ત્વમેવાસ્ય મુને શક્તો જીવનાય મતો મમ
મુનિ, હું માનું છું કે એના જીવંત થવામાં તમે જ સમર્થ છો.
તથાઽપિ ત્વત્કૃપાવિષ્ટ એનં સંજીવયામ્યહમ્
છતાં પણ, તમારી કૃપાથી હું એને જીવંત કરીશ.
વૃંદામાલિંગ્ય તદ્વક્ત્રં ચુચુંબ પ્રીતમાનસઃ
પ્રેમથી ભરાયેલા હૃદયે તેણે વૃંદાને વળગી, તેના મુખ પર ચુંબન કર્યું.
અથ વૃન્દાઽપિ ભર્તારં દૃષ્ટ્વા હર્ષિતમાનસા
પછી વૃંદાએ પણ પતિને જોઈને આનંદથી મન પ્રસન્ન થયું.
કદાચિત્સુરતસ્યાંતે દૃષ્ટ્વા વિષ્ણું તમેવ ચ
ક્યારેક મિલનના અંતે, તેણે એ જ વિષ્ણુને જોયા.
જ્ઞાતોઽસિ ત્વં મયા સમ્યઙ્માયાપ્રચ્છન્નતાપસઃ
મારે જાણી લીધું છે કે તમે માયાથી છુપાયેલા તપસ્વી છો.
યૌ ત્વયા માયયા દ્વાઃસ્થૌ સ્વકીયૌ દર્શિતૌ મમ
તમારી માયાથી મને જે બે દ્વારપાળ દેખાડ્યા, તેઓ,
ત્વં ચાઽપિ ભાર્યાદુઃખાર્તો વને કપિસહાયવાન્
અને તમે પણ પત્નીના દુઃખથી પીડાઈ વાંદરોની મદદથી વનમાં ફર્યા.
ઇત્યુક્ત્વા સા તદા વૃન્દા પ્રાવિશદ્ધવ્યવાહનમ્ 2.4.21.
આ રીતે કહીને, વૃંદા પછી અગ્નિમાં પ્રવેશી ગઈ.
તતો હરિસ્તામનુસંસ્મરન્મુહુર્વૃંદાન્વિતોભસ્મરજોવગુંઠિતઃ
પછી હરિ, વારંવાર વૃંદાને યાદ કરીને અને પ્રેમના ધૂળથી ઢંકાઈ, વૃંદાની સાથે વ્યાકુળ થયો.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે કાર્તિકમાસમાહાત્મ્યે જલંધરોપાખ્યાને વૃન્દાગ્નિપ્રવેશવર્ણનંનામૈકવિંશોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણના બ્યાસી હજાર શ્લોકોની સંહિતાના બીજા વૈષ્ણવ ખંડમાં, કાર્તિક માસના મહાત્મ્યમાં, જલંધર કથામાં, 'વૃંદાના અગ્નિપ્રવેશનું વર્ણન' નામે એકવીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
ચકાર માયયા ગૌરીં ત્ર્યંબકં મોહયન્નિવ
તેણે પોતાની માયાથી ગૌરીને એ રીતે દેખાડી કે જાણે ત્ર્યંબકને ભ્રમિત કરી રહ્યો હોય.
રથોપરિ ચ તાં બદ્ધાં રુદન્તીં પાર્વતીં શિવઃ
રથ પર પાર્વતી બંધાયેલ અને રડતી હતી, અને શિવ તેની બાજુમાં હતા.
ગૌરીં તથાવિધાં દૃષ્ટ્વા શિવોઽપ્યુદ્વિગ્નમાનસઃ
ગૌરીને એ હાલતમાં જોઈને શિવ પણ ખૂબ જ ચિંતિત થયા.
તતો જલંધરો વેગાત્ત્રિભિર્વિવ્યાધ સાયકૈઃ
પછી જલંધરે ઝડપથી ત્રણ તીરો મારીને હુમલો કર્યો.
તતો જજ્ઞે સ તાં માયાં વિષ્ણુના ચ પ્રબોધિતઃ
પછી તે માયા, વિષ્ણુ દ્વારા જાગૃત કરવામાં આવી અને દૂર થઈ.
તસ્યાઽતીવ મહારૌદ્રં રૂપં દૃષ્ટ્વા મહાસુરાઃ
તેણીનું અત્યંત ભયાનક રૂપ જોઈને મહાસુરો ડરી ગયા.
તતઃ શાપં દદૌ રુદ્રસ્તયોઃ શુંભનિશુંભયોઃ
પછી રુદ્રે શુંભ અને નિશુંભ બંનેને શાપ આપ્યો.
પુનર્જલંધરો વેગાદ્વવર્ષ નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી ફરી જલંધરે જોરથી તીખા તીરોનો વરસાદ કર્યો.
યાવદ્રુદ્રશ્ચ ચિચ્છેદ તસ્ય બાણગણં જવાત્
જ્યાં સુધી રુદ્રે ઝડપથી તેના બધા તીરો કાપી નાંખ્યા.
વૃષસ્તેન પ્રહારેણ પરાવૃત્તો રણાંગણાત્ 2.4.22.
તે ઘાતથી વૃષભ યુદ્ધભૂમિમાંથી વળી ગયો.
તતઃ પરમસંક્રુદ્ધો રુદ્રો રૌદ્રવપુર્ધરઃ
પછી રુદ્રે અત્યંત ક્રોધથી ભયાનક રૂપ ધારણ કર્યું.
પ્રદહદ્રોદસી વેગાત્પપાત વસુધાતલે
તેણે ઝડપથી આકાશને દહન કરી ધરતી પર પડ્યો.
રથાત્કાયઃ પપાતાઽસ્ય નાદયન્વસુધાતલમ્
રથ પરથી તેનો દેહ ધરતી પર પડ્યો અને ધરા ધ્વનિત થઈ ઉઠી.
વૃન્દાદેહોદ્ભવં તેજસ્તદ્ગૌર્યાં વિલયં ગતમ્
વૃંદાના દેહમાંથી નીકળેલું તેજ ગૌરીમાં પ્રવેશી લય પામ્યું.
પ્રણમ્ય શિરસા રુદ્રં શશંસુર્વિષ્ણુચેષ્ટિતમ્ દેવા ઊચુઃ મહાદેવ ત્વયા દેવા રક્ષિતાઃ શત્રુજાદ્ભયાત્
દેવતાઓએ શિર નમાવી રુદ્રને નમન કર્યું અને વિષ્ણુના કાર્યો જણાવ્યા. દેવતાઓએ કહ્યું: 'મહાદેવ, આપના કારણે અમને શત્રુઓના ભયથી રક્ષા મળી.'
કિંચિદન્યત્સમુદ્ભૂતં તત્ર કિં કરવામહે
અહીં કંઈક બીજું ઉદ્ભવ્યું છે; હવે આપણે શું કરવું?
શરણ્યાં મોહિનીં માયાં સા વઃ કાર્યં કરિષ્યતિ
મોહિની એ તમારી આશ્રયદાયી માયા છે; એ જ તમારું કાર્ય પૂર્ણ કરશે.
દેવાશ્ચ તુષ્ટુવુર્મૂલપ્રકૃતિં ભક્તવત્સલામ્
દેવોએ ભક્તોને પ્રેમ કરતી મૂળપ્રકૃતિની સ્તુતિ કરી.
યદિચ્છયા વિશ્વમિદં ભવાઽભવૌ તનોતિ મૂલપ્રકૃતિં નતાઃ સ્મ તામ્
જેનાં ઈચ્છાથી આખું જગત ઉત્પન્ન થાય છે અને નાશ પામે છે, એ મૂળપ્રકૃતિને અમે નમન કરીએ છીએ.