આરભદ્વૈષ્ણવં સત્રં કૃત્વાઽઽચાર્યં તુ મુદ્ગલમ્
તેણે વિશાળ વૈષ્ણવ યજ્ઞ આરંભ્યો અને મુદગલને મુખ્ય આચાર્ય બનાવ્યા.
ઋષિસંઘસમાજુષ્ટં બહ્વન્નં બહુદક્ષિણમ્
તેમાં અનેક ઋષિઓ ભેગા થયા, ભરપૂર ભોજન અને અનેક દાન આપવામાં આવ્યા.
વિષ્ણુદાસોઽપિ તત્રૈવ તસ્થૌ દેવાલયે વ્રતી
વિષ્ણુદાસ પણ ત્યાં જ મંદિરમાં પોતાના વ્રત પાળતો રહ્યો.
માઘોર્જયોર્વ્રતં સમ્યક્તુલસીવનપાલનમ્
માઘ અને કાર્તિકના વ્રતો તેણે સંપૂર્ણ રીતે પાળ્યા અને તુલસી વનની પણ સેવા કરી.
ઉપચારૈઃ ષોડશભિર્નૃત્યગીતાદિમંગલૈઃ
સોળ પ્રકારની પૂજા, નૃત્ય, ગીત અને શુભવિધિઓથી આરાધના કરવામાં આવી.
નિત્યં સંસ્મરણં વિષ્ણોર્ગચ્છન્ભુવિ સ્વપન્નપિ
તે વિષ્ણુનું નામ સતત સ્મરણ કરતો, જમીન પર ચાલે કે ઊંઘતો હોય ત્યારે પણ.
માઘકાર્તિકયોર્નિત્યં વિશેષનિયમાનપિ
માઘ અને કાર્તિક મહિનામાં તેણે ખાસ નિયમોનું પાલન કર્યું.
એવં સમારાધયતોઃ શ્રિયઃ પતિં તયોશ્ચ ચોલેશ્વરવિષ્ણુદાસયોઃ 2.4.26.
આ રીતે, ચોલેશ્વર અને વિષ્ણુદાસે શ્રીના પતિની ભક્તિપૂર્વક આરાધના કરી.
સ પાકમકરોત્તાવદહરત્કોઽપ્યલક્ષિતઃ
તેણે ભોગ તૈયાર કર્યો, પણ કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિએ તેને લઈ જતો રહ્યો.
તમદૃષ્ટ્વાઽપ્યસૌ પાકં પુનર્નૈવાઽકરોત્તદા
તેને કોણ લઈ ગયું તે દેખાયું નહીં, એટલે એ સમયે તેણે ફરી ભોગ બનાવ્યો નહીં.
દ્વિતીયેઽહ્નિ પુનઃ પાકં કૃત્વા યાવત્સ વિષ્ણવે
બીજા દિવસે તેણે ફરી વિષ્ણુ માટે ભોગ તૈયાર કર્યો,
એવં સપ્તદિનં તસ્ય પાકં કોઽપ્યહરન્નૃપ
આ રીતે, સાત દિવસ સુધી કોઈક તેના ભોગ લઈ જતો રહ્યો, રાજન.
અહો નિત્યં સમભ્યેત્ય કઃ પાકં હરતે મમ
હાય, રોજ કોણ આવે છે અને મારું ભોગ લઈ જાય છે?
પુનઃ પાકં વિધાયાઽત્ર ભુજ્યતે યદિ ચેન્મયા
જો હું ફરી ભોગ બનાવીને અહીં જ પોતે ખાઈ લઉં—
યદિ પાકં વિધાયૈવં ભોક્તવ્યં તુ મયા ન તત્
જો આ રીતે રાંધવું પડે તો હું એ ખાવું નહીં.
ઉપોષિતોઽહં સપ્તાઽહં તિષ્ઠામ્યત્ર વ્રતસ્થિતઃ
હું અહીં સાત દિવસ ઉપવાસ કરીને વ્રત પાળતો રહ્યો છું.
ઇતિ પાકં વિધાયાઽસૌ તત્રૈવાઽલક્ષિતઃ સ્થિતઃ
આ રીતે ભોજન તૈયાર કરીને, એ ત્યાં જ અજાણ્યો ઊભો રહ્યો.
ક્ષુત્ક્ષામં દીનવદનમસ્થિચર્માઽવશેષિતમ્ 2.4.27.
ભૂખથી દુબળો, દુઃખી ચહેરો અને હાડકાં-ચામ સિવાય કશું બચ્યું નહોતું.
વિલોક્યાઽન્નહરં વિપ્રસ્તિષ્ઠતિષ્ઠેત્યભાષત
ભોજન લાવનારને જોઈને બ્રાહ્મણે કહ્યું, 'રukho, રોકો!'
ઇત્થં વદંતં વિપ્રાગ્ર્યમાયાંતં સ વિલોક્ય ચ
એ રીતે બોલતો અને આગળ આવતો શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણને જોઈને,
ભીતં સંમૂર્ચ્છિતં દૃષ્ટ્વા ચંડાલં સ દ્વિજાગ્રણીઃ
શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે ડરાયેલો અને બેભાન થયેલો ચાંડાલ જોયો.
અથોત્થિતં તમેવાસૌ વિષ્ણુદાસો વ્યલોકયત્
પછી વિષ્ણુદાસે ઊઠેલા એને જોયો.
તં દૃષ્ટ્વા સાત્ત્વિકૈર્ભાવૈરાવૃતો દ્વિજસત્તમઃ
એને જોઈને શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ શુદ્ધ ભાવોથી ભરાઈ ગયો.
અથ શક્રાદયો દેવાસ્તત્રૈવાભ્યાયયુસ્તદા
એ સમયે ત્યાં ઈન્દ્ર અને બીજા દેવતાઓ આવ્યા.
વિમાનશતસંકીર્ણં દેવર્ષિશતસંકુલમ્
એ જગ્યા સેંકડો દિવ્ય રથોથી અને દેવઋષિઓથી ભરાઈ ગઈ.
તતો વિષ્ણુઃ સમાલિંગ્ય સ્વભક્તં સાત્ત્વિકવ્રતમ્
પછી વિષ્ણુએ પોતાના શુદ્ધ વ્રત ધરાવનારા ભક્તને ભેટી લીધો.
વિમાનવરસંસ્થં તં ગચ્છંતં વિષ્ણુસન્નિધિમ્
શ્રેષ્ઠ વિમાનમાં બેઠેલો એ વિષ્ણુની હાજરીમાં ગયો.
વૈકુણ્ઠભુવનં યાંતં વિષ્ણુદાસં વિલોક્ય સઃ 2.4.27.
વિષ્ણુદાસ વૈકુંઠલોક તરફ જતા એ જોઈને,
સ વિષ્ણુરૂપધૃગ્વિપ્રો યાતિ વૈકુણ્ઠમંદિરમ્
વિષ્ણુરૂપ ધારણ કરેલો બ્રાહ્મણ વૈકુંઠના મહેલમાં જાય છે.
દીક્ષિતેન મયા સમ્યક્સત્રેઽસ્મિન્વૈષ્ણવે ત્વયા
મારે યોગ્ય રીતે દિક્ષા લીધી છે અને તું આ વૈષ્ણવ યજ્ઞમાં છે,