પાતિવ્રત્યસ્ય ભંગાય વૃંદાયાશ્ચાઽકરોન્મતિમ્
વૃંદાના પાવિત્ર્ય તોડવા માટે, એના મનમાં ભ્રમણું પેદા કર્યું.
અથ વૃંદારકા દેવી સ્વપ્નમધ્યે દદર્શ હ
પછી દેવી વૃંદાએ સપનામાં જોયું—
કૃષ્ણપ્રસૂનભૂષાઢ્યં ક્રવ્યાદગણસેવિતમ્
—કાળાં ફૂલોથી શોભાયમાન અને માંસખોરોના ટોળા સાથે કોઈને.
સ્વપુરં સાગરે મગ્નં સહસૈવાઽઽત્મના સહ
એણે પોતાનું શહેર અને પોતે, એકસાથે, અચાનક દરિયામાં ડૂબેલા જોયા.
દદર્શોદિતમાદિત્યં સચ્છિદ્રં નિષ્પ્રભં મુહુઃ
એણે વારંવાર ઊગતો, છિદ્રવાળું અને તેજવિહીન સૂરજ જોયો.
કુત્રચિન્નાઽલભચ્છર્મ ગોપુરાટ્ટાલભૂમિષુ
ક્યાંક એને ન તો ગોપુર પર, ન તો અટારીમાં, ક્યાંય આશરો મળ્યો નહીં.
તત્રાઽપિ સાઽભ્રમદ્બાલા નાઽલભત્કુત્રચિત્સુખમ્
ત્યાં પણ, ભટકતી કન્યાને ક્યાંય સુખ મળ્યું નહીં.
તતઃ સા ભ્રમતી બાલા દદર્શાઽતીવભીષણૌ
પછી, ભટકતી ભટકતી એ બાળાએ બે બહુ ભયાનક જીવ જોયા.
તૌ દૃષ્ટ્વા વિહ્વલાઽતીવ પલાયનપરાઽભવત્
એને જોઈને એ બહુ ગભરાઈ ગઈ અને ભાગવા માટે તત્પર થઈ.
તતસ્તત્કણ્ઠમાવૃત્ય નિજાં બાહુલતાં ભયાત્ 2.4.21.
પછી, ડરેને એણે પોતાની નાજુક બાહુ ગળે વળી લીધી.
મુનિસ્તાં વિહ્વલાં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસાઽનુગતાં તદા
મુનિએ એ ગભરાયેલી અને રાક્ષસો સાથે આવેલી બાળાને જોયી—
તૌ હુંકારભયત્રસ્તૌ દૃષ્ટ્વા ચ વિમુખૌ ગતૌ
—અને એ બે 'હું' અવાજથી ડરીને, પીઠ ફેરવીને ચાલ્યા ગયા.
કિંચિદ્વિપ્તુમિચ્છામિ કૃપયા તન્નિશામય
હું થોડુંક કહેવા ઈચ્છું છું, કૃપા કરીને તમે ધ્યાનથી સાંભળો.
જલંધરો હિ મદ્ભર્તા રુદ્રં યોદ્ધું ગતઃ પ્રભો
મારો પતિ જલંધર ભગવાન રુદ્ર સાથે યુદ્ધ કરવા ગયો છે, પ્રભુ.
તાવત્કપી સમાયાતૌ પ્રણમ્ય ચાગ્રતઃ સ્થિતૌ
એ સમયે બે વાંદરો આવ્યા, મને વંદન કર્યું અને મારી સામે ઊભા રહ્યા.
તતસ્તદ્ભ્રૂલતાસંજ્ઞાનિયુક્તૌ ગગનં ગતૌ શિરઃકબન્ધે હસ્તૌ ચ ગૃહીત્વા સમુપસ્થિતૌ
પછી, ભૌહિલીઓથી સંકેત કરીને, તેઓ આકાશમાં ઉડી ગયા અને શિરવિહિન ધડ અને હાથ પકડીને મારી સામે આવ્યા.
શિરઃકબંધે હસ્તૌ ચ દૃષ્ટ્વાઽબ્ધિતનયસ્ય સા
જ્યારે તેણે સમુદ્રપુત્રના શિરવિહિન ધડ અને હાથ જોયા,
કમંડલૂદકૈઃ સિક્ત્વા મુનિનાઽઽશ્વાસિતા તદા
ત્યારે મુનિએ કમંડળુનું પાણી છાંટી અને તેને શાંત કરી.
સ કથં ન વદસ્યદ્ય વલ્લભા મામનાગસમ્
પ્રિય, આજે તમે નિર્દોષ મને કેમ નથી બોલતા?
યેન દેવાઃ સગંધર્વા નિર્જિતા વિષ્ણુના સહ 2.4.21.
જેના દ્વારા દેવતાઓ, ગંધર્વો અને વિષ્ણુ પણ હરાઈ ગયા,
ત્વમેવાસ્ય મુને શક્તો જીવનાય મતો મમ
મુનિ, હું માનું છું કે એના જીવંત થવામાં તમે જ સમર્થ છો.
તથાઽપિ ત્વત્કૃપાવિષ્ટ એનં સંજીવયામ્યહમ્
છતાં પણ, તમારી કૃપાથી હું એને જીવંત કરીશ.
વૃંદામાલિંગ્ય તદ્વક્ત્રં ચુચુંબ પ્રીતમાનસઃ
પ્રેમથી ભરાયેલા હૃદયે તેણે વૃંદાને વળગી, તેના મુખ પર ચુંબન કર્યું.
અથ વૃન્દાઽપિ ભર્તારં દૃષ્ટ્વા હર્ષિતમાનસા
પછી વૃંદાએ પણ પતિને જોઈને આનંદથી મન પ્રસન્ન થયું.
કદાચિત્સુરતસ્યાંતે દૃષ્ટ્વા વિષ્ણું તમેવ ચ
ક્યારેક મિલનના અંતે, તેણે એ જ વિષ્ણુને જોયા.
જ્ઞાતોઽસિ ત્વં મયા સમ્યઙ્માયાપ્રચ્છન્નતાપસઃ
મારે જાણી લીધું છે કે તમે માયાથી છુપાયેલા તપસ્વી છો.
યૌ ત્વયા માયયા દ્વાઃસ્થૌ સ્વકીયૌ દર્શિતૌ મમ
તમારી માયાથી મને જે બે દ્વારપાળ દેખાડ્યા, તેઓ,
ત્વં ચાઽપિ ભાર્યાદુઃખાર્તો વને કપિસહાયવાન્
અને તમે પણ પત્નીના દુઃખથી પીડાઈ વાંદરોની મદદથી વનમાં ફર્યા.
ઇત્યુક્ત્વા સા તદા વૃન્દા પ્રાવિશદ્ધવ્યવાહનમ્ 2.4.21.
આ રીતે કહીને, વૃંદા પછી અગ્નિમાં પ્રવેશી ગઈ.
તતો હરિસ્તામનુસંસ્મરન્મુહુર્વૃંદાન્વિતોભસ્મરજોવગુંઠિતઃ
પછી હરિ, વારંવાર વૃંદાને યાદ કરીને અને પ્રેમના ધૂળથી ઢંકાઈ, વૃંદાની સાથે વ્યાકુળ થયો.