ન લંઘયતિ કિં ત્વસ્ય પ્રદક્ષિણપરિક્રમૈઃ
જેમણે પ્રદક્ષિણાની ફરતો કરી છે, તેઓ માટે શું અશક્ય છે?
અરુણાચલમારાધ્ય નવાન્યંગાનિ લેભિરે 1.3.1.6.
અરુણ પર્વતની આરાધના કરીને, તેમણે નવા અંગો મેળવ્યા.
ઘ્રાણં વાણી ચ લેભે સા શોણાચલનિષેવણાત્
શોણ પર્વતની સેવા કરીને, તેણીએ નાક અને વાણી મેળવી.
બલિદત્તાવનીદાનજલધારાનિરોધતઃ
બલિએ આપેલી ધરતીની દાનધારાઓ અટકાવવાથી—
લેભે નેત્રં ચ પૂતાત્મા ભાસ્કરાખ્યે ગિરૌ સ્થિતઃ
પવિત્ર આત્માવાળાએ ભાસ્કર નામના પર્વત પર રહીને આંખ મેળવી.
પ્રતર્દનાખ્યો નૃપતિર્ગ્રહીતું દેવકન્યકામ્
પ્રતર્દન નામના રાજાએ દેવકન્યાને મેળવવા ઇચ્છા રાખી.
ક્ષણાત્કપિમુખો જાતો મંત્રિભિશ્ચોદિતો નૃપઃ
મંત્રીઓએ કહ્યાથી રાજાએ એક ક્ષણમાં વાનર જેવું ચહેરું ધારણ કર્યું.
તતશ્ચારુમુખોજાતઃ પ્રસાદાદરુણેશિતુઃ
પછી અરુણ દેવની કૃપાથી તેનું ચહેરું સુંદર બની ગયું.
અરુણાચલનાથસ્યસંનિધૌ જ્ઞાનદુર્બલઃ
અરુણાચલના સ્વામીની હાજરીમાં તે જ્ઞાનમાં નિર્વળ હતો.
તતો વ્યાઘ્રમુખં દૃષ્ટ્વા ગંધર્વપરિચારકાઃ
પછી વ્યાઘ્રમુખને જોઈને ગંધર્વોના સેવકો—
અથ નારદ નિર્દિષ્ટમવજ્ઞાફલમાત્મનઃ
પછી, નારદ, જેમ જણાવાયું હતું તેમ, તેની અવગણનાનું ફળ તેને મળ્યું.
શિવભૂમિરિયં ખ્યાતા પરિતો યોજનદ્વયમ્ 1.3.1.6.
આ શિવભૂમિ સર્વત્ર પ્રસિદ્ધ છે, આસપાસ બે યોજન સુધી વિસ્તરેલી છે.
સપ્તર્ષયઃ પુરા ભૂમૌ શાપદોષસમન્વિતાઃ
પહેલાં સપ્તર્ષિઓને પૃથ્વી પર શાપના દોષે પીડા થઈ હતી.
શાપમોક્ષં દદૌ શ્રીમાન્સપ્તર્ષીણાં મહાત્મનામ્
તે મહાન અને વિખ્યાત પરમાત્માએ સપ્તર્ષિઓને શાપમુક્તિ આપી.
શોણાચલસ્ય નિકટે દૃશ્યતે પાવનં શુભમ્
શોણાચલની નજીક એક પવિત્ર અને શુભ સ્થાન જોવા મળે છે.
અંતર્હિતપ્રાર્થિતાર્થો દારુહસ્તપુટે વહન્
જેમની ઇચ્છિત વસ્તુ લાકડાની પાત્રમાં છુપાવી લઈ જઈ રહ્યો હતો—
દારુહસ્તપુટે તીર્થે નિચિક્ષેપ પિપાસતઃ
પ્યાસ લાગેલી સ્થિતિમાં તેણે તે પવિત્ર લાકડાની પાત્રમાં મૂકી દીધું.
અથ શોણાચલં પ્રાપ્તઃ કથં વા દારુહસ્તકઃ
પછી, જ્યારે તે શોણાચલ પહોંચ્યો, ત્યારે લાકડાની પાત્ર ધરાવનાર—
લબ્ધપાદશ્ચ સહસા જગામ ચ નિજાલયમ્
હઠાત પગ મળી જતા, તે પોતાના ઘેર પાછો ગયો.
સ્વયં ગૃહીત્વા ચાલોક્ય વવંદેઽરુણપર્વતમ્
પોતે લઈ અને જોઈને, તેણે અરુણ પર્વતને વંદન કર્યું.
વિસ્મયોત્ફુલ્લનયનૈઃ શિવભક્તૈર્મહાત્મભિઃ
આશ્ચર્યથી આંખો ફાટી ગયેલી, મહાન શિવભક્તો—
વાલી શક્રસુતઃ શ્રીમાઞ્છ્રંગાદુદયભૂભૃતઃ 1.3.1.6.
વાલી, ઇન્દ્રનો વિખ્યાત પુત્ર, ઉગતા પર્વતની શિખર પરથી—
આલુલોકેઽરુણગિરિં મધ્યે દેવનમસ્કૃતમ્
તેને અરુણગિરિ મધ્યમાં દેવો દ્વારા પૂજિત દેખાયો.
પિત્રા શક્રેણ સંગમ્ય ચોદિતઃ શોણપર્વતમ્
પિતાએ ઇન્દ્રે પ્રેરણા આપતાં, તેણે શોણ પર્વત તરફ પ્રયાણ કર્યું.
નલઃ પૂર્વં સમભ્યર્ચ્ય સ્વસૃષ્ટા માનવપ્રિયાઃ
નલએ પહેલા પૂજા કરીને પોતે સર્જેલી, મનુષ્યોને પ્રિય એવી સ્ત્રીઓનું સન્માન કર્યું.
ઇલઃ પ્રવિશ્ય સહસા ગૌરીવનમખંડિતમ્
ઇલાએ અચાનક પ્રવેશ કરીને, ગૌરીના જંગલની જેમ અખંડિત રહી.
વશિષ્ઠેન સમાદિષ્ટઃ શોણાદ્રિં સમપૂજયત્
વશિષ્ઠના આદેશથી તેણે શોણ પર્વતની યોગ્ય રીતે પૂજા કરી.
સોમોપદેશાદ્ભક્ત્યાથ સસ્મારારુણપર્વતમ્
પછી, સોમના માર્ગદર્શનથી અને ભક્તિપૂર્વક, તેણે અરુણ પર્વતને સ્મરણ કર્યો.
લેભે ચ પરમં સ્થાનમપ્રાપ્યમમરૈરપિ
અને તેણે એ સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પ્રાપ્ત કરી, જે અમર દેવતાઓ માટે પણ અપ્રાપ્ય છે.
ન મુક્તિં પ્રાપ યોગેન મૃગજન્મનિ સંગતઃ
મૃગ યોનિમાં જન્મ લઈને, તેણે યોગ દ્વારા મુક્તિ પ્રાપ્ત કરી નહોતી.