મુનિસ્તાં વિહ્વલાં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસાઽનુગતાં તદા
મુનિએ એ ગભરાયેલી અને રાક્ષસો સાથે આવેલી બાળાને જોયી—
તૌ હુંકારભયત્રસ્તૌ દૃષ્ટ્વા ચ વિમુખૌ ગતૌ
—અને એ બે 'હું' અવાજથી ડરીને, પીઠ ફેરવીને ચાલ્યા ગયા.
કિંચિદ્વિપ્તુમિચ્છામિ કૃપયા તન્નિશામય
હું થોડુંક કહેવા ઈચ્છું છું, કૃપા કરીને તમે ધ્યાનથી સાંભળો.
જલંધરો હિ મદ્ભર્તા રુદ્રં યોદ્ધું ગતઃ પ્રભો
મારો પતિ જલંધર ભગવાન રુદ્ર સાથે યુદ્ધ કરવા ગયો છે, પ્રભુ.
તાવત્કપી સમાયાતૌ પ્રણમ્ય ચાગ્રતઃ સ્થિતૌ
એ સમયે બે વાંદરો આવ્યા, મને વંદન કર્યું અને મારી સામે ઊભા રહ્યા.
તતસ્તદ્ભ્રૂલતાસંજ્ઞાનિયુક્તૌ ગગનં ગતૌ શિરઃકબન્ધે હસ્તૌ ચ ગૃહીત્વા સમુપસ્થિતૌ
પછી, ભૌહિલીઓથી સંકેત કરીને, તેઓ આકાશમાં ઉડી ગયા અને શિરવિહિન ધડ અને હાથ પકડીને મારી સામે આવ્યા.
શિરઃકબંધે હસ્તૌ ચ દૃષ્ટ્વાઽબ્ધિતનયસ્ય સા
જ્યારે તેણે સમુદ્રપુત્રના શિરવિહિન ધડ અને હાથ જોયા,
કમંડલૂદકૈઃ સિક્ત્વા મુનિનાઽઽશ્વાસિતા તદા
ત્યારે મુનિએ કમંડળુનું પાણી છાંટી અને તેને શાંત કરી.
સ કથં ન વદસ્યદ્ય વલ્લભા મામનાગસમ્
પ્રિય, આજે તમે નિર્દોષ મને કેમ નથી બોલતા?
યેન દેવાઃ સગંધર્વા નિર્જિતા વિષ્ણુના સહ 2.4.21.
જેના દ્વારા દેવતાઓ, ગંધર્વો અને વિષ્ણુ પણ હરાઈ ગયા,
ત્વમેવાસ્ય મુને શક્તો જીવનાય મતો મમ
મુનિ, હું માનું છું કે એના જીવંત થવામાં તમે જ સમર્થ છો.
તથાઽપિ ત્વત્કૃપાવિષ્ટ એનં સંજીવયામ્યહમ્
છતાં પણ, તમારી કૃપાથી હું એને જીવંત કરીશ.
વૃંદામાલિંગ્ય તદ્વક્ત્રં ચુચુંબ પ્રીતમાનસઃ
પ્રેમથી ભરાયેલા હૃદયે તેણે વૃંદાને વળગી, તેના મુખ પર ચુંબન કર્યું.
અથ વૃન્દાઽપિ ભર્તારં દૃષ્ટ્વા હર્ષિતમાનસા
પછી વૃંદાએ પણ પતિને જોઈને આનંદથી મન પ્રસન્ન થયું.
કદાચિત્સુરતસ્યાંતે દૃષ્ટ્વા વિષ્ણું તમેવ ચ
ક્યારેક મિલનના અંતે, તેણે એ જ વિષ્ણુને જોયા.
જ્ઞાતોઽસિ ત્વં મયા સમ્યઙ્માયાપ્રચ્છન્નતાપસઃ
મારે જાણી લીધું છે કે તમે માયાથી છુપાયેલા તપસ્વી છો.
યૌ ત્વયા માયયા દ્વાઃસ્થૌ સ્વકીયૌ દર્શિતૌ મમ
તમારી માયાથી મને જે બે દ્વારપાળ દેખાડ્યા, તેઓ,
ત્વં ચાઽપિ ભાર્યાદુઃખાર્તો વને કપિસહાયવાન્
અને તમે પણ પત્નીના દુઃખથી પીડાઈ વાંદરોની મદદથી વનમાં ફર્યા.
ઇત્યુક્ત્વા સા તદા વૃન્દા પ્રાવિશદ્ધવ્યવાહનમ્ 2.4.21.
આ રીતે કહીને, વૃંદા પછી અગ્નિમાં પ્રવેશી ગઈ.
તતો હરિસ્તામનુસંસ્મરન્મુહુર્વૃંદાન્વિતોભસ્મરજોવગુંઠિતઃ
પછી હરિ, વારંવાર વૃંદાને યાદ કરીને અને પ્રેમના ધૂળથી ઢંકાઈ, વૃંદાની સાથે વ્યાકુળ થયો.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે કાર્તિકમાસમાહાત્મ્યે જલંધરોપાખ્યાને વૃન્દાગ્નિપ્રવેશવર્ણનંનામૈકવિંશોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણના બ્યાસી હજાર શ્લોકોની સંહિતાના બીજા વૈષ્ણવ ખંડમાં, કાર્તિક માસના મહાત્મ્યમાં, જલંધર કથામાં, 'વૃંદાના અગ્નિપ્રવેશનું વર્ણન' નામે એકવીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
ચકાર માયયા ગૌરીં ત્ર્યંબકં મોહયન્નિવ
તેણે પોતાની માયાથી ગૌરીને એ રીતે દેખાડી કે જાણે ત્ર્યંબકને ભ્રમિત કરી રહ્યો હોય.
રથોપરિ ચ તાં બદ્ધાં રુદન્તીં પાર્વતીં શિવઃ
રથ પર પાર્વતી બંધાયેલ અને રડતી હતી, અને શિવ તેની બાજુમાં હતા.
ગૌરીં તથાવિધાં દૃષ્ટ્વા શિવોઽપ્યુદ્વિગ્નમાનસઃ
ગૌરીને એ હાલતમાં જોઈને શિવ પણ ખૂબ જ ચિંતિત થયા.
તતો જલંધરો વેગાત્ત્રિભિર્વિવ્યાધ સાયકૈઃ
પછી જલંધરે ઝડપથી ત્રણ તીરો મારીને હુમલો કર્યો.
તતો જજ્ઞે સ તાં માયાં વિષ્ણુના ચ પ્રબોધિતઃ
પછી તે માયા, વિષ્ણુ દ્વારા જાગૃત કરવામાં આવી અને દૂર થઈ.
તસ્યાઽતીવ મહારૌદ્રં રૂપં દૃષ્ટ્વા મહાસુરાઃ
તેણીનું અત્યંત ભયાનક રૂપ જોઈને મહાસુરો ડરી ગયા.
તતઃ શાપં દદૌ રુદ્રસ્તયોઃ શુંભનિશુંભયોઃ
પછી રુદ્રે શુંભ અને નિશુંભ બંનેને શાપ આપ્યો.
પુનર્જલંધરો વેગાદ્વવર્ષ નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી ફરી જલંધરે જોરથી તીખા તીરોનો વરસાદ કર્યો.
યાવદ્રુદ્રશ્ચ ચિચ્છેદ તસ્ય બાણગણં જવાત્
જ્યાં સુધી રુદ્રે ઝડપથી તેના બધા તીરો કાપી નાંખ્યા.