મહાવૃષભમારૂઢઃ સ બભૂવ જલંધરઃ
જલંધર મહાન વૃષભ પર ચડીને બેઠો.
અભ્યાયયૌ સખીમધ્યાત્તદ્દર્શનપથેઽભવત્
પછી તે પોતાના મિત્રો વચ્ચેથી આગળ આવ્યો અને સૌની નજરે ચઢ્યો.
તાવત્સ્વવીર્યં મુમુચે જડાંગશ્ચાઽભવત્તદા
એ સમયે તેણે પોતાનું બળ છોડ્યું અને શરીર નિષ્ક્રિય થઈ ગયું.
જગામાઽન્તર્હિતા વેગાત્સા તદોત્તરમાનસે
પછી તે ઝડપથી અદૃશ્ય થઈને ઉત્તર કુંડમાં પ્રવેશી ગઈ.
જવેનાઽઽગાત્પુનર્યુદ્ધં યત્ર દેવો વૃષધ્વજઃ
તે જલદીથી ફરી યુદ્ધ માટે ગયો, જ્યાં વૃષધ્વજ દેવ હાજર હતા.
તાવદ્દદર્શ તં દેવં સૂપવિષ્ટં સમીપગમ્ પાર્વત્યુવાચ વિષ્ણો જલંધરો દૈત્યઃ કૃતવાન્પરમાદ્ભુતમ્
પછી પાર્વતીજી એ નજીક જઈને એ દેવને બેઠેલા જોયા અને કહ્યું: 'વિષ્ણુ, જલંધર દાનવે બહુ અજાયબી કામ કર્યું છે.'
તત્કિં ન વિદિતં તેઽસ્તિ ચેષ્ટિતં તસ્ય દુર્મતેઃ વિષ્ણુરુવાચ તેનૈવ દર્શિતઃ પંથા વયમપ્યન્વયામહે
'એ દુર્ભાગ્યશાળીનું કઈક એવું છે જે તમારે ખબર નથી?' વિષ્ણુએ કહ્યું: 'એ જ આપણને રસ્તો બતાવ્યો અને અમે પણ એના પાછળ ચાલ્યા.'
નાઽન્યથા સ ભવેદ્વધ્યઃ પાતિવ્રત્યસુરક્ષિત્ઃ નારદ ઉવાચ જગામ વિષ્ણુરિત્યુક્ત્વા પુનર્જાલંધરં પુરમ્
'બીજું કોઈ રીતે એ મારાઈ શકે નહીં, કારણ કે એની પત્નીના પાવિત્ર્યે એને બચાવ્યું છે.' નારદે કહ્યું: 'આવું કહીને વિષ્ણુ ફરી જલંધરના શહેરમાં ગયા.'
અથ રુદ્રશ્ચ ગંધર્વાઽનુગતઃ સંગરે સ્થિતઃ 2.4.20.
પછી રુદ્રજી ગંધર્વો સાથે યુદ્ધમાં તૈયાર ઊભા રહ્યા.
તતો ભવો વિસ્મિતમાનસઃ પુનર્જગામ યુદ્ધાય જલંધરં રુષા
પછી ભવદેવ આશ્ચર્યચકિત મનથી ગુસ્સામાં ફરી જલંધર સાથે યુદ્ધ કરવા ગયા.
પાતિવ્રત્યસ્ય ભંગાય વૃંદાયાશ્ચાઽકરોન્મતિમ્
વૃંદાના પાવિત્ર્ય તોડવા માટે, એના મનમાં ભ્રમણું પેદા કર્યું.
અથ વૃંદારકા દેવી સ્વપ્નમધ્યે દદર્શ હ
પછી દેવી વૃંદાએ સપનામાં જોયું—
કૃષ્ણપ્રસૂનભૂષાઢ્યં ક્રવ્યાદગણસેવિતમ્
—કાળાં ફૂલોથી શોભાયમાન અને માંસખોરોના ટોળા સાથે કોઈને.
સ્વપુરં સાગરે મગ્નં સહસૈવાઽઽત્મના સહ
એણે પોતાનું શહેર અને પોતે, એકસાથે, અચાનક દરિયામાં ડૂબેલા જોયા.
દદર્શોદિતમાદિત્યં સચ્છિદ્રં નિષ્પ્રભં મુહુઃ
એણે વારંવાર ઊગતો, છિદ્રવાળું અને તેજવિહીન સૂરજ જોયો.
કુત્રચિન્નાઽલભચ્છર્મ ગોપુરાટ્ટાલભૂમિષુ
ક્યાંક એને ન તો ગોપુર પર, ન તો અટારીમાં, ક્યાંય આશરો મળ્યો નહીં.
તત્રાઽપિ સાઽભ્રમદ્બાલા નાઽલભત્કુત્રચિત્સુખમ્
ત્યાં પણ, ભટકતી કન્યાને ક્યાંય સુખ મળ્યું નહીં.
તતઃ સા ભ્રમતી બાલા દદર્શાઽતીવભીષણૌ
પછી, ભટકતી ભટકતી એ બાળાએ બે બહુ ભયાનક જીવ જોયા.
તૌ દૃષ્ટ્વા વિહ્વલાઽતીવ પલાયનપરાઽભવત્
એને જોઈને એ બહુ ગભરાઈ ગઈ અને ભાગવા માટે તત્પર થઈ.
તતસ્તત્કણ્ઠમાવૃત્ય નિજાં બાહુલતાં ભયાત્ 2.4.21.
પછી, ડરેને એણે પોતાની નાજુક બાહુ ગળે વળી લીધી.
મુનિસ્તાં વિહ્વલાં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસાઽનુગતાં તદા
મુનિએ એ ગભરાયેલી અને રાક્ષસો સાથે આવેલી બાળાને જોયી—
તૌ હુંકારભયત્રસ્તૌ દૃષ્ટ્વા ચ વિમુખૌ ગતૌ
—અને એ બે 'હું' અવાજથી ડરીને, પીઠ ફેરવીને ચાલ્યા ગયા.
કિંચિદ્વિપ્તુમિચ્છામિ કૃપયા તન્નિશામય
હું થોડુંક કહેવા ઈચ્છું છું, કૃપા કરીને તમે ધ્યાનથી સાંભળો.
જલંધરો હિ મદ્ભર્તા રુદ્રં યોદ્ધું ગતઃ પ્રભો
મારો પતિ જલંધર ભગવાન રુદ્ર સાથે યુદ્ધ કરવા ગયો છે, પ્રભુ.
તાવત્કપી સમાયાતૌ પ્રણમ્ય ચાગ્રતઃ સ્થિતૌ
એ સમયે બે વાંદરો આવ્યા, મને વંદન કર્યું અને મારી સામે ઊભા રહ્યા.
તતસ્તદ્ભ્રૂલતાસંજ્ઞાનિયુક્તૌ ગગનં ગતૌ શિરઃકબન્ધે હસ્તૌ ચ ગૃહીત્વા સમુપસ્થિતૌ
પછી, ભૌહિલીઓથી સંકેત કરીને, તેઓ આકાશમાં ઉડી ગયા અને શિરવિહિન ધડ અને હાથ પકડીને મારી સામે આવ્યા.
શિરઃકબંધે હસ્તૌ ચ દૃષ્ટ્વાઽબ્ધિતનયસ્ય સા
જ્યારે તેણે સમુદ્રપુત્રના શિરવિહિન ધડ અને હાથ જોયા,
કમંડલૂદકૈઃ સિક્ત્વા મુનિનાઽઽશ્વાસિતા તદા
ત્યારે મુનિએ કમંડળુનું પાણી છાંટી અને તેને શાંત કરી.
સ કથં ન વદસ્યદ્ય વલ્લભા મામનાગસમ્
પ્રિય, આજે તમે નિર્દોષ મને કેમ નથી બોલતા?
યેન દેવાઃ સગંધર્વા નિર્જિતા વિષ્ણુના સહ 2.4.21.
જેના દ્વારા દેવતાઓ, ગંધર્વો અને વિષ્ણુ પણ હરાઈ ગયા,