પ્રાતઃસ્નાનં તતઃ કૃત્વા દેવપૂજાં તથૈવ ચ
પ્રભાતે સ્નાન કરીને અને દેવની પૂજા કરીને,
અતો દેવેતિ મંત્રેણ જુહુયાત્તિલપાયસમ્
'અતો દેવ' મંત્રથી તિલ અને ખીર હવનમાં અર્પણ કરવું.
હોમશેષં સમાપ્યાથ બ્રાહ્મણાન્પૂજ્ય ભક્તિતઃ
હવન પૂરું કરીને પછી ભક્તિપૂર્વક બ્રાહ્મણોની પૂજા કરવી.
તતો ગાં કપિલાં તત્ર પૂજયેદ્વિધિવદ્વ્રતી 2.4.34.
પછી વ્રતધારીએ ત્યાં નિયમ પ્રમાણે કપિલા ગાયની પૂજા કરવી.
ગુરું વ્રતોપદેષ્ટારં વસ્ત્રાલંકારભૂષણૈઃ
ગુરુ અને વ્રત શીખવનારને વસ્ત્ર અને આભૂષણોથી સન્માન આપવો.
યુષ્મત્પ્રસાદાદ્દેવેશઃ પ્રસન્નોઽસ્તુ સદા મમ
તમારી કૃપાથી, દેવોના દેવ, તમે હંમેશા મારા પર પ્રસન્ન રહો.
તત્સર્વં નાશમાયાતુ સ્થિરા મે ચાઽસ્તુ સંતતિઃ
એ બધું નાશ પામે અને મારી વંશ પરમાણે અડગ રહે.
સતાં સમાગમો ભૂયાન્મમ જન્મનિજન્મનિ
દરેક જન્મમાં મને સારા લોકોની સંગત મળે.
પ્રતિમાં તાં ગુરોર્દદ્યાત્સવસ્ત્રાં મુનિપુંગવ
એ પ્રતિમાને કપડાંથી શોભિત કરી ગુરુને અર્પણ કરવી જોઈએ, હે મહાન ઋષિ.
દ્વાદશ્યાં પ્રતિબુદ્ધોઽસૌ ત્રયોદશ્યાં યુતઃ સુરૈઃ
દ્વાદશી દિવસે તે જાગે છે અને ત્રયોદશી દિવસે દેવતાઓ સાથે જોડાય છે.
પૂજયેદ્દેવદેવેશં સૌવર્ણં ગુર્વનુજ્ઞયા
ગુરુની પરવાનગીથી સુવર્ણ રૂપમાં દેવોના દેવની પૂજા કરવી જોઈએ.
વરાન્દત્ત્વા યતો વિષ્ણુર્મત્સ્યરૂપોઽભવત્તતઃ
વરદાન આપી પછી વિષ્ણુએ માછલીનું રૂપ ધારણ કર્યું.
કાર્તિકે માસિ કર્તવ્યો વિધિરેષ હિ નારદ
હે નારદ, આ વિધિ કાર્તિક માસમાં કરવી જરૂરી છે.
યત્ફલં તદવાપ્નોતિ વ્રતં કૃત્વા તુ કાર્તિકે 2.4.34.
કાર્તિકમાં વ્રત રાખવાથી તેનું ફળ મળે છે.
વિષ્ણુભક્તિરતા યે સ્યુઃ કાર્તિકે વ્રતચારિણઃ
જે લોકો વિષ્ણુભક્ત છે અને કાર્તિકમાં વ્રત કરે છે,
ક્વ યામોઽદ્ય ભવત્યેષ યદૂર્જવ્રતકૃન્નરઃ
આજે એ મનુષ્ય ઉર્જા વ્રત કરે ત્યારે કયા લોકમાં જાય છે?
તસ્માત્કાર્તિકમાસસ્ય સદૃશં નહિ વિદ્યતે
કાર્તિક માસ જેવું બીજું કંઈ નથી.
ઊર્જોદ્યાપનમાહાત્મ્યં શૃણુયાચ્છ્રદ્ધયાઽન્વિતઃ
ઉર્જા ઉપવાસનું મહાત્મ્ય શ્રદ્ધાથી સાંભળવું જોઈએ.
કથં વિમુચ્યતે જંતુર્દુઃખસંસારસાગરાત્
જીવ દુઃખભર્યા સંસાર સાગરથી કેવી રીતે મુક્ત થાય છે?
બ્રહ્મોવાચ શૃણુયાદૂર્જમાહાત્મ્યં નિયમેન શુચિઃ પુમાન્
બ્રહ્માએ કહ્યું: શુદ્ધ અને નિયમિત રહીને ઉર્જાનું મહાત્મ્ય સાંભળવું જોઈએ.
વાલખિલ્યૈઃ પુરા પ્રોક્તં સંક્ષેપેણ શૃણુષ્વ તત્
વાલખિલ્યોએ પહેલાં સંક્ષિપ્તમાં જે કહ્યું હતું, તે હવે સાંભળ.
વૈકુણ્ઠેશસ્તુ વૈકુણ્ઠાદ્વારાણસ્યાં કૃતે યુગે
વૈકુંઠના ઈશ્વર વૈકુંઠમાંથી કૃતયુગમાં વારાણસીમાં હતા,
રાત્ર્યાં તુર્યાંશશેષાયાં સ્નાત્વાઽસૌ મણિકર્ણિકે
રાત્રિના ચોથા પ્રહરે, મણિકર્ણિકામાં સ્નાન કર્યા પછી,
અતિભક્ત્યા પૂજયિતું શિવયા સહિતં શિવમ્
અતિશય ભક્તિથી પાર્વતી સાથે શિવજીની પૂજા કરવી જોઈએ.
સહસ્રસંખ્યાં કૃત્વાદાવેકનામ્ના તતઃ પરમ્
હજારો ગણ્યા પછી, એ પછી એક નામવાળું શરૂ કર્યું.
એકં પદ્મં પદ્મમધ્યાન્નિલીયાઽઽત્તં હરેણ તુ
એક કમળ, જે કમળના મધ્યમાં છુપાયેલું હતું, હરિએ લઈ લીધું.
ઇતસ્તતસ્તેન દૃષ્ટં પદ્મં તિષ્ઠતિ ન ક્વચિત્
એ અહીં-અહીં જોઈ રહ્યો, પણ કમળ ક્યાંય દેખાયું નહીં.
ક્ષણં વિચાર્ય સ હરિર્ન મે નામભ્રમોઽભવત્
થોડું વિચાર્યા પછી હરિએ મનમાં કહ્યું, 'મારે નામ ગણવામાં કોઈ ભૂલ થઈ નથી.'
સહસ્રપદ્મસંકલ્પઃ પૂજાર્થં તુ કૃતો મયા
હું પૂજાના માટે હજાર કમળ ચઢાવવાનો સંકલ્પ કર્યો હતો.
યદ્યાનેતું ગમિષ્યામિ ભંગઃ સ્યાદાસનસ્ય તુ 2.4.35.
જો હું કમળ લેવા જઇશ તો આસન બગડી જશે.