપા કાર્યા ચ વૈશાખે દેવે દેયા ગલંતિકા
વૈશાખમાં પાણીની પ્યાઉ કરવી અને દેવોને હાર અર્પણ કરવા.
સકર્પૂરં ચ તાંબૂલં પુષ્પદાનં તથૈવ ચ
કપૂર, પાન અને ફૂલ પણ અર્પણ કરવા.
પાનાનિ ચ વિચિત્રાણિ દ્રાક્ષા રંભા ફલાનિ ચ
વિવિધ પાનીઓ, દ્રાક્ષ, કેળાં અને ફળો પણ અર્પણ કરવા.
ઊર્જે યવાન્નમશ્નીયાદેકાન્નમથવા પુનઃ
ઊર્જા મહિનામાં જવારનું અન્ન ખાવું, અથવા એક જ વખત ભોજન કરવું.
કાર્તિકે વર્જયેત્તૈલં કાર્તિકે વર્જયે ન્મધુ
કાર્તિકમાં તેલ છોડવું અને કાર્તિકમાં મધ પણ છોડવું.